‘Vaders voegen iets unieks toe aan de opvoeding’

Vaderschapsverlof

Per 2019 krijgen vaders vijf dagen verlof, met in 2020 de optie op vijf weken.

Wesley van Opdorp (32) kreeg na de geboorte van zijn dochter Geeke een maand betaald verlof van zijn werkgever, internetmarketingbureau Yonego. Foto Bram Petraeus

Twee dagen? Toen Joris Toonders als oprichter en directeur van internetmarketingbureau Yonego er zo’n twee jaar geleden bij stilstond hoe „belachelijk kort” een van zijn medewerkers wettelijk vrij hoorde te krijgen als hij vader werd, besloot hij eigenhandig om hem vier weken bij zijn gezin te laten zijn. Sindsdien hebben „zo’n vier of vijf” mensen van het negentigkoppige bedrijf uit Breda een maand betaald babyverlof gehad. Natuurlijk kost dat geld, zegt Toonders, maar hij krijgt er blij personeel voor terug.

De 29-jarige Toonders, zelf nog geen vader, vindt het „hartstikke goed” dat in het regeerakkoord het partnerverlof is verlengd naar vijf dagen per 2019, met de optie per 2020 om nog eens vijf weken op te nemen voor 70 procent van het salaris. „Maar los van wat Den Haag besluit, kun je als bedrijf natuurlijk meer doen. Bijvoorbeeld door het nu direct al in te voeren.”

Naast Yonego hebben meer bedrijven op eigen initiatief betaald partnerverlof ingevoerd – wat ook geldt voor bijvoorbeeld de niet-biologische moeder in een lesbisch stel dat een kind krijgt. Bij ING Bank krijgen partners vanaf 2018 vier weken betaald babyverlof. Advocatenkantoor Stibbe en accountantskantoor PwC betalen al tien dagen door. Mastercard Nederland geeft acht weken vrij.

Vaders blijven anders de assistent van de moeders.

Dat het verlengde partnerverlof nu ook is opgenomen in het regeerakkoord is „een mooie stap voorwaarts”, vindt Renske Keizer, hoogleraar vaderschap aan de Universiteit van Amsterdam (Uva) en universitair hoofddocent familiesociologie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. „Ik ben verheugd. Als de regering ziet dat mannen straks massaal vijf weken verlof opnemen, volgt hopelijk meer beleid.”

Zo zou Keizer graag zien dat het partnerverlof ook na de eerste vijf dagen volledig betaald blijft. Ze vermoedt dat gezinnen met een laag tot modaal inkomen er anders minder intensief gebruik van gaan maken. „Terwijl dat juist de vaders zijn die extra stimulans kunnen gebruiken om ook te zorgen. Maar 30 procent minder salaris is niet niks als je al weinig hebt.”

Meer onderzoek is nodig, maar volgens de hoogleraar zijn er aanwijzingen dat kinderen er profijt van hebben als ze ook ‘solozorg’ van hun vader krijgen. Keizer: „Daarom is het goed als vaders een aaneengesloten blok verlof nemen en intensief voor hun kind zorgen. Anders blijven ze de assistent van de moeder.”

Louis Tavecchio, emeritus hoogleraar pedagogiek aan de UvA, wil geen mopperkont zijn, maar internationaal gezien is het verruimde Nederlandse partnerverlof nog altijd karig: „Het is nog altijd slechts de helft van wat de Europese Unie nastreeft.” Hij vindt dat de rol van vaders in de opvoeding niet langer ondergeschikt moet worden gemaakt aan de economische belangen van hun werkgevers. „Vaders hebben iets unieks toe te voegen aan de opvoeding”, zegt hij. „En dat lukt beter als de vader in de eerste levensfase veel tijd met zijn kind doorbrengt.”

Foto Bram Petraeus

‘Ik heb veel zelfvertrouwen gekregen als vader’

„Mijn vriendin heeft me in de eerste week na de geboorte van onze dochter meteen langs mijn werk gestuurd om mijn baas te bedanken dat ik een maand thuis mocht blijven. Het steunde haar enorm dat ze er niet alleen voorstond. Dat extra paar handen, ook in de nachten, dat is heel fijn.

„Geeke is onze eerste, dus alles stond eventjes op zijn kop. Het was heerlijk om samen een weg te vinden in ons nieuwe leven als gezin: voor ons dochtertje zorgen, het huishouden doen, met zijn drieën een wandelingetje maken.

„En we hebben vooral veel gelachen. Al die leuke dingen die zo’n baby’tje doet. Een geluidje maken, een gek gezichtje trekken. Samen bij dat soort momenten zijn, dat is bijzonder. Natuurlijk kan dat niet Geekes hele leven zo blijven, maar ik had die euforie van de eerste weken niet willen missen.

