Dit is wat de betonvloeren deed instorten

Onveilige betonvloeren

In drie van vijf ontruimde gebouwen zitten ‘bollen-vloeren’ van de firma BubbleDeck. Daar is niets mis mee, vindt de eigenaar.

Op 27 mei stortte een deel van de in aanbouw zijnde parkeergarage bij Eindhoven Airport in. Duidelijk zichtbaar zijn de kunststof ‘bollen’ in de vloeren. foto GinoPress

„Het is schandalig. Wij krijgen opeens geen opdrachten meer!” Robert Plug, 74 jaar en trots eigenaar van de kleine firma BubbleDeck uit Leiden is verbolgen. Aan de telefoon: „Het rapport staat vol met woorden als ‘mogelijk’, ‘ waarschijnlijk’, ‘in de buurt van’. We wéten nog niet waarom die garage instortte. Er is een onvolledig onderzoek de wereld in gedonderd, en nu koopt niemand meer bij ons.” Zijn dochter Barbara, 47, deelt de mening van haar vader. „Onze naam wordt te grabbel gegooid. In het rapport zitten veel open eindes.” 

BubbleDeck is opeens een verdachte naam geworden. Toen op 27 mei een deel van de parkeergarage in aanbouw bij Eindhoven Airport instortte, konden voorbijgangers rare bollen in de kapotte vloeren zien. Het zijn plastic bollen die in het beton gegoten zijn, een innovatie die de zware vloeren aanzienlijk lichter maakt.

Robert Plug is naar eigen zeggen de eerste die deze Deense uitvinding „wereldwijd operationeel heeft gemaakt”, al maakt BubbleDeck de platen niet zelf, maar doet de firma MBS uit Vianen dat. Volgens Plug liggen er wereldwijd „miljóenen vierkante meters vloer” met BubbleDeck, zonder problemen. Zijn eerste project was de Millenniumtoren in Rotterdam. „En die staat nog steeds.”

Toch moeten alle gemeenten van minister Plasterk (Binnenlandse Zaken, PvdA) hun gebouwen doorlichten aan de hand van een opgesteld stroomschema. Uit voorzorg zijn er al meerdere gebouwen ontruimd. In drie van de vijf – een gebouw van Hogeschool Windesheim, een gebouw van de Erasmus-universiteit en een gebouw van het Krimpenerwaardcollege – zitten vloeren van de firma BubbleDeck. Wat is er aan de hand?

Desastreus uitgepakt

Eerste opmerking: het gaat niet per se om vloeren van BubbleDeck, of zelfs vloeren met bollen erin.

Onderzoek van ingenieursbureau Hageman en TNO naar het instorten van de garage wijst op een combinatie van drie dingen die wellicht desastreus heeft uitgepakt in de garage. Eén: het gebruik van ‘breedplaten’, dunne betonplaten die in de fabriek worden gemaakt en waar op de bouwplaats een laag beton overheen wordt gestort, al dan niet met bollen erin. Twee: het gebruik van een relatief nieuwe materiaalsoort, zelfverdichtend beton waar je de lucht niet uit hoeft te trillen met een lawaaiierige triltafel. Om onduidelijke reden hecht die volgens de onderzoekers niet zo goed aan gewoon beton. En drie: randen van die betonplaten die niet opgeruwd zijn. Opruwen helpt tegen schuiven. De norm die voorschrijft dat dat moet, geldt niet meer.

Die combinatie, samen met een grote overspanning, leidde vermoedelijk tot het instorten van de parkeergarage en zou weleens in veel meer gebouwen kunnen zitten.

Beton opruwen

Maar welke? Feit is dat in de bollenvloeren van BubbleDeck die drie zaken samenkomen. Sinds 2002 laat BubbleDeck de platen maken met zelfverdichtend beton. Dat gebeurde eerst door de firma Romein Beton, onderdeel van BTE. Maar de twee partijen raakten in onmin en nu doet MBS het voor BubbleDeck. En nee, die platen werden tot voor kort niet opgeruwd. Plug: „Alhoewel we niet vinden dat dat nodig is, ruwen we het sinds vier weken wel op.” 

Plug is niet overtuigd van de conclusies van de onderzoeken. „Er zijn proeven gedaan met glad beton, maar niet met opgeruwd beton. We weten dus niet of daar verschil tussen zit.” Het instorten kan bijvoorbeeld ook liggen aan de draagkracht van de kolommen, of aan de uitvoering, in dit geval „één groot foutenfestival”. Of, zegt MBS, aan de kwaliteit van het beton dat erop wordt gestort of de manier waarop je het stort.

Simon Wijte, hoogleraar structural design aan de TU Eindhoven, is één van de onderzoekers van het rapport. Wijte denkt dat opruwen wel degelijk helpt tegen schuiven. Hij denkt ook dat traditioneel beton veel later bezwijkt dan zelfverdichtend beton. „We weten dat er íets mis is gegaan. Nu hebben we behoefte aan meer testen.”

Maar moeten die gebouwen dan nu al echt dicht? „Tja, wat we vonden bij Eindhoven zegt natuurlijk niet alles over alle andere gebouwen waarin breedplaten zijn toegepast. Dat moet echt per gebouw bekeken worden.”