Journalist Ksenia Sobtsjak presidentskandidaat Rusland

De voormalig showbizz-girl wordt gezien als verlengstuk van president Poetin. Zelf stelt ze zich liberaal op als kandidaat “tegen iedereen”.

Ksenia Sobtsjak tijdens een interview in 2012. Foto: Alexander Zemlianichenko / AP

Journalist en televisiepersoonlijkheid Ksenia Sobtsjak heeft woensdag haar kandidatuur bekend gemaakt voor de Russische presidentsverkiezingen van 2018. Daarmee geeft zij, na weken van geruchten, de campagne een zetje.

“Ik ben 36 jaar en heb besloten om mee te dingen naar het presidentschap. Ik ben tegen iedereen die normaal gesproken gebruik maken van dit recht”, aldus Sobtsjak in een videoboodschap die verscheen op haar Instagram en op haar campagnesite, die vrij vertaald ‘Sobtsjak tegen iedereen’ betekent. De boodschap werd al meer dan tweehonderdduizend keer bekeken.

Het gonsde in Moskou al weken van de geruchten over Sobtsjaks mogelijke deelname aan de verkiezingen van maart volgend jaar. Haar onafhankelijkheid staat ter discussie. Volgens critici is haar deelname bedoeld om liberale stemmen te trekken en om de verkiezingen een eerlijker en aantrekkelijker aanzien te geven. Veel kans maakt zij niet. Volgens peilingen zou slechts 0,4 procent van de Russen vooralsnog op haar stemmen, 53 procent van de bevolking is tegen een vrouwelijke kandidaat, aldus gegevens van opiniepeiler Levada Center op de site van Bloomberg.

Lees ook het stuk over Aleksej Navalny, die mee wil doen aan de Russische verkiezingen. Hij is de populairste Russische oppositieleider en staat bekend als fel criticus van de huidige president Vladimir Poetin.

‘Peetdochter’ van Poetin

Ksenia Sobtsjak is dochter van de bekende politicus en oud-burgemeester van Sint-Petersburg Anatoli Sobtsjak, die een mentor en goede vriend was van Poetin. In de jaren 90 nam hij de jonge Poetin in dienst op het Petersburgse gemeentehuis. Er gaan al jaren geruchten dat Poetin haar peetvader is.

Vorige week nog had zij een persoonlijke ontmoeting met Poetin. Officieel om te spreken over een documentaire die Sobtsjak maakt over haar vader. Maar algemeen werd aangenomen dat het onderonsje was bedoeld om haar kandidatuur te beklinken. Poetin zelf, die zal opgaan voor een vierde termijn, heeft zijn kandidatuur nog niet bekend gemaakt. Hij kan zijn kandidatuur nu ieder moment bekend maken. Donderdag is hij te gast op de Valdai-conferentie in Sotsji.

Lees ook het stuk Kremlin wil een vrouwelijke uitdager voor president Poetin. Het Kremlin wil een populaire tv-journalist naar voren schuiven, schreef correspondent Steven Derix in september.

Kandidatuur gezien als Kremlinplan

Zelf ontkent Sobtsjak bij hoog en bij laag te fungeren als verlengstuk van Poetin. “Ik doe niet alleen mee aan de verkiezingen als kandidaat, maar als spreekbuis voor hen die zich niet kandidaat kunnen stellen. Ik ben bereid het huidige systeem te bekritiseren”, zo schreef zij in een brief die woensdag op de site van zakenkrant Vedomosti werd gepubliceerd.

Aan haar woorden wordt echter weinig waarde gehecht. Oppositieleider Aleksej Navalny, die vanwege twee veroordelingen uitgesloten is van de verkiezingsdeelname en regelmatig tijdens demonstraties wordt gearresteerd, noemde haar kandidatuur vorige maand nog een “Kremlin-plan” om een “karikatuur” neer te zetten van een liberale kandidaat. In 2012 waren Navalny en Sobtsjak nog bondgenoten in de demonstraties tegen Poetins herverkiezing. Sobtsjak zei in haar videoboodschap dat zij de vrijlating van Navalny zal eisen en zijn deelname aan de verkiezingen.

Een woordvoerster van Sobtsjak zei tegen de BBC dat Sobtsjak haar politieke plannen later bekend zal maken. Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov stelde in een reactie dat Sobtsjak een “getalenteerd persoon” is en voldoet aan alle criteria.

Dit stuk is op 19-10-2017 geactualiseerd.