Column

AkzoNobel: drie keer schieten voor een euro

Het blijft kermis bij AkzoNobel. Met een spookhuis, een suikerspinnenkraam, botsautootjes, een schiettent én een extra attractie.

AkzoNobel blijft verbazen. Het verf- en chemieconcern zegt de verhoudingen met zijn aandeelhouders te willen normaliseren. Het bedrijf (46.000 medewerkers, van wie 5.000 in Nederland) heeft dit jaar twee rechtszaken gewonnen die activistische beleggers hadden aangespannen vanwege het beleid en de houdbaarheid van president-commissaris Antony Burgmans.

De rechter adviseerde om iets te doen aan die gespannen relaties. AkzoNobel heeft dat plechtig beloofd en heeft naar eigen zeggen honderden gesprekken gevoerd.

Maar het blijft kermis. Met een spookhuis: twee bestuurders weg om medische redenen. Een suikerspinnenkraam: als beleggers zich koest houden krijgen zij begin december een miljard euro superdividend. De botsautootjes: knal ’m tegen de vangrail. En de schiettent. Extra attractie: een waterballet waarin de afgedankte schipper van de AkzoNobel-sponsorboot in de Volvo Ocean-zeilrace tóch uitvaart.

De actuele vraag nu is: welke nieuwe commissarissen gaan straks toezicht houden? Er zijn vier kandidaten voor drie vacatures. Het Britse pensioenfonds USS, een trouwe aandeelhouder, heeft zelf een kandidaat gevonden. Dat is Eric Meurice, ex-topman van ASML, de succesvolle chipmachinefabrikant in Veldhoven.

Wat zou u dan doen, gegeven de voorgeschiedenis en de beloofde relatietherapie? U zou misschien denken: mooi, dan hoeven we zelf maar twee kandidaten te zoeken. U zou gesprekken voeren met Meurice. Of u zou het aantal vacatures uitbreiden tot vier. Voor de lieve vrede, zeg maar.

In het Nederlandse bedrijfsleven zijn openlijke confrontaties zeldzaam

Helaas. AkzoNobel komt zelf met drie kandidaten en stuurt aan op een stemming op de aandeelhoudersvergadering. De schiettent is weer open. Daar wordt ook gestemd over de splitsing van het concern in aparte verf- en chemiebedrijven.

Krijgt AkzoNobel nu een duel zoals dat de afgelopen weken plaatsvond bij het Amerikaanse voedings- en zeepconcern Procter & Gamble? De activistische belegger Nelson Peltz wilde commissaris worden, maar P&G wees dat af. Peltz spendeerde volgens de Financial Times zo’n 25 miljoen dollar aan zijn campagne, P&G minstens 100 miljoen dollar om hem buiten de deur te houden. Peltz verloor.

In het Nederlandse bedrijfsleven zijn zulke openlijke confrontaties zeldzaam. De aandeelhoudersmacht is beperkt, ruzie wordt gesmoord in achterkamertjes. Ik kon maar één grote onderneming vinden waar zo’n conflict heeft gespeeld: in 2011/2012 bij pakketvervoerder TNT Express in Hoofddorp.

TNT Express was een jaar eerder onder druk van activistische beleggers afgesplitst van PostNL. De activisten dachten de zilvervloot binnen te halen. Helaas: de beurskoers was een flop. Dus, plan B: de zaak wat opstoken. Doel: een overname van TNT uitlokken. De activisten lanceerden, via de media, drie kandidaten als nieuwe commissarissen. De nauwe relaties, mogelijk ook financieel, tussen die kandidaten en de activistische beleggers, schoten TNT Express in het verkeerde keelgat. TNT kneep ’m en kwam met twee eigen kandidaten.

En toen deed concurrent UPS dat bod. De activisten zetten niet door. Doel bereikt, buit binnen. TNT Express trok zijn eigen kandidaten ook terug: geen behoefte meer aan na de overname. Die werd veel later geblokkeerd door Brussel.

President-commissaris Burgmans van AkzoNobel herinnerde daaraan toen hij eerder dit jaar tot driemaal toe een bod van de Amerikaanse verfconcurrent PPG op Akzo afwees. Brussel kan héél lastig zijn. Hij kan het weten.

die botste met de activisten, eigen commissarissen aandroeg én het daaropvolgende overnamebod steunde? Burgmans.

Menno Tamminga schrijft op deze plaats elke dinsdag over ondernemingsbeleid en economie