Cultuur

Interview

Interview

Foto's Bastiaan Heus

‘Vraag je eens af: is deze technologie goed voor mij?’

Max Strom De Amerikaanse Max Strom leert mensen bewust te leven in het digitale tijdperk. Om te beginnen door beter te ademen.

Voordat de Amerikaanse Max Strom (57) yoga- en meditatieleraar werd, was hij scenarioschrijver van Japanse vechtfilms en professioneel muzikant in een new wave-band. Dat is nu moeilijk voor te stellen. Gekleed in een joggingbroek, katoenen sjaal om de nek, zit hij in kleermakerszit op de bank van zijn Airbnb-appartement in Utrecht. Strom ademt hoorbaar. Tijdens het inschenken van twee koppen heet water vertelt hij dat deze week vol yogabijeenkomsten zat.

Wat hem elf jaar geleden uit Hollywood verjoeg? De druk het onmogelijke te moeten presteren bezorgde hem dagen achtereen een knoop in zijn maag, vertelt Strom. „Ik hield van schrijven, van onderzoek doen. Maar de filmindustrie is keihard.” Het besluit om van stress bestrijden zijn werk te maken, nam hij nadat hij vijf goede vrienden vroeg waar zij vonden dat hij goed in was. Yoga en meditatie gaven Strom rust, ongeacht de omstandigheden, zagen zij. Waarom deed hij dáár niet iets mee?

Strom liet het scenarioschrijven voor wat het was. Inmiddels geeft hij naast yoga- en meditatielessen ook cursussen en lezingen aan particulieren en bedrijven, waarin hij deelnemers ademhalingsoefeningen bijbrengt. Hij schreef het boek A Life Worth Breathing, over de het nut van bewust ademhalen en onlangs There is no app for happiness, een survivalgids voor het digitale tijdperk.

Strom, woonachtig in Californië, was begin deze maand voor de Inner Peace Conference in Nederland. Drie lezingen gaf hij tijdens het tweedaagse, uitverkochte yoga-evenement: over geluk, rust en ademhaling. Op zaterdagmorgen wijst Strom het – voornamelijk vrouwelijke publiek – van zijn eerste lezing meteen even op de cijfers: de Wereldgezondheidsorganisatie voorspelt dat stress in 2020 de voornaamste oorzaak van arbeidsongeschiktheid is.

We moeten onszelf níet de vraag stellen: is dit leuk of gemakkelijk? Maar: word ik hier gezonder en gelukkiger van?

Waar komt al die stress volgens u vandaan?

„Wat mij elke dag weer verbaast, is hoe weinig vragen mensen zichzelf stellen. We maken ons druk over van alles, maar wanneer iets in onze directe omgeving verandert, lijken we dat geruisloos te accepteren. Alsof we telkens tegen onszelf zeggen: ‘Dit is nu normaal.’ Neem het bellen of mailen van je collega’s na werktijd. Het is mogelijk, dus zijn we het normaal gaan vinden. Sta je erbij stil, dan kun je je afvragen hoe gezond zoiets is. In Frankrijk resulteerde die gedachte eerder dit jaar bijvoorbeeld in een wetsvoorstel: bedrijven dienen vast te stellen op welke uren medewerkers onbereikbaar mogen zijn.”

In uw nieuwste boek geeft u de manier waarop we met technologische ontwikkeling omgaan een flinke veeg uit de pan. U pleit voor zinvoller gebruik van technologie, doseren.

„Dat klopt. Als het om technologische ontwikkeling gaat, stellen we vrijwel nooit de vraag: is dit goed voor mij? Neem de fiets hier in Nederland, een eeuwenoude uitvinding. Je zou kunnen zeggen: een auto gaat sneller, kan langere afstanden rijden, is comfortabeler. Maar krijg je er ook voldoende lichaamsbeweging mee? Wat ik probeer te illustreren is dat we onszelf bij elke technologische vernieuwing níet de vraag moeten stellen: is dit leuk of gemakkelijk? Maar: word ik hier gezonder en gelukkiger van?”

07-10-2017, Amsterdam.
Docent en schrijver Max Strom tijdens zijn sessie Learn to breathe by Max
in De Duif in Amsterdam.
Foto: bastiaan Heus
07-10-2017, Amsterdam.
Docent en schrijver Max Strom tijdens zijn sessie Learn to breathe by Max
in De Duif in Amsterdam.
Foto: bastiaan Heus
07-10-2017, Amsterdam.
Docent en schrijver Max Strom tijdens zijn sessie Learn to breathe by Max
in De Duif in Amsterdam.
Foto: bastiaan Heus

Hebben we volgens u meer werkstress vanwege die technologische ontwikkelingen?

„Dat denk ik wel. We kunnen taken vele malen sneller oplossen, dus worden we geacht meer te doen op een dag. Mailen, bellen, vergaderen, diepe concentratie – we doen het nu allemaal door elkaar. Maar het werk zélf verandert ook. Vroeger kocht ik mijn vliegtickets aan een balie, nu doe ik dat online. Voorheen liet mijn koffer achter bij een medewerker, nu doe ik er zelf een label omheen en leg ik hem in een scanner. De mensen die mij tot voor kort hielpen, zijn niet meer nodig. Vooruitgang is het zeker, maar de vraag is of het gelukkigere werknemers oplevert.”

Wat zouden werkgevers anders moeten doen?

„Het welzijn van werknemers een prioriteit maken, om te beginnen. Luisteren naar wat ze nodig hebben, niet alleen denken in termen van winst en vooruitgang. En geef ze vertrouwen en verantwoordelijkheid. Als werkgevers uitstralen dat ze in werknemers geloven, vinden die gemakkelijker betekenis in hun werk.”

Hoe zorg ik zelf dat ik betekenis vind in mijn werk?

„Ik vond die betekenis persoonlijk door mensen die dicht bij me stonden te vragen wat volgens hen mijn talenten en vaardigheden waren. Wat kan ik, en ik benut ik die kwaliteiten op dit moment? Hoe saboteer ik mijzelf? De mensen om je heen weten dat vaak beter dan jijzelf.”

U vond het antwoord zelf pas nadat u rust gevonden had in meditatie.

„Dat is precies waarom ik mensen nu bewust leer te ademen. Het is een eerste stap.”

Drie dagen na het interview, tijdens de Inner Peace Conference in de Amsterdamse kerk De Duif, demonstreert Strom wat hij daarmee bedoelt. Hij slaat zijn armen theatraal ten hemel. „Kijk. Dit is verwondering. Ik adem uit: óóóh!” Snikkend zakt hij daarop ineen in zijn handpalmen. „Dit is verdriet. Ik adem schokkend.” Wat hij maar wil zeggen: je ademhaling hangt nauw samen met je gevoel. En dat is waarom we onszelf tot rust kunnen manen door middel van ademhalingsoefeningen.

Een oorverdovend ‘áááh’ resoneert door de kerk. Armen worden de lucht in geheven, op het collectieve geluid van inademen volgt meermaals een luid blazend uitademen. Een oefening duurt enkele minuten, en kan dus altijd worden toegepast. Ook op het werk, zegt Strom.

Hij vraagt of iedereen nu eens diep voorover gebogen wil gaan zitten, met name de millennials. „Dit is jullie digitale houding. En probeer nu nog eens diep in- en uit te ademen…”