Twee keer verdienen aan één ticket

Tickethandel

De primaire en secundaire markten voor concertkaartjes raken steeds meer verweven. Het is de vraag of deze band niet iets te innig wordt.

Rapper Kendrick Lamar geeft in februari een concert in Amsterdam, nu al zijn er honderden kaarten te koop op secundaireticketmarktplaats Seatwave. Foto Jose Sena Goulao/EPA

Sit down, be humble”, rapt de Amerikaanse hiphopgrootheid Kendrick Lamar op de single ‘Humble’, afkomstig van het vorig jaar verschenen album Damn. Volgend jaar februari brengt de rapper een bezoek aan een uitverkochte Ziggo Dome. Een staanplaats voor het concert kostte oorspronkelijk 66 euro inclusief servicekosten, maar hoeveel die tickets echt waard zijn, moet blijken op de secundaire ticketmarkt. Op de ticketmarktplaats Seatwave worden nu al 427 tickets aangeboden. De goedkoopste staanplaats: 299,94 euro.

Als het aan Kamerleden Jasper van Dijk (SP) en Madeleine van Toorenburg (CDA) ligt, komt er een einde aan de handel in tickets voor woekerprijzen. Dinsdag stemt de Eerste Kamer over hun wetsvoorstel dat de woekerverkoop aan banden moet leggen. Onder de nieuwe wet mogen geen tickets worden doorverkocht voor meer dan 120 procent van de aankoopprijs.

Doorverkopen van tickets is lucratieve business. Handelaren kopen met behulp van bots (aangestuurde computerprogramma’s) grote partijen tickets op, vaak voor concerten waarbij de vraag het aanbod stevig overstijgt. Bijna net zo snel als de originele tickets uitverkocht zijn, verschijnen ze weer op secundaire ticketmarktplaatsen, vaak tegen een exorbitant hoge prijs.

Binnen de sector wordt lauwtjes gereageerd op het wetsvoorstel, dat stamt uit 2008. Niet vanwege de intentie van het voorstel, maar door een gebrek aan vertrouwen in de praktische uitwerking ervan.

Consumenten moeten onder de wet via een civiele rechtsprocedure het te veel betaalde geld opeisen bij de verkoper. Hans Ober, medeoprichter van Ticketswap, marktplaats voor secundaire tickets, denkt dat dit in de praktijk weinig zal betekenen: „Zie jij het voor je dat een consument een ticketsite als Viagogo voor de rechter sleept, met een leger aan advocaten en een hoofdkantoor in Zwitserland?”

Marjanne Manders, woordvoerder van Mojo, denkt dat ook: „Mojo heeft destijds hard gevochten voor de wet. Maar nu zijn we jaren verder, en wij denken niet dat de handhaving gaat werken.” En Berend Schans, directeur van de Vereniging Nederlandse Poppodia en- Festivals (VNPF): „Het is een prijzenswaardig initiatief, maar ik denk niet dat het voorstel zoals het negen jaar geleden is bedacht, past bij de huidige realiteit.”

Manders zegt dat, als het aan Mojo ligt, er het liefst zo min mogelijk tickets worden doorverkocht op secundaire ticketmarktplaatsen: „Maar we zijn al twintig jaar bezig om het doorverkopen van kaarten tegen te gaan, en het lukt niet.”

Bij gebrek aan een succesvolle strategie om de woekerhandel in tickets uit te bannen, voeren organisatoren tegenwoordig een andere strategie: zij verbinden zichzelf aan de platforms waarop tickets worden verhandeld. Zo staat muziekgigant Live Nation (waarvan ook Mojo onderdeel is), dat vorig jaar 1,8 miljard dollar (ruim 1,5 miljard euro) omzet behaalde uit de verkoop van tickets, aan het hoofd van zowel de verkoper van primaire tickets Ticketmaster als de marktplaats voor secundaire tickets Seatwave. Als er dan toch kaarten worden doorverkocht, dan liefst op een veilige manier, is het adagium. En niet geheel onbelangrijk: er wordt goed geld mee verdiend.

‘Een ontspoorde markt’

In de tijd dat het wetsvoorstel werd ingediend, zag de ticketmarkt er heel anders uit, zegt Hans Ober van Ticketswap: „De markt spoorde totaal niet.” Ober zegt dat veel tickets werden verkocht op bijvoorbeeld Marktplaats en Facebook. Op die vrije marktplaatsen werden niet alleen veel tickets doorverkocht voor woekerprijzen, ook waren er veel oplichters actief. Zij maakten bijvoorbeeld tientallen nepaccounts aan, zodat ze een enkel ticket meerdere keren konden verkopen.

