Recensie

Oppervlakkig portret van succesvolle politica

Neelie van Toneelgroep Suburbia, over Neelie Kroes, is meer afrekening dan ode: vrouw met succes wordt afgeschilderd als incompetente moeder en niet als sterke persoonlijkheid.

Carine Crutzen als Neelie Kroes, bij Theatergroep Suburbia. Foto Claudia Kamergorodski

Waarom zou je een toneelstuk maken over misschien wel de meest succesvolle vrouwelijke Nederlandse politicus, als je er niet een beetje liefde en interesse voor haar denken in stopt? Neelie van Toneelgroep Suburbia, over Neelie Kroes, is meer afrekening dan ode en geeft vooral de ruimte aan haar ongelukkige huwelijken en overspelige vrijpartijen.

Scenarioschrijver Léon van der Sanden gidst ons vrij schools door haar leven: jeugd met barse vader, eerste huwelijk, minister, politieke affaires, scheiding, huwelijk met PvdA-coryfee Bram Peper. Niets blijft ongenoemd, want Van der Sanden kan geen keuzes maken. Wel is er buitensporig veel aandacht voor haar rendez-vous met Fokker-topman Frans Swarttouw.

Natuurlijk kan een toneelstuk over Kroes niet zonder kritiek op haar misstappen. Maar Neelie is volledig uit balans. Behalve enkele ijzerenheinige speeches, waarin ze haar doelen opsomt, is er geen reflectie op haar opvattingen. Zelfs bijfiguur Pim Fortuyn heeft meer tekst over hoe hij de politiek ziet. Ook de vraag wat het betekent om als vrouw succes te hebben in een mannenwereld, wordt stiefmoederlijk behandeld en blijft steken in mannen die wat roepen of haar proberen te versieren. „Vrouwen moeten niet zeuren. Ik heb nooit last gehad van het feit dat ik een vrouw ben”, zegt ze. „Integendeel.” Daar kunnen we het mee doen.

Wat wel onder een vergrootglas ligt in deze humorloze schandaalkroniek is haar falen als moeder: een zoon die te weinig aandacht krijgt. Een dijk van een cliché en op dat punt wordt de voorstelling zelfs een tikje vals: vrouw met succes afschilderen als incompetente moeder en niet als sterke persoonlijkheid die bijna de eerste vrouwelijke premier van Nederland werd.

Dat Neelie niet implodeert ligt aan topactrice Carine Crutzen. Nadeel van haar markante aanwezigheid is dat opvalt hoe weinig tegenspel ze krijgt van de mannelijke acteurs. Maar zelfs Crutzen kan niets maken van de potsierlijke wijze waarop Kroes schreeuwend viert dat ze de top bereikt: „Eurocommissaris! Het is gelukt! Het glazen plafond ligt voorgoed aan diggelen!”