Column

Zo stop je de datahonger van Windows 10

Afgelopen week maakte Microsoft een einde aan de lijdensweg van Windows Phone. Dit mobiele besturingssysteem had te weinig apps en te weinig gebruikers. Jammer, want ik had het duopolie van Apple en Google graag wat serieuze concurrentie gegund.

Windows telefoons krijgen straks een plekje in het Microsoftmuseum, naast de Zune muziekspeler en de Band fitnesstracker. Om toch een vinger aan de pols te houden bij de smartphone brengt Microsoft zijn webbrowser Edge uit voor iOS en Android. Edge synchroniseert je zoek- en surfgeschiedenis en wachtwoorden met de browser op je pc.

Oppermachtig

Op desktops en laptops blijft Microsoft oppermachtig: vijftig procent van de pc’s draait op Windows 7, bijna dertig procent op Windows 10. Ter vergelijking: MacOS en Linux hebben elk minder dan vier procent marktaandeel, minder dan Windows XP (in 2014 doodverklaard maar onuitroeibaar).

Wat Microsoft tekortkomt aan data van mobiele gebruikers, compenseert het door LinkedIn in te kapselen en door meer informatie te verzamelen van pc-gebruikers. Zeker Windows 10 stuurt, als je niet oplet, veel gegevens door.

Om die reden tikt Autoriteit Persoonsgegevens (AP) Microsoft op de vingers, uitgerekend in de week dat de nieuwe versie van Windows 10, de Fall Creators Update, verschijnt. De klacht is dat Microsoft Windows 10-gebruikers onvolledig informeert over de gegevens die ze delen. Het gaat om ‘telemetrische data’ – een term die ik de onlangs overleden trendwatcher Chriet Titulaer graag had horen uitspreken.

Zo krijgt Microsoft inzicht in crashes en kwetsbaarheden in de hard- en software die je gebruikt. Da’s mooi, want zo blijft je computer veilig. Minder mooi is dat Windows 10 ook gegevens verzamelt om advertenties en aanbiedingen op maat te bieden. Het is niet duidelijk welke telemetrische data gebruikt worden voor analyse, en welke voor advertenties, stelt AP. Ook digitale assistent Cortana vraagt om extra gegevens.

Je geeft het ja-woord aan een fabrikant die eenzijdig de huwelijkse voorwaarden bepaalt

Privacyreis

Microsoft benadrukt dat alle data anoniem zijn, dat het graag transparant is over zijn ‘privacyreis’ en aan de regels wil voldoen. Ik snap niet waarom Microsoft het imago van Windows blijft ondermijnen door advertenties te integreren in het besturingssysteem. Die horen er niet in thuis. Zet meteen ook een streep door de ruime opt-out privacyinstellingen – de meeste gebruikers klikken blindelings op OK en geven meer prijs dan ze ooit uit zichzelf zouden kiezen (via ‘opt-in’).

Microsoft beschouwt Windows 10 meer als een dienst dan als een product, schrijft AP, en verzamelt daarom veel meer gegevens.

De instantie adviseert gebruikers om in de privacyinstellingen alle opties uit te vinken. Je kunt ook het programmaatje Shutup10 installeren om Windows 10 het zwijgen op te leggen.

Computeraars van de oude stempel stellen zich bij een besturingssysteem een product voor dat hard- en software bij elkaar houdt en waarover je zelf de regie voert. Das war einmal. Een Windows 10-licentie voor consumenten verandert, als je niet uitkijkt, in een lokdoos voor andere producten.

Wat dat betreft is Microsoft geen haar beter dan Apple of Google. Je denkt dat je de winkel uitloopt met een nieuwe laptop, in feite gaf je net het ja-woord aan een fabrikant die eenzijdig de huwelijkse voorwaarden bepaalt. In voor- en tegenspoed, tot de dood ons scheidt.