Nieuw-Zeeland krijgt jongste premier in 150 jaar

De 37-jarige Jacinda Ardern is pas drie maanden leider van Labour, maar gaat nu een minderheidsregering leiden.

Jacinda Ardern spreekt journalisten toe nadat bekend is geworden dat zij de nieuwe premier van Nieuw-Zeeland wordt. Foto Nick Perry / AP

In een verrassende wending krijgt Nieuw-Zeeland de jongste premier die het land in de afgelopen 150 jaar gekend heeft. De 37-jarige Jacinda Ardern wordt namens de Labourpartij minister-president. Dat Ardern premier wordt is opvallend: ze trad pas in augustus aan als leider van Labour.

Bij de verkiezingen kwamen de Labourpartij en de centrum-rechtse National Party ongeveer gelijk uit, maar omdat ze beiden niet groot genoeg waren om een meerderheid te vormen waren ze aangewezen op steun van andere partijen. Donderdagavond (lokale tijd) was het aan de leider van de kleine conservatieve partij New Zealand First om de knoop door te hakken. Alleen met de steun van partijleider Winston Peters kon een van de twee partijen een coalitie vormen en een regering gaan leiden.

Spectaculaire ontknoping

Het werd een politiek spektakelstuk, waarvan de ontknoping live op tv werd uitgezonden. Na enkele uren waarin hij pers en politiek opzichtig klaarstoomde voor zijn bekendmaking, gaf partijleider Winston Peters in een tv-toespraak uiteindelijk zijn voorkeur aan Ardern en haar Labourpartij. Hiermee kwam een ruim negen jaar durende regeringsperiode van de National Party tot een einde.

Vooraf wisten de leiders van de National Party en Labour niet wat Peters zou kiezen. Ardern zei kort na de bekendmaking in een persconferentie “van het theater genoten te hebben”. De nieuwe coalitie wordt een bont minderheidskabinet tussen Labour en Nieuw Zealand First, met gedoogsteun van de Groenen.

Vrijdag spreekt Ardern nog over wie op welke ministerspost terecht zal komen. Wat al vaststaat: Winston Peters heeft de rol van vicepremier aangeboden gekregen. In de afspraken tussen New Zealand First en Labour wordt ingezet op de woningmarkt. Er komen tienduizenden betaalbare woningen bij - een speerpunt in de verkiezingscampagne van Labour.

Wie is Winston Peters? Lees hier zijn profiel: Drinkebroer die vreest dat Nieuw-Zeeland een kolonie van Azië wordt

Jong, hoopvol

De aanstelling van Ardern als lijsttrekker was een grote gok voor Labour. De 37-jarige politica is populair onder jonge, progressieve Nieuw-Zeelanders. Met een positieve en hoopvolle campagne, die deed denken aan die van regeringsleiders als Justin Trudeau (Canada) en Emmanuel Macron (Frankrijk), wist ze de kiezer genoeg te overtuigen. Speerpunten in haar campagne waren onderwijs, immigratiebeperking en het legaliseren van abortus en armoedebestrijding.

Ardern werd als lid van de mormoonse kerk opgevoed, maar verliet de gemeenschap uit onenigheid met het anti-homostandpunt van de kerk. In 2008 werd ze op 28-jarige leeftijd verkozen als parlementslid. Ardern heeft een relatie met tv-presentator Clarke Gayford, drinkt geen koffie en draait in haar vrije tijd graag plaatjes als dj.

Gemengde reacties

In het verkiezingsprogramma van Labour werd verder ingezet op een vermindering van het aantal migranten en meer handelsrestricties. De verwachting is dat de economische groei onder Labour dan ook zal afzwakken. De vrees voor toenemend protectionisme ten opzichte van China was zichtbaar op de valutamarkt: de Nieuw-Zeelandse dollar maakte een scherpe daling van 1,7 procent - op het dieptepunt de laagste stand in ruim vierenhalve maand.

The National Party haalde bij de verkiezingen van 23 september 44,4% van de stemmen, goed voor 56 van de 120 zetels, en is daarmee groter dan Labour. Partijleider Bill English beloofde in een verklaring na de bekendmaking er geen gras over te laten groeien: “The National gaat de grootste oppositie vormen die het land ooit gezien heeft.” Overigens is het de vraag of English zelf daar deel van zal uitmaken; zijn positie staat na de nederlaag onder druk.