NRC checkt: ‘September qua kijkcijfers de allerslechtste maand ooit’

Dat zei tv-maker Ivo Niehe eind vorige maand in het programma De Nieuws BV op Radio 1.

Ivo Niehe tijdens de premiere van de film Double Play op het International Film Festival Rotterdam (IFFR). Foto ANP

Aanleiding

In de aanloop naar de uitreiking van de Gouden Kalveren op het Nederlands Filmfestival werd onlangs in het radioprogramma De Nieuws BV gespeculeerd over het aantal kijkers dat de live-uitzending van het evenement zou trekken. Tv-producent Ivo Niehe zou dit jaar voor het eerst het programma maken, nadat de VPRO ermee was opgehouden wegens dalende kijkcijfers. In de radio-uitzending temperde Niehe de verwachtingen dat zijn programma wel eventjes een miljoen kijkers zou trekken. Hij voorspelde dat het minder dan een miljoen zouden worden en zei erbij: „Dat is geen valse bescheidenheid. September is op dit ogenblik qua kijkcijfers de aller-allerslechtste maand in de historie van de televisie. Het is gek genoeg nog niemand opgevallen. Als je een miljoen haalt, ben je de koning.”

Waar is het op gebaseerd?

Telefonisch om een toelichting gevraagd, zegt Ivo Niehe dat zijn uitspraak „een beetje een losse flodder” was, die hij „niet helemaal kan onderbouwen”. Maar, zegt hij, „ik ben een kijkcijferfreak”. Hij zag dat alle programma’s afgelopen september slechter dan ooit scoorden voor zover hij het zich kon herinneren. „Spoorloos: altijd zo’n 1,8 miljoen kijkers. In september 1,2 miljoen.” En het gekke, zegt Niehe: „Vanaf 1 oktober herstelden de cijfers zich weer wat.”

Lees ook de recensie van de eerste theaterproductievan Ivo Niehe: ‘drs. Down!’ heeft empathische betekenis maar mist diepgang

En, klopt het?

De enige betrouwbare bron voor deze gegevens is de Stichting KijkOnderzoek (SKO), die meet sinds 2002 de kijkcijfers. Een woordvoerder van SKO stuurt enkele gegevens toe. Eerst van de maand waar Niehe het over had: „In september 2017 werden 10.844.000 mensen bereikt”, aldus SKO. Dat is nog niet het definitieve cijfer. Sinds de introductie van de functie uitzending gemist wordt ook het ‘uitgestelde kijken’ meegeteld. Dit zijn de mensen die later alsnog kijken naar een programma. Dat kunnen substantiële aantallen zijn.

Maar zelfs zonder deze uitgestelde kijkers erbij is september 2017 geen dieptepunt. In september 2002 (het eerste jaar dat SKO de kijkcijfers rapporteerde) werden er 10.530.000 mensen bereikt. De septembers in de tussenliggende jaren waren allemaal hoger dan die van 2017. Ivo Niehe had dus wel gelijk dat het een slechte tv-september was, alleen niet de slechtste maand ooit.

„In veel andere maanden (met name juli en augustus) in de periode 2002 tot en met 2017 was het aantal bereikten eveneens lager dan in september 2017”, zegt de SKO-woordvoerder. De lichte zomermaanden trekken doorgaans minder kijkers dan de donkere avonden. Hij beaamt de observatie van Niehe dat het aantal kijkers in oktober alweer omhoog ging. Het kleinste aantal bereikten ooit werd door SKO gemeten in juli 2002, zegt de woordvoerder: 9.333.000. Het grootste in november 2005: 12.978.000, die door alle tv-zenders tezamen werden bereikt.

Conclusie

We wilden weten of september de „aller-allerslechtste maand in de historie van de televisie” is geweest, zoals Ivo Niehe beweerde. Die bewering legden we voor aan de Stichting KijkOnderzoek die deze gegevens verzamelt. Dan blijkt dat er vele slechtere maanden zijn geweest in de historie van de televisie. We beoordelen de uitspraak als: onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt

Correctie 19 oktober 2017: in dit artikel stond eerst vermeld dat de uitspraak was gedaan in het radioprogramma Nieuws & Co. Dat is onjuist, dat moest De Nieuws BV zijn. Dat is aangepast.