Column

Man in tijden van #MeToo

Arme mannen van Nederland. Kijk ze braaf op hun papadagen achter de kinderwagen lopen. Kijk ze hun vaderschapsverlof opeisen. Kijk ze wachten in winkelstraten en naast kleedkamers tot hun vrouwen uitgeshopt zijn. Kijk ze ’s avonds regelrecht uit de file richting fornuis sjokken. En wat lezen ze als ze na een lange dag hun Facebook openen? De trending #MeToo-hashtag, elke dag een beetje groter, waarmee ze massaal in het beklaagdenbankje werden gezet. Althans, zo leek het voor velen.

Na alle #MeToo-openbaringen volgt nu het onvermijdelijke tegengas. Schoten we niet te ver door? Een hand op een knie, hoe erg was dat nou helemaal? De moedige column van Joyce Roodnat, waarin ze vertelt hoe ze als journaliste bij een stoplicht uit de auto van regisseur Claude Lanzmann sprong om zijn handtastelijkheden te ontwijken, werd bij Elsevier beoordeeld als „betrekkelijk onschuldig”. Wierd Duk classificeert de actie als „hysterisch” en „mannenbashing”. Christiaan Weijts maakt zich vooral zorgen over nieuwe seksuele taboes. Ook op mijn Facebook beklaagden mannen zich dat zij heus ook wel eens klappen hadden gekregen in de kroeg. Waarom was dat anders?

Eén stofje is verantwoordelijk voor negentig procent van de ellende in deze wereld

Lees hier de column van Joyce Roodnat: #MeToo en ik zweeg uit respect voor de kunst.

Goeie vraag. Waarom is seksueel geweld anders? Een antwoord ligt in de machtsverhoudingen. Mannen zijn in deze maatschappij in elk aspect dominant: politiek, financieel, cultureel, sociaal, religieus, op de arbeidsmarkt, qua gezondheid, in de sport, in de kunst, op de universiteit, in de media. O, en laten we de criminaliteit niet vergeten. Mannen zijn machtiger, fysiek sterker en crimineler. Eén blik in de gevangenis, en je weet dat de efficiëntste profilering die een politieagent kan uitvoeren (en die we daardoor ook massaal accepteren) die op sekse is.

Eén stofje is verantwoordelijk voor negentig procent van de ellende in deze wereld: testosteron. De meeste mannen hebben hun hormonen best goed onder controle. Maar dat stofje zorgt er wél voor dat mannen ook gewoon fysiek sterker zijn. Vrouwen bevinden zich in een kwetsbaarder positie, dat wordt nu eenmaal gedicteerd door de biologie.

En dan is daar nog de uiterst vervelende situatie dat seks nog steeds iets is waar mannen over het algemeen iets te winnen hebben en vrouwen iets te verliezen. U weet wel: de man is een held, de vrouw een slet. Vaders roepen nog steeds „blijf van mijn dochters af”, en het plagen van hun toekomstige schoonzoon is maar halfgrappig bedoeld. De man heeft in veel gevallen meer seks-drive, is traditioneel jager, de vrouw prooi. Op de dag dat we gelijkheid bereiken, is seksueel geweld vermoedelijk ook niet meer zo’n vernederende en ontwrichtende gebeurtenis voor een slachtoffer, maar ‘gewoon’ een vorm van geweld. In een gelijkere wereld wordt seks trouwens alleen maar beter. Niets zo sfeerverlagend in bed als een trauma.

Lees ook de column van Christiaan Weijts: Testosteronbom.

In Nederland is er godzijdank geen verkrachtingscultuur zoals in India of Zuid-Afrika. En de seksualiteit van de vrouw is geen kapitaal en haar ontmaagding geen schandvlek op de hele familie. Het is buitengewoon veilig op straat en vrouwen hebben statistisch gezien na een nachtelijk fietsrondje nog steeds het meest te vrezen als ze daarna naast hun mannelijke partner op de bank ploffen. En toch zijn aanrandingen en verkrachtingen aan de orde van de dag en in sommige kringen gewoon geaccepteerd als een feit dat bij het leven hoort. #MeToo was een effectieve manier om te demonstreren hoe endemisch het probleem precies is, en hoeveel impact het heeft op de getroffenen.

Wat moet je als onschuldige man in tijden van #MeToo? Voortaan angstvallig je ogen neerslaan in de kroeg? Welnee. Als vrouw hoop ik niet dat wij voortaan als tere poppetjes behandeld worden. Toch zijn er gevoeligheden waar mannen op kunnen letten: overwegen je pas in te houden als je achter een vrouw loopt in een donkere straat, of zelfs over te steken. Je zou kunnen overwegen je wél uit te spreken als één van je drinkebroers een Weinstein-type is of dat wordt na een paar bier. Je zou oplettend kunnen zijn hoe je vrouwelijke collega’s en werknemers introduceert en aanspreekt. Dat is niet overdreven, het is een kwestie van je attent en hoffelijk gedragen.

En mocht je je gaan ergeren aan de meer overdreven reacties in de stroom van #MeToo berichten, of je misschien zelfs op één of andere manier onterecht beschuldigd voelen, dan slik je je grieven maar even in. Vergelijk het met een aanrijding tussen een fiets en een auto. Als er een fietser met zwaar letsel op de grond ligt ga je niet klagen over een kras op je deur. Als je zo ontzettend duidelijk bij de bovenliggende partij hoort, dan is het je taak om het grotere plaatje te zien.

Rosanne Hertzberger is microbioloog.