Column

Testosteronbom

‘Ik naaide de ene meid na de andere. Ik sleepte ze naar mijn hol en rukte ze de kleren van het lijf en ramde me een ongeluk.” Was getekend: Harvey Weinstein. Of nee: Jan Wolkers, die, zoals de Volkskrant donderdag op zijn tiende sterfdag schreef, „ook een agressieve testosteronbom” was, die bovendien „voortdurend met minderjarige meisjes naar bed wilde”, zoals de vragenstelster in het stuk aan Wolkers’ biograaf voorlegt.

Helemaal vrij van ongemak voelt het niet, het massale eerbetoon aan Wolkers in de media, precies in de dagen dat #MeToo onze tijdlijnen vult. Het citaat hierboven, uit Turks Fruit, haal ik uit het ‘literair woordenboek van seks en erotiek’ dat Van Dale-hoofdredacteur Ton den Boon onlangs uitbracht (lemma: ‘rammen’) en veel van die vrolijke vunzigheid komt van Wolkers en zijn tijdgenoten: Cremer, Reve, Boon, Komrij…

Met hun meest expliciete en plastische passages zo alfabetisch op een rij word je je wel erg bewust van onze huidige nieuwe preutsheid. Want die is er onmiskenbaar. Wat voorbeelden uit de afgelopen weken.

Een middelbare school belt Stella Bergsma af omdat haar boek „te vunzig” is. Het Louvre weigert een kunstwerk van Joep van Lieshout omdat er dierenseks in is te zien. Een ‘topless’ blote rug is gekuist in een Londense metroreclame. Bij het Graphic Mattersfestival in Breda hoor ik dat er klachten zijn over een poster van een kogel, waarin je ook een geslachtsdeel kunt herkennen. En dan is er natuurlijk Facebook, dat elk artistiek naakt censureert, van negentiende-eeuwse schilderijen tot, onlangs, een beeldhouwwerk uit Groningen.

Nu internet onze wereld compacter maakt, krijgen we de nieuwe kuisheidsbalkjes evengoed aangereikt uit Amerika (Facebook) als uit andere orthodoxe culturen, die we niet voor het hoofd willen stoten. In feite heeft alleen in ons piepkleine stukje West-Europa die vrije seksuele openheid een klein beetje tot bloei kunnen komen.

Het is geen geheim dat in landen met een sterk taboe op seksualiteit en hiërarchische man-vrouwverhoudingen (denk aan India) seksueel geweld, mensenhandel en uitbuiting groter zijn dan bij ons. De echte libidobommen kweek je door de driften in het geniep de kelders in te jagen.

Jan Wolkers en zijn tijdgenoten kanaliseerden die driften juist, wrikten en ramden die dichtgespijkerde kelderluiken open en daarmee raakten die explosieven misschien niet totaal ontmanteld, maar iets minder schadelijk werden ze wel.

Het zou jammer zijn als het waardevolle en terechte protest van #MeToo zichzelf in de voet schoot door seks opnieuw te taboeïseren of overhaaste censuur wegens ‘seksisme’ te stimuleren. In deze strijd was testosteronbom Wolkers juist een bondgenoot.

Christiaan Weijts schrijft hier elke vrijdag een column.