Oersoep die je thuis niet mag brouwen

Een grote glazen bol, een oersoepje en af en toe wat stroom. Dat levert speciale moleculen op. Misschien ontstond zo leven op aarde.

Medewerker van het NEMO Science Museum bekijkt glazen bol met oersoep. Foto NEMO

In het NEMO Science Museum in Amsterdam stond vijf jaar lang een bijzonder soepje: oersoep. In een grote glazen bol zat een mengsel van water, waterstofgas, ammoniak en methaan. Af en toe knetterde er een vonkje in de bol. Misschien is zo ooit het leven op aarde begonnen, in een poeltje met een bliksemschicht.

Toen de Amerikaanse onderzoekers Miller en Urey dit experiment 65 jaar geleden deden, ontstonden er aminozuren. Dat zijn bouwsteentjes van het leven. Zou het deze keer ook gelukt zijn? Dit voorjaar ging de bol open. Scheikundestudenten Marle Vleugels (23) en Martin van Son (22) uit Eindhoven mochten kijken wat erin zat.

Zag de oersoep er lekker uit?

Martin: „Niet echt. Het was een beetje groengeel.”

Marle: „We hebben niet geroken of geproefd. Want misschien waren er wel giftige gassen ontstaan.”

Waarom waren die vonkjes nodig?

Martin: „De elektriciteit breekt de verbindingen tussen kleine moleculen. Uit de stukjes kunnen steeds grotere moleculen ontstaan. We hoopten aminozuren te vinden.”

Hoe hebben jullie gekeken of er aminozuren in de bol zaten?

Marle: „Eerst met röntgenstralen, toen zagen we al dat er iets was ontstaan.”

Martin: „Daarna hebben we de moleculen kapot geschoten. Door de brokstukjes op grootte te scheiden en daarna te wegen konden we zien of er aminozuren waren ontstaan.”

Wat? Na vijf jaar brouwen, hebben jullie de bouwsteentjes meteen kapot geschoten?

Martin: „Maar een klein beetje hoor. Van de liter oersoep hebben we misschien een milliliter gebruikt.”

Waarom duurde het experiment vijf jaar?

Marle: „Het kan ook sneller, bij een hogere druk, hogere temperatuur en met sterkere vonken. Dat kan wel in het lab, maar in een museum is dat gevaarlijk.”

Als jullie langer waren doorgegaan, was er dan echt leven in de bol ontstaan?

Martin: „Daar is wel meer voor nodig. Dan moeten de aminozuren aan elkaar geknoopt worden en gaan samenwerken.”

Kan ik thuis ook oersoep brouwen?

Marle: „Nee! Als er ook maar een beetje zuurstof bij het mengsel komt ontploft de boel.”

Wat is jullie favoriete soep?

Martin: „Zelfgemaakte erwtensoep!”

Marle: „De courgettesoep van mijn moeder.”