‘Soms is tegenwind goed om jezelf opnieuw te moeten definiëren’

Edison-nominatie

Kamerkoor Cappella Amsterdam is genomineerd voor een Edison. Het koor verloor eerder de jaarlijkse subsidie, de nieuwe zakelijk leider Bas van Drooge moet zorgen voor een frisse start.

Cappella Amsterdam is genomineerd voor een Edison voor de opname van Arvo Pärts Kanon Pokajanen. Foto Annelies van der Vegt

Voor de zangers van Cappella Amsterdam lijkt het een seizoen als alle andere: druk, vol, veelzijdig. Deze maand zingt het koor in Mozarts La clemenza di Tito, met het Orkest van de Achttiende Eeuw. Daarna volgt een tournee met de Boetepsalmen van Schnittke. Nieuws van de week: het ensemble is met chef-dirigent Daniel Reuss genomineerd voor een Edison in de categorie Koor. „Een wereldprestatie”, noemt het juryrapport de opname van Arvo Pärts Kanon Pokajanen (Harmonia Mundi).

Het zijn wonderlijke wapenfeiten voor een koor in zwaar weer. Cappella Amsterdam kreeg tot dit seizoen jaarlijks een half miljoen subsidie van het Fonds Podiumkunsten. In het huidig kunstenplan viel het koor buiten de boot. Cappella tekende bezwaar aan, dat werd afgewezen. Een tweede juridische bezwaarprocedure (tegen de afwijzing van het bezwaar) loopt.

Voorlopig gaat Cappella Amsterdam door als voorheen. Met eigen producties, samenwerkingen, in muziektheater. „Soms is tegenwind goed om opnieuw te moeten definiëren waar je voor staat en waarom”, zegt chef-dirigent Daniel Reuss. „Artistiek wordt de waarde van ons koor breed gedragen, financieel is onze situatie benard. Voorlopig gaat het, met dank aan noodhulp van private fondsen. Maar om op een goede manier door te gaan, moeten we dringend andere bronnen vinden.”

Onderdeel van het krijgsplan is de benoeming (per afgelopen 1 oktober) van een nieuwe zakelijk leider, Bas van Drooge. Hij was eerder directeur van het gemeentelijke re-integratiebedrijf in Leiden, manager bij KLM en actief binnen de PvdA maar is ook „een groot liefhebber van klassieke muziek”, benadrukt hij. Voor het koor maakte zijn outsiderschap hem juist tot een aantrekkelijke kandidaat: een ervaren manager met een frisse blik, gewend aan het zoeken van oplossingen buiten de gebaande paden.

Lees ook deze vijfballenrecensie uit maart 2017: Bij Capella Amsterdam is het goddelijk Woord mens én muziek geworden

Van Drooge: „Ik heb veel opnames van Cappella beluisterd de afgelopen tijd. Er is, en dat meen ik oprecht, niks mooiers dan meerstemmige vocale muziek – zeker op dit niveau. A monkey can sell it! Maar dat moet wel gebeuren, en daartoe moeten alle registers worden opengetrokken. Programma’s met muziek van Josquin Desprez en Julia Wolfe zijn interessant en waardevol, maar ze trekken toch vooral ingewijden. Terwijl het publiek voor koormuziek op topniveau in potentie veel groter is – en de vijver aan potentiële sponsors en subsidiënten dus ook. Maar ook eenzame mensen, jongeren; we willen nieuw publiek bereiken, zonder onze essentie geweld aan te doen.”

Nieuw publiek

Voor de programmering van het seizoen ’18-’19 staat daarom onder meer ook alvast één „lichtvoetig” programma van een uur op de rol. Dirigent Daniel Reuss: „Ons publiek is de laatste jaren al gegroeid, en het is altijd zinvol op dat terrein nog meer stappen te zetten. Door meer op te treden op muziekfestivals, of door nog meer samenwerking te zoeken met theatermakers. Maar we zijn en blijven een kamerkoor en we gaan niet morrelen aan de artistieke basis waarin we geloven: de beste koormuziek brengen op de beste manier.”

Afgezien van publieksverbreding en het zoeken van nieuwe sponsoren erkennen Van Drooge en Reuss dat ze „heel erg hopen” op meerjarige subsidie door het Fonds Podiumkunsten in het nieuwe kunstenplan of – een wens die in de podiumkunsten breder wordt gedeeld – opgenomen te worden in de basisinfrastructuur van de rijkscultuursubsidie voor instellingen die structureel worden ondersteund (nu in de muzieksector nog alleen operahuizen en klassieke symfonieorkesten).

Van Drooge: „In een land als Nederland, waar zoveel mensen zingen, is het toch raar dat er geen structurele subsidie is voor de professionele top? Er zou plaats moeten zijn voor het Nederlands Kamerkoor én voor ons, omdat één kamerkoor simpelweg niet de vraag van de orkesten en ensembles kan bedienen.”

Reuss is ook wat dat betreft zeer blij met de actuele Edison-nominatie, zegt hij. „Die onderstreept het nieuws dat Cappella Amsterdam ondanks de financiële strijd om te overleven artistiek volledig alive and kicking is.”