Dit zijn de Wallen van internet

Prostitutie

De animo voor online seksmarktplaatsen groeit. Criminelen gebruiken de websites om vrouwen onder dwang te laten adverteren.

Thuiswerkende prostituees adverteren op sites als Kinky.nl. De site controleert de adverteerders. Foto Roos Koole/ANP

Met drie muisklikken controleert een medewerker het online profiel van de 31-jarige Julia uit Amsterdam die op de website Kinky.nl wil adverteren. Zongebruinde billen in een roze bikini glijden over de beamer. Pijpen, neuken, anale seks, sm – kosten: 60 euro voor een uurtje, 100 euro voor het dubbele. De medewerker (die een gezin heeft en daarom niet met zijn naam in de krant wil): „Niks bijzonders zover.”

Maar dan kijkt hij beter naar haar profiel. Julia heeft hetzelfde IP-adres als een andere vrouw op Kinky. En hun profielfoto’s zijn bijna identiek. De medewerker van Kinky.nl keurt het verzoek voorlopig af. Julia moet een foto mailen waarop ze haar identiteitskaart toont in een Nederlandse omgeving. Zo probeert hij te achterhalen of Julia zelf besloot te adverteren. „Criminelen haken vaak af als je doorvraagt.”

Welkom op de online marktplaats voor seks. Vanuit een statig pand aan de rand van het centrum van Den Haag regelt Kinky.nl het contact tussen prostituee en klant. Hier geen rood pluche of vrouwen achter een webcam in kleine kamertjes, maar simpel kantoormeubilair en IT’ers die de site soepel laten draaien. Op Kinky bieden tienduizend prostituees – het gaat vooral om vrouwen – hun diensten aan. Adverteren is gratis en mag vanaf 21 jaar, maar om bovenaan in de advertenties te eindigen, moet worden betaald. Uit de Slachtoffermonitor mensenhandel cijfers 2012-2016, deze woensdag gepubliceerd, blijkt dat het percentage prostituees uitgebuit in de „minder zichtbare prostitutiesector” (lees: thuisprostitutie, hotels, massagesalons) stijgt.

Speerpunt

In het regeerakkoord is de strijd tegen mensenhandel een speerpunt. Het kabinet investeert onder meer in regionale teams die de prostitutie controleren. Er komt meer geld beschikbaar voor de slachtoffers van mensenhandel. En het kabinet gaat verder met het initiatiefwetsvoorstel Strafbaarstelling misbruik prostitué(e)s, ingebracht door ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers en reeds goedgekeurd door de Tweede Kamer. Kern: klanten van prostituees moeten gestraft worden als ze konden weten dat sprake is van dwang.

De animo voor online seksmarktplaatsen groeit, zegt Gert Buist, adviseur mensenhandel bij de Nationale Politie. Terwijl bordeel- en raamprostitutie afneemt, loopt het aantal prostituees dat zich online aanbiedt en thuis of in een hotel ontvangt elk jaar op.

Kinky, eigendom van het Haagse bedrijf Midhold met twintig werknemers, groeit jaarlijks ongeveer met 20 procent, zegt mede-eigenaar Marinus Wangko. De omzet van zijn bedrijf wil hij niet vertellen. Maandelijks komen 1,6 miljoen unieke bezoekers op de website, zo’n 95 procent komt uit Nederland. Dat aantal stijgt nog steeds, volgens Wangko.

Maandelijks komen 1,6 miljoen unieke bezoekers op de website, zo’n 95 procent komt uit Nederland

Die stijging is ook criminelen opgevallen. Zij proberen de site te gebruiken om vrouwen onder dwang te laten adverteren. Volgens Buist is het opsporen van slachtoffers van mensenhandel moeilijker geworden sinds de prostitutie minder zichtbaar is. Het bekendste voorbeeld is de Valkenburgse zedenzaak. Een man van 21 jaar heeft een meisje van 16 aangezet tot seks met tientallen mannen. Haar advertentie stond op Kinky.nl.

