Commentaar

Laten we de planeet redden inclusief wilde dieren en de natuur

In Noord- en Centraal Europa wordt op grote schaal illegaal gejaagd op vogels. In een alarmerende rapportage meldde BirdLife Europe deze week dat alleen al in Nederland jaarlijks zeker 1.500 vogels illegaal worden gedood of gevangen. Daaronder zijn ten minste vierhonderd buizerds die worden vergiftigd of beschoten. Nesten worden vernield met broedsel en al. Er zijn aanwijzingen dat de werkelijke aantallen gedode en gevangen vogels vele malen hoger liggen. Mogelijk zou het gaan om bijna 25.000 dieren, waaronder ook andere soorten zoals puttertjes en vinken. Het belang van de rapportage schuilt in het feit dat niet eerder een dergelijk, overigens niet erg precies overzicht werd gepubliceerd.

Roofvogels worden bedreigd door jagers, die ze als concurrenten beschouwen, ofschoon de jagers dit ontkennen. Maar ook uit onverwachte hoek wordt deze dieren naar het leven gestaan, namelijk door beschermers van weidevogels. Die begrijpen, volgens Vogelbescherming, echter niet dat roofvogels nu eenmaal deel uitmaken van een goed functionerend platteland. Terecht stelt Vogelbescherming dat het hier gaat om een „moreel probleem”.

Dat is nog meer het geval waar het gaat om vliegende insecten. Ook daarover verscheen recent onderzoek dat wijst op een bijna angstaanjagende teruggang in de hele populatie van vliegende insecten. Het gaat om Duits longitudinaal onderzoek in verschillende natuurreservaten waaruit naar voren kwam dat de totale omvang van het aantal insecten met ten minste driekwart is teruggelopen.

Natuurlijk kunnen deze waarnemingen gerelativeerd worden door historiserende argumenten. Vroeger werd er pas veel gejaagd! Of dat het aantal insecten vergeleken met tweehonderd jaar geleden mogelijk nog vele malen erger is afgenomen. Maar dat is het punt niet. De plundering van de planeet gaat op dit moment in zo’n hoog tempo dat het beeld van een ontaarde natuur niet langer sciencefiction is.

Ondertussen is het gissen naar de exacte oorzaken van bijvoorbeeld die afname van de insectenpopulatie, nota bene in reservaten. Een van de mogelijke oorzaken, het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de landbouw, ligt voor de hand maar kan niet worden bewezen. Met als gevolg dat de Europese Commissie het verbod van een beruchte onkruidverdelger van Monsanto, Roundup, deze week wederom heeft uitgesteld.

Milieubescherming is sinds het optreden van de Amerikaanse oud-vicepresident Al Gore vaak synoniem voor klimaatverandering. Althans voor het nemen van maatregelen om klimaatverandering tegen te gaan of te vertragen. Hoe nodig dat streven ook is, het moet niet de noodzakelijke acute natuurbescherming overschaduwen.

Internationaal worden indrukwekkende akkoorden gesloten om het klimaat te redden door vermindering van de CO2-uitstoot. Ondertussen maken wouden plaats voor soja- en oliepalmplantages. En worden roofvogels, insecten en talloze andere planten- en diersoorten bedreigd door het optreden van de mens. Ook daarvoor is internationale aandacht, in de vorm van onderzoek en bescherming, geboden.

In het Commentaar geeft NRC zijn mening over belangrijke nieuwsfeiten. De commentatoren schrijven deze artikelen in samenspraak met de hoofdredactie.

Correctie (26 oktober): Roundup is een middel van het bedrijf Monsanto, en niet van Bayer, zoals eerst vermeld werd in dit artikel.

Correctie (2 november): In een eerdere versie van dit artikel werd Roundup een insecticide genoemd. Het is echter een middel voor de verdelging van onkruid.