Column

Het zijn geen tijden voor feeststappers

Beeld van de week Te wit zouden ze zijn. Te grijs. Vicepremier Hugo de Jonge geeft bij de presentatie van Rutte III een opvallend signaal. Bergschoenen waren beter geweest.

Koning Willem-Alexander met het kabinet-Rutte III, zoals dat zich donderdag voor Paleis Noordeinde presenteerde. Foto Robin Utrecht/ANP

‘Blitse schoenen op bordesfoto”, meldde Teletekst. Het gaat om schoenen van het Rotterdamse merk Mascolori, wist RTL al gauw. Zachtblauwe bloemenprint, uit de collectie Winter Garden. Ze kosten 199 euro.

Onzinnieuws, vond menigeen. Maar we moeten niet stoppen met praten over de feeststappers van vicepremier De Jonge. Die schoenen gaan namelijk over de kern van de zaak.

„We gaan voor de beste mensen”, zei Rutte. Zeven maanden na de verkiezingen had hij ze allemaal gevonden. Zijn kabinet werd te wit genoemd en te grijs. Dit kabinetsportret lijkt bedoeld als puur cosmetisch antwoord op die vraag. Veel primaire kleuren. De vrouwen spatten als felle verfklodders van de verder monochrome foto. Helderheid! Diversiteit! We zijn niet grijs!

Het zijn camouflagekleuren die de representatieve armoe maskeren, maar daar is genoeg over gezegd. Het gaat om de schoenen van Hugo de Jonge.

Want de grootste politieke vraag van deze tijd is niet ‘ben je links of rechts’ en zelfs niet ‘ben je mannetje of vrouwtje’ en van welke kleur dan. De vraag is: ben je populist of niet. Daar staat of valt alles mee.

In Amerika, onze grootste vriend en voorbeeld, is een populist aan de macht die in een tempo dat experts doet duizelen het land omvormt tot een commerciële autocratie.

In Groot-Brittannië zit men met de Brexit-kater, de puinhopen van populisme.

Lees ook: Voor de nieuwkomers in Rutte III is er een handig zelfhulpboek. Zeven belangrijke vuistregels.

Of denk aan Catalonië: wie gaat die opgehitste burgers daar vertellen dat ze als afgescheiden landje echt geen vuist kunnen maken tegen de wereld? Dat ze niet beter uit zijn? Of wie vertelt de Nederlanders dat Europa iets gunstigs is?

Rutte werd na de verkiezingen geprezen omdat hij die populistische golf wist te keren voorlopig dan, kantje boord. En de prijs die hij er voor betaalde was hoog: hij was zelf een beetje populistisch geworden.

Zijn kabinet is een weerspiegeling van die halfslachtigheid, gesymboliseerd door enerzijds Halbe Zijlstra, die universele mensenrechten ridiculiseert maar wel als een leeuw vocht voor Zwarte Piet. En anderzijds Sigrid Kaag.

Halfslachtig kabinet dus, wat niet per se erg is: democratie is een prachtsysteem waarbij je na zeven maanden nooit precies krijgt thuisgestuurd wat je online bestelde. Maar dat compromissysteem staat wereldwijd op breken. En je moet kiezen.

Ondanks die Mondriaankleuren geeft deze foto geen helder antwoord of Rutte III nou een populistisch kabinet zal zijn of niet. De witheid van de gezichten is daadwerkelijk een veeg teken, maar speur je de foto af naar meer signalen, dan zie je vooral de feestschoenen van Hugo de Jonge, met van die bloemetjespatronen die Nederlandse mannen graag in de kraag van overhemden dragen.

„We vinden het cool dat jij je uitspreekt en laat zien wie je bent.” Aldus de website van het merk.

Niet eerder was een kabinetsfoto de plek voor product placement, maar dit is geen kwestie van etiquette of smaak. Schoenen zeggen niet alles, maar het zijn geen tijden voor feeststappers. Bergschoenen waren al gepaster geweest. Stijve legerkisten desnoods.

Want deze tijd vraagt om degelijke, intrinsiek gemotiveerde, onkreukbare, uiterst principiële politici, die niet zozeer met hun smoel op tv shinen, maar die het landsbelang willen dienen: mannen en vrouwen die weten dat het hun belangrijke taak is om het volk weerbaar te maken tegen geopolitieke virussen en tegen het veel beter georganiseerde grote geld, die weten dat ze het volk soms moeten beschermen tegen zichzelf — de tijd vraagt om politici die impopulair durven zijn.

Hugo de Jonge moeten we nog leren kennen. Hij is basisschoolleraar geweest, misschien een populaire. Maar op de grote testvraag van deze tijd, ‘gaan we populair doen ja of nee?’, geeft hij met zijn schoenkeuze alvast het verkeerde antwoord.

Dat signaal baart me zorgen. Die schoenen moeten onmiddellijk uit.