Roadtrip naar Kazachen die leven met erfenis kernproeven Sovjet-Unie

Journalisten van VICE reizen vanuit Siberië naar een van de meest radioactieve gebieden ter wereld.

Still video Vice

De documentairereeks van drie jonge journalisten van het multimediaplatform VICE begint zeer clichématig. In een Russische supermarkt verbazen ze zich over de schappen vol met wodka en zijn ze lyrisch over een zwart t-shirt met de beeltenis van president Poetin die er uitziet als een maffiabaas. Toch is het doel van de journalistieke roadtrip in het grensgebied tussen Rusland en Kazachstan niet het minste: het in beeld brengen van de gruwelijke gevolgen van een nucleaire ramp.

Daarvoor reist het team van VICE naar de noordoostelijke regio van Kazachstan. Tijdens de Koude Oorlog werden er door de Sovjet-Unie meer dan vierhonderd kernproeven uitgevoerd op de compound die bekend staat onder de naam Polygon. Dit is niet gelegen in een niemandsland, maar vlakbij de stad Semipalatinsk waar tweehonderdduizend mensen wonen.

Duizenden gehandicapte kinderen als gevolg van kernproeven

De reis begint in de Siberische hoofdstad Novosibirsk. Met een groep Russische soldaten die gevochten heeft aan de zijde van Oekraïense seperatisten drinken ze wodka. Een van hen vertelt de volgende dag dat hij nooit meer glimlacht omdat hij “de hel op aarde heeft gezien”.

In het tweede deel van de documentairereeks nemen ze deel aan de lokale traditie om een glas hertenbloed te drinken als bescherming tegen de radioactieve straling. Daarbij hoort ook het nemen van een bad vol met bloed.

In de omgeving van Semipalatinsk zijn de gevolgen van de kernproeven nog overduidelijk zichtbaar. Eén op de twintig kinderen die wordt geboren heeft een aandoening. Tijdens een bezoek aan een weeshuis, met tientallen gehandicapte kinderen, zegt de directeur:

“Ik geloof dat wanneer de kernproeven in Polygon nooit hadden plaatsgevonden dat de inwoners perfect gezond waren geweest”.

Tot op de dag van vandaag heeft de Russische overheid geen excuses aangeboden of schadevergoedingen betaald aan de slachtoffers van deze ramp.