„Daarom dachten wij: wij fixen dit probleem”, zegt Ober. „We geven de consumenten een tool om de kaarten op een veilige manier te verkopen, en zetten de prijs op maximaal 120 procent van het origineel, om woekerprijzen te voorkomen.”

Er bleek inderdaad vraag naar bemiddeling: Ticketswap is inmiddels actief in meer dan twintig landen. Voor het faciliteren van de transacties rekent Ticketswap 5 procent servicekosten per verkocht ticket, bij zowel koper als verkoper.

Waar Ticketswap woekerprijzen bewust afweert, profiteren spelers als Seatwave, Viagogo en Stubhub daar juist van. Hoe hoger de prijs van het ticket, hoe hoger de servicekosten. „Als iemand een kaartje voor duizend euro aanbiedt, dan kan dat gewoon. Wettelijk zijn er geen grenzen”, zegt Stefan Krawczyk, hoofd overheidsrelaties internationaal bij Ebay (waarvan Stubhub onderdeel is). „Het grootste belang is dat de fan een goed kaartje krijgt.”

Nu de markten voor primaire en secundaire tickets steeds meer verweven raken, is het de vraag of deze band niet te innig wordt. Want nu Seatwave onderdeel is van Ticketmaster, profiteert Ticketmaster indirect van de woekerverkoop van tickets die het zelf verkoopt.

Dat is lucratief zaken doen: van de 299,94 euro die je moet betalen voor de staanplaats voor het concert van Kendrick Lamar op Seatwave, rekent Seatwave 50,94 aan servicekosten, inclusief 4,95 euro voor „E-ticketservice”, dat volgens de website „een veilige opslag en levering van jouw tickets verzekert”. Die kosten worden verrekend op een ticket dat via Ticketmaster werd verkocht voor 66 euro, met 5,50 euro aan servicekosten.

Hans Ober uit zijn zorgen over mogelijke samenspanning tussen organisatoren en ticketverkopers, omdat zij tickets direct zouden kunnen doorsluizen naar de secundaireticketmarkt. „Je kunt proberen het doorverkopen aan banden te leggen, maar als doorverkoop geen doorverkoop is, is dat een probleem.”

Zijn zorgen zijn niet op niets gebaseerd, want in de afgelopen jaren zijn meerdere verhalen naar buiten gekomen waaruit blijkt dat, in ieder geval op kleine schaal, tickets direct vanaf de promotor werden doorgesluisd naar de secundaire markt.

Zo zei Maarten van Beuzekom, organisator van dancefeest Awakenings, in een uitzending van radioprogramma Argos uit 2015 dat hij verplicht was honderd tickets per festival aan ticketsite Viagogo af te geven. Awakenings was kort daarvoor overgenomen door het Amerikaanse SFX Entertainment (tegenwoordig Livestyle). SFX heeft een sponsordeal lopen met Viagogo, voor meer dan 75 miljoen dollar.

Op de vraag of doorsluizen van tickets ook voorkomt bij Mojo, antwoordt Marjanne Manders van Mojo resoluut van niet. „Het gebeurt sowieso niet dat tickets vanaf Mojo direct op secundaireticketsites terechtkomen. Tenzij een artiest daar expliciet om vraagt, zoals Madonna, die een deal had met Viagogo. Maar dat is een uitzondering.”

Ook Ticketmaster laat weten dat het zelf geen tickets afgeeft aan secundaireticketverkopers: „Ticketmaster verkoopt tickets volgens strikte instructies van onze klanten. We zullen nooit zelf tickets onttrekken aan de markt, en deze op wat voor manier dan ook doorsluizen naar doorverkoop-partijen.”

Vorig jaar maande Henk Kamp, toen minister van Economische Zaken (VVD), de Autoriteit Consument & Markt (ACM) tot onderzoek naar de relatie tussen Ticketmaster en Seatwave. De ACM concludeerde vervolgens dat er geen bewijs was voor het bestaan van „verboden afspraken” die de prijzen opdreven.

Niettemin pleiten Hans Ober van Ticketswap en Stefan Krawczyk van Ebay voor meer transparantie op de ticketmarkt. „De primaire markt moet worden verplicht om bij ieder concert van enige omvang aan te geven hoeveel er in de publieke verkoop wordt aangeboden en hoeveel er naar de sponsoren gaat”, zegt Krawczyk. „De gordijnen moeten opengaan voor het publiek.”