Reversed Godwin

reacties nauwe verwanten

Op de Achterpagina werd zaterdag de vormgeving van danceraves vergeleken met de vormgeving van nazibijeenkomsten. Op sociale media klonk kritiek. Die was soms ook creatief. Een compilatie.

Afgelopen zaterdag vergeleek NRC-redacteur Bernard Hulsman in zijn serie ‘Nauwe Verwanten’ – waarin hij bijvoorbeeld de Sagrada Familia vergelijkt met een termietenheuvel – de vormgeving van technoraves met de vormgeving van nazibijeenkomsten uit de jaren dertig (Eén meute, één beat, één dj). Denk aan de opzwepende muziek, de lichtshows, de voorganger op een verhoging, de massavervoering. Hij schrijft: „De lichtstralen die de duisternis boven de dansende meutes doorklieven, doen denken aan de 130 lichtbundels die in de jaren dertig soms 300.000 (para)militairen en andere aanwezigen omringden op het Zeppelinfeld in Neurenberg tijdens de Reichsparteitage van de NSDAP.”

Het stukje stond op de Achterpagina, maar online verdween de context van deze vrijplaats in de krant. Op sociale media werd de vergelijking al snel een vergelijking tussen dancepubliek en nazi’s. Los daarvan vond een aantal lezers de vormvergelijking zelf smakeloos en beledigend. De hoofdredactie was het daarmee eens en verwijderde het stukje online.

Wat opviel was dat de reacties – vaak van twitterende danceliefhebbers – soms opvallend creatief waren. Neem het filmpje dat filmmaker @jankatsma maakte. Hij vindt dat „dansen en extase zo oud als de mensheid zijn” en dat Hulsman daarom beter de vergelijking had kunnen maken met „dansende mensen met trommels rond een kampvuur”. Om het ongepaste van de vergelijking te illustreren, doorsneed hij zwart-wit beelden van massale nazibijeenkomsten met (ook in zwart-wit) beelden van modern dancepubliek. Een blikken Polygoonjournaalstem las bij wijze van voice-over de integrale tekst van ‘Nauwe Verwanten’ voor. Een absurdistisch filmpje is het resultaat.

3FM-dj @hermandeperman twitterde een foto van massa’s nazi-aanhangers met vlaggen met hakenkruizen op de voorgrond en schreef daarbij: „Zin in #ade #nrc”. @dirkbaart schrijft bij een foto waarop Hitler zich over een landkaart buigt: „Wanneer je je buigt over het blokkenschema van het ADE.”

Abel Vlaanderen, freelance muziekjournalist met een bachelor geschiedenis, stuurde een klacht en zette een en ander in historisch perspectief. Wat veel dansliefhebbers nog ongenoemd lieten: „Hulsman vergeet dat techno aan het eind van de jaren tachtig in Detroit ontstond, in Afro-Amerikaanse en LGBTQI-gemeenschappen die een uitweg zochten voor de grimmige realiteit. De oorsprong van techno is gebaseerd op ideeën over gelijkheid.”

„Een enorme godwin”, noemde filmmaker Jan Katsma de publicatie. Volgens de wet van Godwin ontaardt een onlinediscussie altijd in vergelijkingen met de nazi’s of Hitler. Maar architect @kavander merkt op: „Bij Godwin eindigt discussie met nazi-vergelijking. Hier begon die ermee. Reversed Godwin dus.”

De column van Pia de Jong (Flessenpost) staat dinsdag in NRC.