Recensie

Sanne Vogel met Syrische logees in ontwapenend docu-theater

Twee Syrische vluchtelingen logeerden wekenlang bij theatermaker Sanne Vogel. Samen spelen ze nu Nieuwe familie, een ontwapende voorstelling over een niet-alledaags inburgeringstraject.

Foto Raymond van Olphen Scène uit ‘Nieuwe familie’

Wanneer vluchtelingen in 2015 – trein na trein – Amsterdam binnen reizen, staat theatermaker Sanne Vogel op één van de perrons als vrijwilliger. Ze verwelkomt, deelt schone sokken uit. Tussen de ontreddering, hulpvaardigheid en de strijd die soms uitbreekt tussen de vele vrijwilligers (een soort ‘concurrentie in goed doen’) ontmoet ze de 19-jarige Muayad Hilamia uit Syrië. Omdat hij niet meteen kan doorreizen naar familie, biedt Vogel hem een luchtbed aan in haar woonkamer.

Er is meteen een klik en uiteindelijk blijft Hilamia wekenlang logeren. Ook Amir Namou, eveneens gevlucht uit Syrië, sluit zich aan.

Logeerpartij

Samen staat het drietal nu op de planken in Nieuwe familie, geschreven en geregisseerd door Vogel. Het is documentairetheater, waarin iedereen zichzelf speelt en (de aanloop naar) de logeerpartij vanuit het eigen perspectief beschrijft. Vogel speelt de hoofdrol, maar ook Hilamia en Namou zijn uitgebreid aan het woord. In het Nederlands doen ze dat, met een flink Syrisch accent. Dat werkt ontwapenend en de mannen (beiden geen acteur van huis uit) spelen bijzonder losjes. Vooral Hilamia heeft de lachers vlot op zijn hand. Zelf lijkt Vogel het bij sommige scènes juist te kwaad te krijgen. Sentimentaliteit dreigt, maar de voorstelling (met regie-advies van Marcus Azzini) steekt goed in elkaar en weet het intiem-persoonlijke tot kracht te maken.

Inburgering

Een realistisch beeld van wat een willekeurige vluchteling bij aankomst in Nederland meemaakt, geeft Nieuwe familie zeker niet. Neem het moment waarop Hilamia, net in het land, naar een wedstrijd van Ajax gaat. Vergezeld door een vriend van Vogel, belandt hij op de stoel van Yoep van ’t Hek. „Dat kunnen niet veel vluchtelingen zeggen, Muayad”, plaagt Vogel. „Dat kunnen niet eens veel Nederlanders zeggen!”

Het is inderdaad niet het reguliere inburgeringstraject – al zou je dat na deze voorstelling wel wensen. Allemaal vast een luchtbed klaarleggen in de woonkamer?