Column

Eerste relletje Grapperhaus al in de maak

De Haagse Stemming Vandaag is dag 222 van de formatie. Schrijf je in om deze als nieuwsbrief per mail te ontvangen.

De ploeg van Rutte III is compleet. Loyaliteit en ervaring lijken de belangrijkste overweging te zijn geweest. Alleen CDA-minister Ferdinand Grapperhaus en D66-verrassing Menno Snel zijn onvoorspelbare factoren.

VEILIG EN LOYAAL: Alle namen van het kabinet-Rutte III zijn sinds vrijdagavond bekend, ook die van staatssecretaris van Financiën Menno Snel, die niet alleen als allerlaatste werd bevestigd maar ook pas net lid is van ‘zijn’ partij D66. Zaterdag volgde voor de vicepremiers een eerste gesprek met formateur Mark Rutte, een formaliteit waarbij alleen de schoenen van Hugo de Jonge voor nog bescheiden sensatie zorgden. De balans van Rutte III kan worden opgemaakt: veel politieke ervaring en loyaliteit, op een paar opvallende outsiders na. Vooral de VVD kiest voor safe: bekende gezichten, die beloond worden voor corvee en zich bovenal in dienst moeten stellen van premier Rutte. Ook de namen van ChristenUnie en D66 verrassen niet, hoewel die laatste partij wel een primeur heeft met een meerderheid vrouwen in het kabinet. Op onze overzichtspagina staan alle namen, met van iedereen een kort profiel.

Vruchtbaar en Rotterdams: Met tien vrouwen van de 24 bewindslieden, en slechts één vrouwelijke VVD-minister, is VVD-coryfee Neelie Kroes in elk geval ontevreden. Wat verder opvalt aan de ploeg van Rutte III: de bewindslieden hebben veel kinderen, zeven van hen hebben zelfs vier of meer. Ook opvallend: tien van de 24 wonen of woonden in Rotterdam. En bijna de helft is of was in het verleden wethouder. Vooral de acht staatssecretarissen krijgen het de komende jaren zwaar: zij hebben 40 procent meer kans dan hun ministers om vroegtijdig te sneuvelen.

Potato/potato: Vrijdag werd ook definitief bekend dat het ministerie van Veiligheid en Justitie nieuw briefpapier moet drukken met de naam Justitie en Veiligheid. Ook Infrastructuur krijgt een nieuwe naam (en Waterstaat in plaats van Milieu) en bij het ministerie van Economische Zaken moet Klimaat aan de titel worden toegevoegd. De operatie gaat volgens de Telegraaf miljoenen kosten. Voor de ministers van meer belang is of ze “van” of “voor” zijn. De van-man of -vrouw beheert immers het geld, terwijl voor-minister zijn/haar macht nog moet bevechten. De precieze verdeling van taken wordt pas woensdag duidelijk, tijdens het zogeheten constituerend beraad, maar het CDA lijkt vooralsnog de winnaar. Die partij heeft alleen ministers van in Rutte III.

Grappenmaker: Het CDA stuurt ook de opvallendste persoon naar het kabinet. Nieuwe minister van Justitie Ferdinand Grapperhaus zorgde vorige week al voor zijn aantreden voor bescheiden ophef. Philip de Witt Wijnen en Mark Lievisse Adriaanse beschrijven vandaag in een profiel wat de man drijft. Hij speelt graag cabaret en is een stuk progressiever dan partijleider Sybrand Buma. Maar ook is hij Bijbelvast en en volgens vrienden en bekenden uiterst loyaal. Een eerste relletje dient zich niettemin al aan. Eerder dit jaar bepleitte Grapperhaus in een column ruimere euthanasiewetgeving: “Het is een zegen dat het kabinet nu komt met een voorstel om ook ouderen, die niet verder willen omdat hun leven voleindigd is.” Die opvatting werkt hij uit in een boek dat later dit jaar zou moeten verschijnen. Zijn uitgever: “Hij zou het op 1 november inleveren en daar ga ik hem aan houden.”

WAT WIJ VOLGEN: Vanaf 09.30 gaan de gesprekken met beoogd bewindslieden bij formateur Rutte weer beginnen. Het wordt een lange zit, want de laatste kandidaat van vandaag (Sander Dekker) verschijnt pas om 20.45 uur langs. We volgen de gesprekken in ons blog.

Correctie: In een eerdere versie van dit artikel stond dat het constituerend beraad vrijdag zal plaatsvinden: dat moet woensdag zijn.