Gouden regel

Sinds ongeveer vier jaar werken politie en OM samen met de seksmarktplaatsen om uitbuiting eerder te herkennen, zegt Buist. Het is belangrijk dat deze seksmarktplaatsen hun maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen, vindt hij. Gouden regel bij mensenhandelzaken, volgens Buist: één aanwijzing leidt zelden tot een zaak, en juist daarom zijn alle „signalen” belangrijk, ook die van de seksmarktplaatsen. „Wij zien ze echt als een samenwerkingspartner.”

Dat was een jaar of zeven geleden wel anders, herinnert Wangko zich. Toen deed de politie onderzoek naar uitbuiting van een meisje uit Rotterdam en kwamen ze langs bij Kinky. Haar advertentie stond op de website. Wangko: „Stond hier ineens een groep rechercheurs in de hal.” Ze staken hun politiepasjes in de lucht, zegt hij. „Ze hadden vrouwen achter de webcam verwacht, maar dat viel tegen.” Buist herkent hun verhalen. Het online recherchewerk was pas op gang gekomen, zegt hij.

Volgens de beheerders is het merendeel van de duizenden advertenties op Kinky in orde. Dat komt, zeggen zij, doordat de medewerkers alle advertenties „onder de loep leggen”. Zo moeten prostituees een geldig telefoonnummer opgeven. Foto’s en IP-adressen worden gecontroleerd op authenticiteit en adverteerders onder de 25 jaar wordt standaard om een kopie van het legitimatiebewijs gevraagd. Maar nooit zien ze iemand in levenden lijve. Maakt dit hun check waterdicht? Wangko: „Wij zijn geen opsporingsinstantie.”

Per vijftig nieuwe aanmeldingen worden er ongeveer vijfendertig afgewezen, zeggen de medewerkers van Kinky. Dat zijn niet alleen adverteerders waarbij dwang vermoed wordt, maar ook prostituees die meerdere advertenties willen plaatsen. Eén keer per maand belt een medewerker van Kinky het landelijke Expertisecentrum Mensenhandel en Mensensmokkel van de politie, in Zwolle. Ze zijn verplicht signalen van uitbuiting te melden. Doen ze dat niet, zegt een woordvoerder van het OM, dan kunnen ze „worden vervolgd”.

Hoewel de bedoelingen van het nieuwe kabinet goed zijn, vreest de eigenaar van Kinky dat nieuwe wetgeving een „omgekeerd effect” heeft. Volgens het regeerakkoord moeten alle prostituees een vergunning aanvragen. Nu is de vergunning nog niet verplicht voor thuiswerkende prostituees, de doelgroep die adverteert op Kinky. De nieuwe wet raakt aan de privacy van de thuiswerkende prostituees, zegt Wangko, en die willen veel vrouwen niet opgeven.

Zijn angst: prostituees die op Kinky adverteren, zullen ‘ondergronds’ gaan. Ze zullen adverteren op minder bekende websites en diensten aanbieden buiten de gebaande paden. Op sites als Marktplaats, Badoo en Tinder groeit de illegale prostitutie, signaleert Wangko. Riskant, volgens de eigenaar van Kinky: „Wij zijn de Wallen van internet: politie en OM weten precies wat ze aan ons hebben. Als de vrouwen bij ons weglopen, raak je ze kwijt.”

De vrees dat prostituees ondergronds gaan wanneer de nieuwe wet van kracht wordt, deelt het OM niet. „Het heeft iets van een drogredenering”, zegt een woordvoerder. De vergunningsplicht uit het regeerakkoord is in de ogen van het OM juist waardevol om meer zicht te krijgen op prostitutie en mensenhandel.

Correctie (31 oktober 2017): In eerdere versie van dit artikel stond dat een 21-jarige man een 16-jarig meisje dwong tot seks met tientallen mannen. Dat is veranderd in ‘aangezet tot’.