Column

DWDD, Pauw en het ongemak van #MeToo

Zap

Seksuele intimidatie en misbruik werden maandagavond uitgebreid besproken op tv. Hoe pak je dat goed aan? De belangrijkste talkshows kwamen er niet helemaal uit.

Anne van Veen, Emma Pelckmans en Cat Smits in Pauw (BNNVARA)

Aan het begin van de tweede week van #MeToo zocht de tv naar invalshoeken. Meer mensen hun verhaal laten doen of de breedte en de diepte in? De twee belangrijkste talkshows kwamen er maandagavond elk op hun eigen wijze niet helemaal uit. De redactie van Pauw, die trouwens al weken goed op dreef is, had vorige week al het beste gesprek, met Joyce Roodnat en Saskia Noort. Zij vertelden (naar aanleiding van hun stukken in NRC en De Volkskrant) niet alleen hun eigen verhaal, maar analyseerden scherp wat die verhalen volgens hen betekenden.

Maandagavond koos Pauw voor meer getuigenissen, net als vorige week van gasten die al in andere media (De Volkskrant) aan het woord waren geweest. Cat Smits, Anne van Veen en Emma Pelckmans kwamen praten over hun voormalige docent Jappe Claes. Die Vlaamse acteur raakte twee jaar geleden in opspraak wegens een reeks beschuldigingen van seksuele intimidatie op de Theaterschool in Amsterdam. Daar verdween hij zonder openbare opgaaf van redenen via een zijdeur. Nu moet hij weg bij Het Nationale Theater.

De verhalen van Smits, Van Veen en Pelckmans waren het waard gehoord te worden. Ze gingen over het manipulatieve gedrag van de docent, die zijn leerlingen met studie-inhoudelijke opmerkingen naar hotelkamers lokte (eerst shabby tenten, later Hotel De l’Europe) om ze vervolgens zijn macht te laten voelen. Die was groot: op een toneelopleiding kun je weggestuurd worden als docenten je niet ‘goed genoeg’ vinden.

Het gesprek gaf een ontluisterend beeld van Claes, maar ik ging me steeds meer vragen over de school stellen. Hoe kon daar jaar na jaar hetzelfde gebeuren? Was er een vertrouwenspersoon? Een school, en helemaal een acteursopleiding kan daar niet buiten. „Het is toch een intiem vak”, hoorde je Smits andere docenten zeggen. Klopt, maar het schokkende is dat die vaststelling niet werd gebruikt om extra op te letten, maar om de andere kant op te kijken.

Inmiddels schijnt er veel veranderd te zijn. Ik had graag iemand van de school horen vertellen hoe het allemaal zo ver heeft kunnen komen, of er nu eigenlijk goed onderzoek is gedaan naar Claes (en misschien naar anderen?) en wat er gedaan wordt om de leerlingen te beschermen. De zaak verdient meer breedte dan Pauw maandag bood.

Eerder op de avond had De Wereld Draait Door het juist wel breed aangepakt, maar dat leverde weer andere problemen op. Met vijf gasten (tafeldame Hanneke Groenteman meegerekend) werd besproken of #MeToo niet was doorgeslagen.

Het resultaat was een gesprek vol ruis. Jessica Durlacher verklaarde dat onaangename ervaringen met mannen wat haar betreft the ways of the world waren, waarna ze zei dat Harvey Weinstein was ‘gelyncht’ – niet zo’n gelukkige woordkeuze. Schrijver Arthur Umbgrove legde uit niet meer te weten wanneer hij zelf nu over de schreef was gegaan. De vrouwen aan tafel legden hem uit wat „een blauwtje lopen” was.

‘Het gaat om macht en onmacht”, zei Groenteman. Ze kreeg bijval van journalist Wilma de Rek. Die zei te vrezen dat er niets verandert, als het bij bekentenissen en beschuldigingen blijft. Volgens haar moeten alle vragen gesteld kunnen worden, óók als die voelen als wantrouwen. Op tv is dat altijd moeizaam, elders is het des te belangrijker.

Zie ook weer de verhalen bij Pauw: overal waar macht wordt uitgeoefend, en dat is dus in alle organisaties, moeten er zo min mogelijk drempels zijn om je verhaal te doen. De drempel van binnen is vaak al hoog genoeg.