Rusland moet Navalny schadevergoeding betalen voor onterechte veroordeling

Oppositieleider Aleksej Navalny en zijn broer werden onterecht veroordeeld voor oplichting van Yves Rocher, oordeelde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dinsdag. Russische autoriteiten moet 76.000 euro betalen.

Foto EPA

De Russische oppositieleider Aleksej Navalny en zijn broer Oleg zijn in 2014 ten onrechte veroordeeld wegens vermeende oplichting van het Franse cosmeticabedrijf Yves Rocher, zo oordeelde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg dinsdag. De Russische autoriteiten moeten de broers daarom 76.000 euro schadevergoeding betalen.

Het is niet voor het eerst dat het Europese Hof een veroordeling van Navalny van tafel veegt. Begin 2016 constateerde Straatsburg al dat Navalny’s recht op een eerlijk proces was geschonden in een zaak rond vermeende fraude met een bosbedrijf in Kirov (de ‘Kirovles-zaak’). Met de uitspraak van dinsdag verdwijnt ook de tweede veroordeling van de oppositieleider in de prullenbak en is er geen enkel vonnis tegen Navalny dat voldoet aan de normen van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM).

Aleksej Navalny wil meedoen aan de Russische presidentsverkiezingen volgend jaar. Volgens de Centrale Kiescommissie is hij echter uitgesloten van deelname, vanwege twee voorwaardelijke gevangenisstraffen in de zaken ‘Kirovles’ en ‘Yves Rocher’. Vorige maand nog werd de oppositieleider veroordeeld tot twintig dagen cel wegens het organiseren van een illegale campagnebijeenkomst.

De Russische justitie zit al jaren achter Navalny aan. De zaak ‘Yves Rocher’ draait om een postorderbedrijf van Aleksej en Oleg, dat tussen 2008 en 2012 koeriersdiensten verleende voor het Franse cosmeticamerk. De Navalny’s besteedden het werk uit aan onderaannemers, voor een lager bedrag. Volgens de Russische rechter was dat fraude. Volgens het Europese Hof is onduidelijk waarom dit geen normaal ondernemerschap was en welke Russische wet is overtreden. Daarmee is sprake van schending van artikel 7 van het EVRM (het ‘legaliteitsbeginsel’) en van artikel 6 (‘recht op een eerlijk proces’), zegt het Hof.

Wat de gevolgen zullen zijn van de uitspraak, is nog niet duidelijk. Rusland behoudt zich het recht voor om uitspraken van het Hof in Straatsburg niet uit te voeren. Na het oordeel van het Europees Hof over de Kirovles-zaak verwees het Russische Hooggerechtshof de zaak terug naar de rechter, die dit jaar met een nieuwe veroordeling kwam, op basis van exact dezelfde feiten, in een vonnis dat bijna woordelijk hetzelfde was.

Oleg Navalny zit een gevangenisstraf van drieëneenhalf jaar uit vanwege de zaak Yves Rocher.

Lees ook de reportage die correspondent Steven Derix maakte over Navalny’s campagne: Russen strijden voor Navalny’s ‘piepkleine kans’