Waarom koopt een sjeik niet de hele tent op?

Paardenrennen

Tot 1 december staat renbaan Duindigt in Wassenaar te koop. Zonder nieuwe eigenaar volgt het faillissement. „Vroeger kon je zo 500.000 gulden winnen.”

den haag duindigt paardensport foto rien zilvold

„Is die rechterband zacht, Theo? De hele auto staat scheef.”

„Komt omdat jij aan die kant zit, Henk.”

De twee mannen rijden in de startwagen over renbaan Duindigt. De een – Theo – zit achter het stuur, de ander in een hoge stoel die via het dakraam zicht biedt op de negen paarden die naast elkaar achter de auto rennen, in afwachting van de start. „150 meter voor de start”, zegt Henk door een microfoon. „100. 50. Start.”

De auto versnelt, de paarden met daarachter de jockeys in de sulky’s beginnen te lopen: 2.000 meter draven voor de Versland Selectionprijs, mede mogelijk gemaakt door de gelijknamige groenteleverancier. „Het zal Happy Hollandia wel worden”, zegt Theo. „Dat schimmeltje, nummer 1. Die heeft de vorige keer ook gewonnen.” En inderdaad, anderhalf rondje en zo’n drie minuten later komt Happy Hollandia als eerste over de finish. De jockey krijgt een bos bloemen, het paard een bak paprika’s – van Versland Selection.

Duindigt is de laatste echte renbaan van Nederland, en de enige plek waar nog derby’s plaatsvinden: een race van 2.400 meter, met de jockeys óp de paarden. „Vroeger waren er meer van dit soort banen”, vertelt Cees Pluimgraaff, namens de stichting Nederlandse Draf- en Rensport (NDR) verantwoordelijk voor de organisatie van de wedstrijden. Maar de afgelopen jaren zijn die allemaal gesloten: te weinig animo, te weinig paarden, te weinig prijzengeld. De laatste decennia gingen onder meer in Hilversum, Nootdorp en in Schaesberg de renbanen dicht. En ook het Wassenaarse Duindigt dreigt binnenkort te moeten sluiten. De baan staat al jaren te koop, de hypotheekschulden stijgen. Als zich op 1 december geen koper heeft gemeld, is de baan officieel failliet en moeten eerdere leningen worden terugbetaald. Vermoedelijk zal de hele tent dan geveild worden.

„Aasgieren”, zegt Pluimgraaff over de mogelijke kopers van de renbaan. „Ze zitten hier op de hekken te wachten tot de prijs naar beneden gaat.” Pluimgraaff heeft nog steeds de hoop dat er een koper zal opstaan – maar die moet dat wel snel doen.

Zwart geld

Op de tribunes – voor ongeveer eenvijfde gevuld – zien de bezoekers de toekomst van Duindigt een stuk somberder in. Op een van de stoeltjes zit Willem ter Brink, eigenaar van een taxibedrijf in Bilthoven. Hij komt al „honderd jaar” op Duindigt, en constateert dat het hier vroeger „zes keer zo vol” was. „Destijds was de sportbeleving totaal anders”, zegt hij. Een mooier verzorgde baan, chiquere mensen en, vooral, veel meer geld in de prijzenpot.

„In de jaren tachtig kwamen de ontvoerders van Heineken hier inzetten”, vertelt Ter Brink. Op een goeie dag kon je zo 500.000 gulden [227.000 euro] winnen. Deels zwart, „maar daar hadden wij toch niets mee te maken”.

Inmiddels zijn de maximale prijzen gedaald naar een paar honderd euro. Ter Brink gokt daarom liever online op paarden in Zweden, waar de rensport nog „een totaalsport” is – met bijpassend prijzengeld. In die koersen gaan tussen de 6 en 8 miljoen om – op Duindigt is dat op een drukke dag 10.000 euro. 75 procent daarvan moet worden uitgekeerd; voor de baan, de paarden en hun eigenaren blijft dus weinig over.

„Als iemand in Zweden een koers wint, heeft die een maand vrij”, legt Ten Brink uit. „Hier ben je er met één gewonnen race nog lang niet.” Geen wonder dus, zegt hij, dat alle goede paarden en jockeys tegenwoordig in het buitenland racen. Duindigt heeft vaak moeite om genoeg deelnemers bij elkaar te krijgen voor een volwaardige koers.

