Column

Waar ouderen stil verhongeren

Op het mededelingenbord van een supermarkt in Zwolle-Oost hangen briefjes: ‘wijkverpleegkundige gezocht’. Zoek online ‘wijkverpleegkundige Zwolle’ op: eerst een woud van vacatures, daarna pas dienstverlening. Bij de ingang van de Spar staat Esmee van Laer, mbo-student verpleegkunde. Als ze klaar is, wil ze in een ziekenhuis gaan werken. Ook haar studiegenoten kiezen specialistische zorg of kinderen. „Niemand wil ouderenzorg doen”, zegt ze.

Arme ouderen. Het nieuwe kabinet heeft zich via een onnavolgbaar besluit verplicht 2,1 miljard euro extra uit te trekken voor personeel van verpleegtehuizen – fijn voor die ouderen. Maar daartoe haalt het weer geld weg bij andere ouderen; de wijkverpleging krijgt 100 miljoen minder. En dat terwijl vrijwel overal geld bij kan na de crisis.

In de Zwolse wijk Wipstrik sprak ik meneer Bandsma, 87 jaar oud, in zijn ogen nog de ironie van een wereldreiziger. Hij woonde hier een half leven in een zonnig huis, tot zijn vrouw alzheimer kreeg en er onvoldoende wijkverpleging bleek te zijn. Een jaar geleden verhuisden ze daarom naar een aanleunwoning, voor 900 euro per maand verzekerd van service. Maar inmiddels is de receptie van het woonzorgcentrum verlaten, de technische dienst weg, de keuken dicht. Ze kunnen geen personeel krijgen. „We worden afgeschreven”, zegt meneer Bandsma. „We horen er niet meer bij.”

Dinsdag schreef demissionair minister Asscher zijn opvolgers een brandbrief om de bezuiniging terug te draaien. Klinkt logisch. De leraren krijgen meer geld, de politie ook. In dat rijtje worden ook altijd de verplegers genoemd. En zijn wijkverpleegkundigen soms geen verplegers?

Wijkverpleegkundige Nienke Morren, die met haar team de oostzijde van Zwolle bestrijkt, bezoekt dagelijks oude mensen zonder geld en met diabetes. Ze schakelt vrijwilligers van de kerk in om op ze te letten. Ze ziet mensen stil verhongeren – die worden bijgevoed door de maaltijdzorg. „De verantwoordelijkheid voor al die mensen in al die huizen is zwaar”, zegt ze. „We zijn met te weinig. Gisteren zeiden twee collega’s me: ‘Ik houd het niet meer vol’.”

Ouderen zijn door de beleidsmolen meegesleurd. Eerst moesten ze vooral langer thuis blijven wonen (eigen kracht!) en werden de tehuizen gesloopt. Nu blijkt dat er voor de thuisblijvers geen personeel is en steeds minder geld. Hoe kan Nienke Morren dan zo optimistisch blijven? Wat haar opvalt: in het bedrijf waar ze werkt, komen stagiaires met lood in de schoenen aan, maar ze zijn blij verrast als ze merken hoeveel verantwoordelijkheid ze krijgen. „Daarna stellen ze hun keuze bij.”

En dan schrijft ze de naam van meneer Bandsma op. Met de aantekening: „Hulp nodig.”

(j.chorus@nrc.nl) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.