‘Die verhalen over repressie kenden we alleen van onze grootouders’

Studenten zijn een bepalende factor geworden in het onvoorspelbare proces dat tot Catalonië’s afscheiding kan leiden.

Foto AP/Santi Palacios

„Studenten: Franco is terug. Laten we een algehele staking organiseren”, staat op een spandoek bij de faculteit Aardrijkskunde en Geschiedenis van de Universiteit van Barcelona. „Dinsdagmiddag om 14.00 uur verzamelen voor overleg.”

De 22-jarige Ferran Vives, die een master over Latijns-Amerikaanse geschiedenis doet, lacht als hij de oproep ziet. „Het is een beetje ouderwets om het zo te doen, maar op dit moment proberen we op allerlei manieren studenten te mobiliseren”, zegt hij bij de ingang van de faculteit vlak achter La Rambla. Het is een van de zenuwcentra bij de golf van protesten die de separatisten organiseren tegen de „repressie” uit Madrid.

Studenten zijn een factor van betekenis geworden bij het onvoorspelbare proces, dat tot afscheiding van Spanje zou moeten leiden. Een paar dagen voor het verboden referendum van 1 oktober, liepen voor het eerst tienduizenden studenten door de straten van Barcelona. Sindsdien hebben ze zich georganiseerd en volgden er tal van andere acties.

‘Onderdrukt door Spanje’

„Studenten hebben nu zelf gezien hoe de nationale regering uit Madrid ons onderdrukt. Die verhalen kenden ze alleen van hun ouders en grootouders”, stelt Oriol Camprubí, die lid is van Universitats per la Independència.

Hij doelt op het geweld waarmee de politie kiezers bij het referendum probeerde weg te houden van de stembureaus. Hoewel ze het niet zeggen, zou meer geweld van de kant van de Spaanse autoriteiten de studenten niet slecht uitkomen. Dan ogen zij weer als David die het opneemt tegen Goliath.

Camprubí benadrukt in de kantine van de faculteit achter een glas bier dat protesten „altijd vreedzaam” moeten verlopen. „De regering wil niets liever dan dat wij ons laten gaan. Dan hebben ze een vinger om naar ons te wijzen”, legt Camprubí uit. „Daarom is het ook zo oneerlijk dat Jordi Sànchez en Jordi Cuixart zijn vastgezet voor opruiing.”

Lees meer over de escalerende situatie in Spanje: Na Madrid dreigt nu ook Catalonië met nucleaire optie

Grote massa

De eerstejaars student geschiedenis uit Reus was namens ‘de Universiteiten voor de onafhankelijkheid’ aanwezig toen de leiders van de burgerbewegingen ANC en Òmnium op 20 september een grote massa toespraken die de deur van het Catalaanse departement van Economie blokkeerde. Camprubí: „Ze probeerden op het laatst zelfs iedereen naar huis te sturen, maar dat had geen enkele zin. Iedereen bleef staan.”

Camprubí wordt in de kantine vergezeld door zijn studiegenoten Lluc Isern (17) en Pau Marcé (21). Alle drie geboren en getogen in Catalonië en van jongs af aan independentistas. „Ik kom uit Figueras in Girona. Ik heb me eigenlijk nooit een Spanjaard gevoeld”, legt Isern uit. „Ik ook niet”, vult Marcé aan.

„Maar in mijn jeugd heb ik daar wel last van gehad. We werden als Catalanen in El Vendrell een beetje uitgelachen. Daar woonden veel mensen met Spaanse roots.”

‘Wij juichten voor Nederland’

Campubrí, Isern en Marcé zijn grootgebracht in het Catalaans. Zowel binnen als buitenshuis. Ook geschiedenis kregen ze vanuit een Catalaans perspectief. „Ik weet nog goed dat er vanaf 2010 thuis van alles veranderde”, zegt Marcé. „Ik ging met mijn vader mee om te protesteren tegen de regering die de autonomie terugdraaide. Spanje werd in die zomer wereldkampioen voetbal. Daar juichten wij niet voor. Wij waren voor Nederland.”

Het separatisme is gegroeid naar ongeveer vijftig procent van de 7,5 miljoen Catalanen. Toch lijkt het voornemen van regiopresident Carles Puigdemont zo snel mogelijk de republiek Catalonië uit te roepen niet realistisch. Mogelijk zou dat donderdag kunnen gebeuren als het Catalaanse parlement bijeenkomt. Premier Mariano Rajoy wacht het af, maar zal indien nodig met artikel 155 in de hand de hele regioregering vervangen. „Het zal misschien nu niet gaan gebeuren. Maar de strijd is niet voorbij. De republiek Catalonië zal er hoe dan ook komen. De geest krijgen ze niet meer in de fles”, stelt Campubrí. De andere twee studenten knikken.

Hoeveel Catalanen willen echt weg uit Spanje? - en elf andere vragen over het referendum