Trump probeert Obamacare nu zelf te ontmantelen

Zorgstelsel VS

Het lukte de Republikeinen in het Congres niet tot een vervangende zorgwet te komen. Nu doet Trump een aanval per executive order.

Als jullie het niet kunnen doe ik het zelf wel. Dat lijkt de redenering van President Trump nu de Republikeinen in het Congres er niet in geslaagd zijn Obamacare te vervangen door een nieuw zorgstelsel.

Donderdag kondigde Trump via een executive order aan voor groepen kleine bedrijven minimale verzekeringspolissen te willen toestaan die niet aan de verplichtingen van Obamacare hoeven te voldoen. Enige uren later kwam er nog een maatregel: het ministerie van volksgezondheid stopt per onmiddellijk een cruciale overheidssubsidie aan verzekeraars die bedoeld was om het afsluiten van verzekeringen door lage inkomensgroepen te ondersteunen.

Zijn order, aldus Trump donderdag, „bevrijdt miljoenen Amerikanen van Obamacare.” Volgens Trump zullen „miljoenen en miljoenen” verzekerd raken na zijn maatregelen. Maar eerder becijferde het onafhankelijke Congressional Budget Office dat het intrekken van de Cost-sharing reduction-subsidie, die dit jaar 7 miljard dollar zou bedragen, de premies met 20 procent kan doen stijgen. En volgens experts kan het toestaan van minimale alternatieve verzekeringspakketten ertoe leiden dat jonge en gezonde mensen Obamacare verlaten, waarmee op termijn het fundament onder het stelsel wegvalt.

Zo zet de president nu ook openlijk de ontmanteling van Obamacare in gang – precies zoals hij dat al verschillende malen dreigde te doen. Achter de schermen was het ondergraven van het stelsel afgelopen maanden al begonnen terwijl de Republikeinen nog bezig waren tot een vervangende wet te komen. Zo werd de inschrijvingstermijn voor het nieuwe jaar bekort, gaat de overheidswebsite regelmatig uit de lucht en werd het voorlichtingsbudget dat mensen tot inschrijving moest bewegen gedecimeerd. Het ministerie van volksgezondheid plaatste deze zomer filmpjes op YouTube en grafieken op Twitter die het falen van de wet moesten onderstrepen. Ook schrapte het Witte Huis vorige week de verplichting voor werknemers om anticonceptie in de polissen op te nemen. Trumps maatregelen van donderdag komen na maanden van onzekerheid en twee weken voordat op 1 november de inschrijvingstermijn voor 2018 start, wat de verzekeringsmarkt evenmin stabieler maakt.

Obamacare intrekken kan Trump niet - dat vergt een meerderheid in het Congres en het lukte de Republikeinen afgelopen maanden nu juist niet die bijeen te krijgen. Maar met kleinere aanpassingen en selectieve verwaarlozing kunnen de Republikeinen flinke brokken uit het zorgstelsel hakken, waardoor dit uiteindelijk instort.

De subsidie die Trump donderdag liet stopzetten, is hiervan een voorbeeld. Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden hadden eerder een proces tegen de subsidie aangespannen en gewonnen - volgens hen moest deze federale subsidie nog apart langs het Congres. Een rechter gaf de Republikeinen gelijk. Hierop ging de regering-Obama in beroep, maar zolang hierin nog geen uitspraak was, moesten de betalingen doorgaan. Trump hoefde dus alleen het hoger beroep in te trekken. Overigens begonnen meteen na zijn aankondiging de juridische molens de andere kant op de draaien: de staten Californië en New York kondigden rechtszaken aan tegen de regering om de subsidie te behouden.

Obama’s zwaar bevochten zorgstelsel, dat sinds 2010 circa 20 miljoen Amerikanen extra een zorgverzekering heeft laten afsluiten, werd het afgelopen jaar ongekend populair, al erkennen ook Democraten dat het stelsel grote problemen heeft. Maar de Republikeinen willen het kwijt omdat de kosten ervan stijgen, en omdat ze zeven jaar onafgebroken beloofden het te zullen vervangen. Dat Amerikanen juist meer zijn gaan hechten aan Obamacare en dat de gevolgen immens kunnen zijn, mocht de zorgverzekeringsmarkt daadwerkelijk in een neerwaartse spiraal raken, lijkt ondertussen voor de Republikeinen nauwelijks een rol te spelen.

„Laat Obamacare mislukken”, zei Trump afgelopen zomer. „Wij gaan daar gewoon geen verantwoordelijkheid voor nemen. Ik ga daar geen verantwoordelijkheid voor nemen. Ik kan je zeggen dat de Republikeinen er geen verantwoordelijkheid voor gaan nemen.”