Gezondheidsraad adviseert nachtwerk te beperken

De Gezondheidsraad vond geen eenduidig verband tussen borstkanker en nachtelijke werkzaamheden, zoals eerder werd vermoed.

Medewerkers van Strukton Prorail plegen in de nachtelijke uren onderhoud aan rails en wissels op Amsterdam CS. Foto Lex van Lieshout/ANP

Het draaien van nachtdiensten verhoogt het risico op diabetes type 2 en hart- en vaatziekten. Vooral nachtwerkers die lange diensten draaien lopen een verhoogd risico. Ook veroorzaakt het werken in de nachtelijke uurtjes slaapproblemen, concludeert de Gezondheidsraad.

Naar schatting verhoogt 40 jaar nachtwerk het risico op diabetes mellitus (type 2) en hart- en vaatziekten met 7 tot 8 procent. Hoe langer mensen al ‘s nachts werken, hoe meer dat risico toeneemt. De Gezondheidsraad adviseert daarom nachtwerk waar mogelijk te beperken:

“Het dag-nachtritme van nachtwerkers raakt ontregeld door lichamelijke activiteit en blootstelling aan licht tijdens de nachtelijke uren. Dit leidt tot slaaptekort, concentratieproblemen, ongelukken op het werk en afnemende werkprestaties.”

Dat werken in onregelmatige diensten met afwisselende nachtelijke uren niet goed is voor de gezondheid, bleek al uit veel eerder onderzoek. Het maakt ons vatbaarder voor onder meer stofwisselingsstoornissen. Ook zou het de kans op borstkanker vergroten.

Borstkanker

Uit onderzoek van het Erasmus MC in 2015 bleek dat muizen waarvoor elke week het dag-nachtritme werd omgedraaid, eerder borstkanker kregen dan dieren met een regelmatig ritme. Muizen met een verstoord ritme werden bovendien dikker.

Er zouden aanwijzingen zijn dat dit ook geldt voor de mens en dat er een verband is tussen borstkanker en nachtdienst, maar de Gezondheidsraad heeft geen eenduidige conclusie als het gaat om het risico op borstkanker. In 2006 zei de Gezondheidsraad nog wel dat er een verband was.

De raad vond een zwak bewijs voor een verband met het metaboolsyndroom. Het concludeert dat er te weinig onderzoek beschikbaar is naar nachtwerk en metaboolsyndroom. Over de relatie tussen nachtwerk en andere ziekten kan wegens een gebrek aan onderzoek geen uitspraak worden gedaan.

De Gezondheidsraad schreef het rapport op verzoek van demissionair minister Asscher van SZW.