‘Gelden deze plannen ook voor ons?’

Vluchtelingen

De kabinetsplannen voor vluchtelingen ademen „de geest van tweederangsburgers”, klinkt het in een taalcafé met onder meer Syriërs.

De fractieleiders Sybrand Buma (CDA), Alexander Pechtold (D66) Mark Rutte (L, VVD) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie) geven een toelichting op het regeerakkoord. Bas Czerwinski / ANP

Abdoujabar Alwardi probeert elke dag het nieuws te volgen. Maar wat het kabinet-Rutte III is, dat weet hij niet goed, vertelt de 19-jarige Syriër tijdens het ‘taalcafé’ in BOOST Amsterdam. Elke dag komen vluchtelingen naar deze ontmoetingsplek in Amsterdam-Oost voor extra taallessen en andere activiteiten met buurtbewoners.

Alwardi wil graag beter Nederlands spreken. Tot zijn teleurstelling heeft hij in een asielzoekerscentrum meer dan een jaar gewacht voor hij aan een taalcursus mocht beginnen. In dat azc zag hij andere bewoners de moed opgeven. Een slecht teken, zegt Alwardi. Asielzoekers moeten moeite doen om de taal te leren, vindt hij, en hij begrijpt dat het kabinet vluchtelingen die niet hun best doen om te integreren wil straffen met een lagere uitkering. „Met een Arabische uitdrukking: de taal is de sleutel van het land.”

Zijn tafelgenoot, de 49-jarige Kaser Najjar, vult hem aan. „Ik vind het logisch dat je als vluchteling je best moet doen. Wij werkten in Syrië en willen ook hier werken. We zijn niet gekomen voor een uitkering.” Maar wanneer je echt niet kan leren, voor domme mensen – Najjar tikt op zijn voorhoofd – moet er een uitzondering zijn, vindt hij.

Ook Ramon Schleijpen, coördinator van BOOST, ziet niveauverschillen tussen nieuwkomers. „Er is een kleine toplaag van goed opgeleide en zeer gemotiveerde asielzoekers. Daarnaast zijn er veel mensen die wel willen, maar vaak niet kunnen. Soms hebben ze eerst een eigen woning nodig, anderen hebben oorlogstrauma’s.”

Maatwerk

In de anderhalf jaar dat ze werkt met vluchtelingen heeft Schleijpen gemerkt dat maatwerk het belangrijkste is. „Wij proberen vluchtelingen op een laagdrempelige manier kennis te laten maken met de Nederlandse taal en cultuur. Geef ze de tijd die ze hiervoor nodig hebben.”

Geef ze de tijd die ze hiervoor nodig hebben

De paragraaf over vluchtelingen in het regeerakkoord doet Schleijpen denken aan onder curatele stellen. Dat gemeenten voortaan bijstand, zorg- en huurtoeslag in natura aan vluchtelingen gaan uitbetalen, is volgens haar een slecht teken. „Het ademt de geest van tweederangsburgers.”

Alwardi schudt het hoofd. „Gelden deze plannen ook voor ons?” Hij wil dezelfde rechten en plichten als alle inwoners in Nederland. Najjar: „Geen discriminatie, dat is belangrijk.” Dan verontschuldigt hij zich. Hij heeft een afspraak bij een 91-jarige man om samen Nederlandse boeken te lezen. „In mijn tas zit As in Tas”, grinnikt Najjar over het boek van Jelle Brandt Corstius. „Mooie poëtische zinnen, maar veel woorden begrijp ik nog niet.”