Nederland spil bij ‘humane zelfdoding’

Euthanasie-alternatief Een Australische ex-arts die nu in Nederland woont, is de centrale figuur bij ‘humane zelfdoding’ zonder tussenkomst van medici.

Nederland speelt een centrale rol in een wereldwijd netwerk dat mensen helpt bij het kopen van euthanatica en het gebruik daarvan voor ‘humane zelfdoding’. Dat blijkt uit onderzoek van NRC, dat de afgelopen maanden sprak met 23 bronnen en inzage kreeg in diverse documenten.

De Australische euthanasiegoeroe Philip Nitschke (70) is de belangrijkste figuur in het netwerk. In zijn Peaceful Pill Handbook, dat tien jaar geleden voor het eerst verscheen, staan adressen waar dodelijke middelen kunnen worden aangeschaft en gedetailleerde methoden om ‘humane zelfdoding’ te plegen. Hij werkt sinds twee jaar vanuit Nederland. Het handboek wordt gezet en gebonden in een Nederlandse drukkerij; de Nederlandse vertaling wordt vermoedelijk nog dit jaar gepubliceerd.

We volgden het spoor van mensen die op zoek zijn naar een humane zelfdoding. Dodelijk poeder in een feestelijke envelop

Nitschke – hij voerde in 1996 als eerste arts ter wereld een legale euthanasie uit – reist vanuit zijn woonboot in Noord-Holland de wereld over om te controleren of ‘zijn’ leveranciers nog open zijn en betrouwbare middelen leveren. Hij claimt dat dankzij zijn boek „duizenden” mensen „op een humane manier” zijn overleden. Om hoeveel mensen het precies gaat, is onduidelijk: dit soort sterfgevallen wordt niet apart geregistreerd.

Het gaat vooral om ouderen die in eigen land geen euthanasie kunnen krijgen omdat het wettelijk verboden is. Maar ook in Nederland, waar euthanasie sinds 2002 onder voorwaarden wettelijk kan, maken mensen gebruik van de informatie. Dit zijn mensen die van hun arts geen euthanasie krijgen of betrokkenheid van een arts bij hun levenseinde principieel afwijzen. Uit een voorzichtige schatting in de meest recente evaluatie van de euthanasiewet blijkt dat in 2015 ongeveer 280 mensen zelfdoding pleegden met medicatie die ze hebben opgespaard of in het buitenland hebben gekocht. Recentere cijfers zijn er niet.

Uit het onderzoek van NRC blijkt dat mensen die interesse hebben in ‘humane zelfdoding’ in ons land kunnen rekenen op een netwerk van ongeveer zestig ‘levenseindebegeleiders’. Zij raden hun cliënten het boek Uitweg aan van psychiater Boudewijn Chabot voor expliciete methoden om ‘humane zelfdoding’ te plegen en het Peaceful Pill Handbook voor adressen van euthanatica-leveranciers.

Deze week bleek uit het regeerakkoord van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie dat voorlopig pas op de plaats wordt gemaakt met een ‘Wet Voltooid Leven’, die D66 graag wil invoeren. Die wet moet het voor ouderen die niet ziek zijn maar hun leven voltooid achten mogelijk maken euthanasie te krijgen. Het nieuwe kabinet wil eerst een onderzoek doen naar de mensen die dit zouden willen. In het akkoord is geen aandacht over de ‘sluiproute’ naar euthanasie waarover NRC deze zaterdag schrijft: humane zelfdoding plegen zonder tussenkomst van een arts, met middelen die worden aangeschaft in het buitenland.