Tot een paar maanden geleden leek Duindigt gered: Wieger de Ruiter, oud-voorzitter van de NDR en penningmeester bij de International Federation of Arabian Horseracing Authorities (IFAHR), zou samen met zijn vrouw Margreet de benodigde 12 miljoen bij elkaar krijgen – met hulp van een geldschieter uit de Verenigde Arabische Emiraten. Maar De Ruiter overleed eind 2015 op 84-jarige leeftijd, en zijn vrouw bleek dit voorjaar toch niet met het geld over de brug te kunnen komen – de financiers zouden hebben afgehaakt.

Voor nu komt het onderhoud van Duindigt voor een groot deel neer op vrijwilligers. De bankjes zijn afgebladderd, het hek rond de renbaan is groen uitgeslagen en overwoekerd door brandnetels. De grote zaal die uitzicht biedt op de baan blijft vandaag gesloten. „Dat is de kosten van het onderhoud niet waard”, zegt Pluimgraaff.

den haag

Al 18 euro gewonnen vandaag

Inmiddels is het tijd voor koers drie: de Van der Deijl Stukadoorsprijs. Op een bankje zitten een oma en haar vijftienjarige kleindochter, beiden met een bakje kibbeling op schoot – de haringkar bij de ingang doet vandaag misschien wel de beste zaken. Ze hebben 2 euro ingezet op Go Lucky. „Vanwege de naam”, legt het meisje uit. Hun buren, twee dames van middelbare leeftijd, houden het ook zuinig: allebei 1,50 euro ingezet. „We hebben vandaag al 18 euro gewonnen”, zegt een van hen. Zij en haar vriendin komen „zo’n beetje hun hele leven” al op Duindigt, en constateren dat de baan de afgelopen jaren behoorlijk achteruit is gegaan. „De grasmat, de tribunes, het is allemaal in erg slechte staat.”

Vroeger was Duindigt een „gratis toneelstuk”, vertellen ze verder, waar iedereen samenkwam. „Oud geld, nieuw geld.” Inmiddels komen er minder mensen, maar ook andere, zeggen ze. Ze zijn deze zomer naar de Grote Prijs geweest – de belangrijkste wedstrijd op de renbaan: daar kwamen allerlei Arabische sjeiks op af met dure auto’s, „en een soort feodale staf erbij”. De dames vragen zich af waarom zo’n sjeik niet gewoon de hele baan opkoopt. „Voor zo iemand moet die 12 miljoen toch een schijntje zijn.”

De paarden naderen ondertussen de finish. Go Lucky is bezig met een inhaalslag, maar krijgt het niet voor elkaar koploper Hold Me Quick in te halen. In de toren kijkt de rechter van aankomst naar een liveopname van de finishlijn. Naast hem zit een man die de video’s direct doorzet naar YouTube – voor de paar honderd mensen die thuis willen meekijken. De wand achter de twee mannen is beplakt met de wikkels van de plastic flesjes cola die er de afgelopen jaren doorheen zijn gegaan.

den haag duindigt paardensport foto rien zilvold
den haag duindigt paardensport foto rien zilvold

Om te zuipen

Op de tribune kijkt een groepje „echte Duindigt-mensen” uit de omgeving met lede ogen naar deze koers. „Vijf paardjes, dat is toch niks”, zegt Adriaan Uit de Bosch. Op de baan is plaats voor tien. „Vroeger werd hier elke twee weken een volle koers gereden.” Gokken doen Uit de Bosch en zijn vriendinnen Angelique de Heer en Jolanda van Gisteren daarom niet meer. „We komen hier nu vooral om te zuipen.” Alle drie hebben een biertje in de hand.

De Heer ziet het al net zo somber in als Uit de Bosch. „De hele sport gaat naar de kloten als het hier straks dicht gaat. Dan is het echt gedaan.” Zonde, maar ja, „wie gaat deze failliete tent nou kopen?”

Van Gisteren vindt dat er nog iets positiefs gezegd moet worden. Wat dan? Ze denkt even na en zegt dan dat „niemand weet wat het effect zal zijn van de Amerikaanse ambassade”, die een stukje verderop in aanbouw is. „Wie weet komen hier straks wel veel Amerikanen over de vloer.” De Heer en Uit de Bosch hebben er een hard hoofd in. „Met het paardenracen is het in Nederland al afgelopen toen de koersuitslagen niet meer op Studio Sport kwamen”, zegt Uit de Bosch. Hoe lang is dat geleden? „Twintig jaar, of zo.”

De race is ondertussen gelopen: het is Hold Me Quick die als eerste over de finish gaat, gevolgd door Go Lucky. Paard en jockey worden opnieuw gehuldigd met een bos bloemen en een bak groente, overhandigd door iemand van het stukadoorsbedrijf. De oma en haar kleindochter klappen enthousiast: ze hebben zojuist 3,50 euro gewonnen.