Venezolaanse oppositie woest over winst Maduro

Verkiezingen Venezuela

Maduro’s socialistische partij riep de overwinning uit voor het ‘chavismo’, maar er heerst grote twijfel over de uitslag.

Toehoorders in Caracas bij een bijeenkomst van de oppositionele Tafel van Democratische Eenheid, afgelopen zondag. Foto Miguel Gutierrez/EPA

Nationaal en internationaal zijn grote twijfels gerezen over de uitslag van de regionale verkiezingen, afgelopen weekend in Venezuela. De Venezolaanse oppositie erkent de uitslag niet. In 17 van de 23 Venezolaanse deelstaten won de socialistische partij (PSUV) van de zeer impopulaire en autocratische president Nicolás Maduro. En dat in een tijd dat Venezolanen letterlijk doodgaan van de honger, er een groot tekort is aan medicijnen, de economie volledig is ingestort en mensen massaal het land ontvluchten.

Volgens de oppositie zou in minstens zeven staten de uitslag compleet anders moeten zijn dan de officiële resultaten doen geloven. Ze eisen een onderzoek en spreken van fraude. „Dit wordt door niemand geaccepteerd, niet door Venezuela en ook niet door de rest van de wereld”, zei oppositieleider Gerardo Blyde. President Maduro, wiens overwinningsspeech zondag en maandag doorlopend op de staatstelevisie werd uitgezonden, sprak van een triomf voor het ‘chavismo’, de beweging van zijn voorganger en mentor Hugo Chávez, die in 2013 overleed.

Stemlokaal verplaatst

Studente communicatie Andreina Malave (24) is niet verbaasd dat Maduro zondag de overwinning claimde bij monde van de aan hem gelieerde Nationale Kiesraad (CNE) van Venezuela. „Het is een dictatuur, dus wat verwacht je dan? Het is wel triest dat we er als bevolking zo openlijk ingeluisd worden”, zegt de studente die zelf uren in de rij stond om te stemmen omdat haar stemlokaal ‘lastminute’ was verplaatst naar een andere locatie. „We moesten ineens naar de andere kant van de stad om te stemmen, vlak bij een gevaarlijke sloppenwijk. Er was een enorme rij, mensen raakten gedemotiveerd en zijn zonder te stemmen weer weggegaan”, zegt ze vinnig.

Hoe kon het zo misgaan met Venezuela? Het Amerikaanse Vox legt in een korte video uit hoe de crisis in het Zuid-Amerikaanse land kon ontstaan.

De opzettelijke verplaatsing en samenvoeging van twee- tot driehonderd stemlokalen was een van de tactieken van de regering. Via opzettelijke onregelmatigheden probeerde die Venezolanen te ontmoedigen om naar de stembus te gaan. Vele tienduizenden raakten hierdoor gedupeerd. Op tal van andere plekken gingen stemlokalen later open dan gepland en waren er technische problemen.

De verkiezingsuitslag, nu in het voordeel van de regering, staat bovendien haaks op de peilingen, waarin juist een grote overwinning voor de oppositie was voorspeld.

Voor het eerst sinds 2000 zou de oppositie een meerderheid van de deelstaten in handen krijgen, zo wezen de peilingen uit. Tijdens een eerdere stemming dit jaar, die voor de door Maduro geïnitieerde grondwetgevende vergadering, bleek naderhand ook sprake van fraude. Het bedrijf dat de stemmachines aanleverde, gaf achteraf aan dat de regering de uitslag had gemanipuleerd.

De Venezolaanse oppositiepartijen, verenigd in de Tafel van Democratische Eenheid (MUD), hebben nieuwe protesten aangekondigd.

Lees ook de reportage die correspondent Nina Jurna maakte in Venezuela: Crisis in verarmd Venezuela escaleert.

Maar hoewel de verontwaardiging over de uitslag groot is en Venezolanen president Maduro meer dan zat zijn, is het onwaarschijnlijk dat de mensen opnieuw massaal de straat op zullen gaan.

Acties verloren aan kracht

Die animo was er wel tussen april en juli toen dagelijks honderdduizenden in het hele land massaal de straat opgingen en de regering hard terugsloeg: meer dan 160 voornamelijk jonge Venezolanen kwamen om.

De acties verloren de laatste maanden aan kracht. De oppositie bleef thuis na de installatie van de omstreden grondwetgevende vergadering, een volkscomité van regeringsgezinde burgers, belast met het herschrijven van de grondwet. In werkelijkheid is het instituut bedoeld om Maduro’s macht te versterken.

„Ik ben teleurgesteld in de oppositie en gedemotiveerd om te protesteren”, zegt Marlene da Costa, kledingassistente bij filmproducties. „Ik ging dagelijks de straat op, mensen die ik ken zijn overleden tijdens de protesten. De oppositie had toen door moeten gaan maar stopte met protesteren. Nu is het momentum weg”, zegt Da Costa die binnenkort naar Portugal vlucht in de hoop op een betere toekomst. Een ander probleem is de sterke verdeeldheid binnen de oppositie, zegt politiek analist Oswaldo Ramirez. „De oppositie is zwak en heeft geen sterke boodschap of oplossing voor de problemen en kan geen sterke vuist maken. Tegelijkertijd blijven de drastische problemen bestaan. Er is geen eten, geen contant geld en geen medicijnen. Zolang dat niet verbetert blijft de situatie, ook voor de regering, explosief.”