Belangenclub euthanasie: maak testen euthanatica legaal

Middelen waarmee mensen ‘humane zelfdoding’ kunnen plegen zijn illegaal. Maar het testen moet legaal worden, als het aan de NVVE ligt.

Een via internet in China besteld middel voor zelfeuthanasie. Foto Robin Utrecht

De Nederlandse overheid moet toestaan dat euthanatica die illegaal in het buitenland worden aangeschaft, in ons land legaal getest kunnen worden op zuiverheid. Dit zegt directeur Agnes Wolbert van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE), met 167.000 leden de grootste en meest invloedrijke belangenvereniging op euthanasiegebied.

Wolbert houdt dit pleidooi naar aanleiding van een artikel afgelopen zaterdag in NRC. Daarin wordt beschreven dat vanuit Nederland een wereldwijd netwerk wordt aangestuurd dat mensen bijstaat bij het kopen van euthanatica en hoe die te gebruiken om ‘humane zelfdoding’ te plegen.

De adressen om de euthanatica te kopen staan in het Peaceful Pill Handbook van de Australische ex-arts Philip Nitschke, die vanuit Noord-Holland werkt. Zijn boek wordt in Nederland door een groep van ongeveer zestig ‘levenseindebegeleiders’ aangeraden als mensen, vooral ouderen, informeren naar ‘zorgvuldige zelfdoding’. Deze ouderen willen zelf hun levenseinde regisseren, zonder tussenkomst van een arts, en onttrekken zich daarmee aan de euthanasiewet (2002). Die vereist toetsing van een euthanasieverzoek door zeker twee artsen.

Het kopen van pillen, poeders en drankjes voor ‘humane zelfdoding’ in het buitenland is onder de Nederlandse wet verboden. Import en bezit zijn strafbaar. Daardoor is het onmogelijk om de middelen in een laboratorium te laten testen op zuiverheid: ouderen die de spullen willen gebruiken, weten tot het moment van hun overlijden niet of het middel zal leiden tot een pijnloze en vredige dood.

Lees ook 'Laat zelfeuthanasie vooral moeilijk blijven', reacties op de Nederlandse rol bij de verspreiding van zelfdodingsmiddelen

‘Er zijn ook testpunten voor XTC’

Als het aan de NVVE ligt, komt daar verandering in. De 44 ‘levenseindeconsulenten’ die namens de NVVE cliënten adviseren over ‘zorgvuldige zelfdoding’ krijgen volgens Wolbert vaak „angstige ouderen” aan de telefoon, die willen weten of de euthanatica die zij hebben aangeschaft wel zullen werken. Daarom pleit de NVVE al langer voor een legale ‘laatstewilpil’. Maar zolang dat niet zo is, zegt Wolbert, „zullen mensen dit soort spullen illegaal in het buitenland kopen. We moeten ervoor zorgen dat die middelen veilig zijn.”

De NVVE wil dat de overheid één laboratorium toestemming geeft euthanatica te testen op zuiverheid. Wolbert: „Ik weet dat die middelen illegaal worden ingevoerd. Maar er zijn ook testpunten voor drugs zoals xtc en cocaïne in het land. De overheid voelt zich dus wel verantwoordelijk voor jongeren die drugs gebruiken, maar weigert te zorgen voor een veilige omgeving voor ouderen die op deze manier vredig willen sterven.”

Lees ook Dodelijk poeder in een feestelijke envelop, een reportage over het kopen van euthanatica, veelal via internet

OM weigert te gedogen

Het Openbaar Ministerie laat weten het testen van euthanatica niet te willen gedogen, maar Wolbert hoopt op een politiek debat over het testen van euthanatica.

René Héman, voorzitter van artsenfederatie KNMG, zegt in een reactie begrip te hebben voor mensen die „zekerheid en geruststelling” willen over hun eigen levenseinde, maar wijst ook op de gevaren daarvan. Héman: „Waar de dood voor de één een autonome keuze is, is het voor een ander de onnodige en tragische uitkomst van een tijdelijke gemoedstoestand. Dit kan leiden tot de onnodige dood van mensen, iets dat de KNMG zeer zou betreuren.”

Het is niet precies bekend hoeveel mensen in Nederland jaarlijks ‘humane zelfdoding’ plegen met zelf aangeschafte middelen. De recentste cijfers daarover zijn uit 2015: toen overleden naar schatting 280 mensen via deze weg.