In beeld

Het bordes door de jaren heen: van Biesheuvel I tot Rutte II

Het is een goede Nederlandse gewoonte: het fotomoment op het bordes als de kabinetsformatie is afgerond. De eerste hiervan werd gemaakt in 1971 (kabinet-Biesheuvel). donderdag volgt het kabinet-Rutte III. Het tijdschrift Hollandse Beelden verzamelde de beste bordesfoto's van de afgelopen decennia.
De allereerste bordesfoto, die van het kabinet-Biesheuvel I bij Huis ten Bosch op 6 juli 1971. Het kabinet bestaat uit ministers van maar liefst vijf partijen: VP, ARP, CHU, VVD en DS'70. Vanaf 21 juli 1972 stapt DS'70 uit de coalitie, waarna de resterende partijen een minderheidskabinet vormen. Foto Nationaal Archief
Leden van het kabinet-Den Uyl maken zich op 11 mei 1973 gereed voor de groepsfoto met koningin Juliana. De formatie duurde met 151 dagen vrij lang; een record in die tijd. De coalitie van PvdA, PPR, D66, KVP en ARP krijgt veel voor de kiezen: de treinkaping bij De Punt, de Oliecrisis in 1973 en de Lockheed-affaire. Dries van Agt (links achter koningin Juliana) is vicepremier en minister van Justitie. Foto Nationaal Archief
Na een lange formatieperiode betreedt het kabinet-Van Agt I op 19 december 1977 het bordes van Paleis Soestdijk. In eerste instantie leek alles te wijzen op een tweede kabinet-Den Uyl, maar omdat de onderhandelaars er niet uit komen met elkaar wordt gekeken naar alternatieven. Het duurt uiteindelijk 208 dagen voor het kabinet-Van Agt I met CDA en VVD is gevormd. Foto Nationaal Archief
Vanwege het slechte weer moest het kabinet-Van Agt II op 11 september 1981 naar binnen voor de groepsfoto. Dit keer voor het eerst met koningin Beatrix. Oud-minister president Den Uyl treedt aan als vicepremier, want de PvdA zit weer in het kabinet. Andere prominente politici in dit kabinet zijn Hans van Mierlo (D66, Defensie), Ed van Thijn (PvdA, Binnenlandse Zaken), Jan Terlouw (D66, Economische Zaken) en Hedy d'Ancona (D66, Staatssecretaris Sociale Zaken en Werkgelegenheid) Foto ANP
Het kabinet-Van Agt III nam op 29 mei 1982 weer plaats op de trappen van Huis ten Bosch voor de traditionele bordesfoto. Het is een minderheidskabinet van CDA en D66, dat ook wel wordt gezien als overgang tussen het demissionaire Van Agt II en de nieuw uitgeschreven verkiezingen. Foto Nationaal Archief
Op 4 november 1982 begint het tijdperk-Lubbers. Ondanks dat de PvdA als winnaar uit de verkiezingen is gekomen, vormt CDA-informateur Scholten een kabinet met CDA en VVD. Naast Ruud Lubbers (CDA) staan ook Neelie Smit-Kroes (VVD) en Elco Brinkman (CDA) op het bordes. Foto Nationaal Archief
CDA en VVD zetten hun samenwerking voort na een succesvolle verkiezingscampagne. Op 14 juli 1986 was het kabinet-Lubbers II een feit, met veel dezelfde gezichten als in Lubbers I. De ministersploeg richt zich vooral op de bestrijding van de werkloosheid, maar privatiseert ook de PTT en maakt de 'vierde nota ruimtelijke ordening': een opmaat naar de bouw van Vinex-wijken. Foto Nationaal Archief
Premier Lubbers, koningin Beatrix en vicepremier Kok komen 11 juni 1989 uit Paleis Huis ten Bosch voor de groepsfoto van het nieuwe kabinet-Lubbers lll. De coalitie krijgt te maken met grote internationale gebeurtenissen, zoals de val van de Berlijnse Muur en de oorlog in voormalig Joegoslavië. Achter Wim Kok is ook minister Ernst Hirsch Ballin (CDA, Justitie) te herkennen. Foto ANP
Op 22 augustus 1994 verzamelt het eerste kabinet-Kok zich op het bordes met koningin Beatrix. Het is het eerste 'paarse' kabinet (het rood van de PvdA en het blauw van de VVD). Het is het eerste kabinet dat de zogenoemde 'Derde Weg' omarmt, een beweging binnen de sociaaldemocratie die een combinatie vormt tussen de liberale markteconomie en de verzorgingsstaat. In een tijd van economische groei kan het kabinet grote lastenverlichtingen doorvoeren. Verder schaft het de dienstplicht af, beslist het over de aanleg van de Betuwelijn en neemt het Nederlandse leger deel aan VN-missies in Bosnië. Foto Roel Rozenburg
Het kabinet-Kok II op het bordes van Paleis Noordeinde, 3 augustus 1998. Naast de koningin en de minister-president staan vicepremiers Annemarie Jorritsma (VVD) en Els Borst (D66). Het kabinet houdt het bijna de hele rit vol, maar na een kritisch rapport van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie over de gebeurtenissen in Srebrenica biedt het voltallige kabinet haar ontslag aan bij koningin Beatrix. Foto Roel Rozenburg
Op 22 juli 2002 breekt het tijdperk-Balkenende aan, met het kabinet-Balkenende I. De verkiezingen, die vlak na de moord op Pim Fortuyn worden gehouden, leveren groot electoraal succes op voor de Lijst Pim Fortuyn (LPF). Uiteindelijk levert deze nieuwe partij (26 zetels) vier ministers: Heinsbroek, Bomhoff, De Boer en Nawijn. Op 16 oktober 2002 valt het kabinet na maanden van interne ruzies. Foto Roel Rozenburg
Nog geen jaar later, op 27 mei 2003, begeeft het kabinet-Balkenende II zich op het bordes voor de groepsfoto met Beatrix. De LPF is vervangen door D66. Staatssecretaris van Sociale Zaken, niet op deze foto, is Mark Rutte. Als in november 2004 Theo van Gogh in Amsterdam wordt vermoord, krijgt het kabinet te maken met veel maatschappelijke commotie. Foto Roel Rozenburg
Het vierde en laatste kabinet-Balkenende betrad op 22 februari 2007 de trappen van het bordes. De ministersploeg van het CDA, PvdA en ChristenUnie hadden zich voorgenomen weinig bezuinigingen door te voeren, maar dat bleek lastig waar te maken nadat ze halverwege hun regeerperiode te maken kregen met een grote economische crisis. Minister Ella Vogelaar (Wonen, Wijken en Integratie, rechtsboven) wordt na haar aftreden in 2008 opgevolgd door Eberhard van der Laan. Foto Roel Rozenburg
Premier Mark Rutte neemt het stokje over en staat op 14 oktober 2010 met kabinet-Rutte I op het bordes. Onder het motto 'vrijheid en verantwoordelijkheid' regeren de VVD en het CDA twee jaar lang met gedoogsteun van de PVV. In april 2012 biedt premier Rutte het ontslag aan van zijn kabinet, nadat hij zeven weken lang tevergeefs met zijn coalitiepartners heeft onderhandeld op het Catshuis over het terugdringen van het begrotingstekort. Foto Roel Rozenburg
Op 5 november 2012 treedt Rutte II aan en staat koningin Beatrix voor het laatst met een nieuw kabinet op het bordes. De verzamelde pers maakt zich klaar voor de foto. Foto Roel Rozenburg
26 oktober 2017 . Het nieuwe kabinet Rutte III Robin Utrecht / ANP