„Ik heb veel zelfvertrouwen gekregen als vader. In deze tijd is het normaal dat je als man qua zorg en opvoeding dezelfde verantwoordelijkheid draagt als de moeder, maar als ik na twee dagen alweer had moeten werken had ik onzekerder in mijn schoenen gestaan. Ik had niet de binding met Geeke gehad die ik nu heb.

„Ik werk zo’n zes jaar bij Yonego. Toen de eigenaar het verlengde vaderschapsverlof invoerde, was ik gematigd enthousiast. Niet beseffend hoe blij ik er later mee zou zijn. Stel je voor dat je een huilbaby krijgt, of dat je vrouw of vriendin gesloopt uit de bevalling komt? Dan heb je het nog honderd keer zo hard nodig.

„Afgelopen maandag ben ik weer begonnen met werken. Dat was echt wennen. We kunnen thuis niet meer alles samen doen. Daar zijn we nu onze weg in aan het vinden. Welke voeding pak ik? Welke zij? En hoe krijgen we genoeg slaap?

„Gewoonlijk focus ik me heel erg op mijn werk. Ik kon me er altijd flink druk over maken. Door mijn verlof werd ik gedwongen om mijn taken over te dragen. Dat is heel goed gegaan. Ik ben nu een weekje terug en er blijkt niks mis te zijn gegaan.”

‘Ik vind dat alle ouders verlof moeten krijgen’

„Op de dag dat onze oudste werd geboren, had ik net college gegeven toen haar moeder belde dat de weeën waren begonnen. Ik ben niet de biologische vader, dat is mijn man. Maar ik ben bij beide bevallingen geweest. Twee weken voor en na de uitgerekende datum heb ik mijn agenda zo leeg mogelijk gehouden.

„We verdelen de zorg en maken geen onderscheid tussen ‘a-ouders’ en ‘b-ouders’. Maar de overheid doet dat wel. Juridisch gezien heb ik geen enkele status als vader van onze kinderen. Ook met dit regeerakkoord is het meerouderschap vooralsnog niet geregeld.

„Bart kreeg twee dagen vaderschapsverlof. Ik als niet-biologische co-ouder geen enkele. Ik vind dat alle ouders verlof moeten krijgen, ongeacht of ze een zaadje of eitje hebben bijgedragen.

„In de kraamtijd hielpen we de moeder zoveel mogelijk. Boodschappen doen, vieze luiers afvoeren, de baby in bad doen. Toen ons zoontje werd geboren was de oudste wat vaker bij ons zodat de moeder tijd had voor het kleintje. Dat ik in die periode minder heb verdiend, is het me meer dan waard.

„De eerste maanden waren de kinderen vooral bij hun moeder. Vanaf negen maanden zijn we overgegaan op een fifty-fifty verdeling. Gemiddeld houd ik één dag per week leeg voor de kinderen. En in het weekend als ze bij ons zijn.

„Ik vind het vaderschap onbeschrijfelijk mooi. Ze hebben niet mijn ogen of neus, maar ik zie mijn toevoeging aan hun opvoeding duidelijk terug. De oudste spreekt goed Pools , mijn moedertaal, de jongste kent ook al wat woordjes. En net als ik zijn ze gek op worstelen.”

‘Straks heb ik vier weken om alles in goede banen te leiden’

„Op maandag had ik mijn collega’s net verteld dat we een tweede kindje verwachten, toen op dinsdag het nieuws bekend werd gemaakt dat ING vanaf 2018 een maand betaald partnerverlof invoert.

„Geweldig nieuws natuurlijk. Bij de eerste had ik maar twee dagen vrij, nu hebben we straks vier weken samen om alles in goede banen te leiden. Hopelijk, want de uitgerekende datum is 11 januari en straks komt het kindje te vroeg.

„Mijn vrouw en ik zijn blij met de extra tijd. Van iedereen hoor ik dat de overgang van één naar twee kinderen veel zwaarder is dan van nul naar één. Ook voor Benthe is het dus fijn, dan is er ook meer aandacht voor haar. Het is toch wennen als gezin, dat er een kleintje bij komt.

„Na de geboorte van Benthe ben ik op de derde dag weer gaan werken. In eerste instantie was het prettig dat ik, dankzij de kraamzorg, naar mijn werk kon om alles over te dragen. Daarna wilde ik natuurlijk ook graag thuis zijn.

„Zodra de kraamzorg was afgelopen heb ik ruim twee weken vrij genomen. Wel jammer, want daardoor kon ik later dat jaar geen vakantie meer opnemen.

„Ik vind het fijn dat ik mijn vrouw straks beter kan ondersteunen. We kunnen er ’s nachts om en om uit, zonder dat ik bang hoef te zijn dat ik de volgende dag niet goed presteer op mijn werk.

„Op dit moment werk ik fulltime, we zijn er nog niet over uit hoe we dat straks gaan organiseren. In mijn functie is het gemakkelijker om er een periode helemaal niet te zijn, dan iedere week een dagje minder.”