Belgische justitieminister: onderzoek Bende van Nijvel werd gemanipuleerd

Minister Koen Geens verscheen dinsdag voor de Kamercommissie Justitie. “We moeten geen overdreven verwachtingen koesteren.”

Op 27 september 1985 pleegde de Bende van Nijvel een dodelijke overval op een Delhaize in Overijse, Vlaanderen. Foto AFP

De Belgische minister van Justitie Koen Geens heeft dinsdagmiddag voor de Kamercommissie Justitie verrassende nieuwe uitspraken gedaan over het onderzoek naar de Bende van Nijvel. De politie heeft stalen van de vermeende ‘Reus’ van de bende, Chris B., vergeleken met sporen uit het dossier. Dat leverde geen resultaat op, verklaarde Geens. De minister gaf eveneens aan dat er pogingen zijn gedaan het onderzoek te „manipuleren”.

In de jaren tachtig werd België opgeschrikt door een reeks gewelddadige overvallen, waarbij in totaal 28 doden en meer dan veertig gewonden vielen. Het mysterie van wat de Bende van Nijvel ging heten werd nooit opgehelderd, de leden werden nooit geïdentificeerd. Tot dit weekeinde: zaterdag kwam naar buiten dat de naam van Chris B. in verband werd gebracht met ‘de Reus’, die figureert in alle getuigenissen van overlevenden. B., die voor de Belgische rijkswacht werkte, zou voor zijn dood aan zijn broer hebben opgebiecht dat hij deel uitmaakte van de bende.

Lees ook het uitgebreide verhaal over ‘de biecht op het sterfbed’ die België op spoor van de Bende van Nijvel zette

De naam van Chris B. blijkt al decennia in het dossier van de politie te hebben gezeten, werd de afgelopen dagen bekend. Geens gaf daarop in de Kamer uitleg met een chronologie van het onderzoek dat naar B. is gedaan. De minister baseerde zich daarbij op een relaas van de Luikse procureur-generaal Christian De Valkeneer, die het dossier beheert. De speekselstaal die in 2000 al bij B. werd afgenomen leverde geen resultaat op met sporen in het dossier, blijkt daaruit. Ook vingerafdrukken kwamen niet overeen. Een test dit jaar, nadat de broer van B. was verhoord, leverde eveneens niets op. In een in beslag genomen computer werd niets aangetroffen.

Daarmee is nog niet gezegd dat B. niet tot de Bende van Nijvel behoorde. Geens gaf aan dat die theorie „ongetwijfeld interessant” is. Zo was B. meerdere keren afwezig van zijn werk tijdens aanvallen van de Bende en zouden vrienden van hem die ook bij de rijkswacht zaten volgens de minister „nuttig kunnen zijn voor het onderzoek”. Op foto’s is te zien dat de ruim 1 meter 90 lange B. sprekend lijkt op een compositietekening van ‘de Reus’. Maar, voegde Geens toe, „we moeten geen overdreven verwachtingen koesteren”.

Klik op de kaart voor meer informatie over de overvallen:

Belachelijk gemaakt

Geens gaf tijdens zijn verklaring aan vanaf zijn aantreden bijzondere aandacht voor het dossier te hebben. „Het werd me duidelijk dat een aantal onderzoeksstrategieën geen bevredigend resultaat hadden opgeleverd, dat er pogingen gedaan waren om het onderzoek te manipuleren, terwijl de slachtoffers en hun nabestaanden me lieten verstaan dat ze onvoldoende gehoor hadden gekregen in het verleden.”

Een verdere specificatie van deze ‘manipulatie’ gaf Geens niet. Omdat de zaak nooit opgehelderd werd en er al in een vroeg stadium vermoedens waren dat politie of rijkswachten betrokken konden zijn, is de zaak altijd omhuld geweest door complottheorieën. De afgelopen dagen verklaarden opnieuw meerdere getuigen onvoldoende steun te hebben gekregen van de beheerders van het dossier. Zo zegt een slachtoffer bij TV Oost Nieuws een dader te hebben herkend bij de rijkswacht. Toen hij dat meldde en de man uit een line-up haalde, werd hij naar eigen zeggen afgewimpeld. Een nabestaande zegt dinsdag in De Morgen door de politie „belachelijk” te zijn gemaakt toen hij vragen stelde over de rijkswacht.

Geens gaf dinsdagmiddag na zijn verklaring geen verdere uitleg in de Kamer. „Ik heb verklaard wat ik kan verklaren”, zei Geens. Hij gaf wel aan bereid te zijn het onderzoeksteam uit te breiden. Volgende week maandag zullen de onderzoekers van de zaak rapporteren aan de procureur en minister van Justitie, daarna pas kan het debat plaatsvinden. Of er een derde parlementaire onderzoekscommissie naar de Bende van Nijvel in het leven wordt geroepen, zoals een van de Kamerleden verzocht, zal dan mogelijk duidelijk worden.

    • Anouk van Kampen