Geen boete en toch beterschap beloofd

Luchtvaart

Schiphol en KLM mogen niet meer overleggen over concurrenten, zegt de ACM. Ze houden echter ruimte om dat wel te blijven doen.

Foto Peter Hilz / HH

Schiphol en KLM hebben niets verkeerd gedaan, maar beloven wel beterschap.

Met die boodschap reageerden de twee bedrijven op het onderzoek dat de Autoriteit Consument en Markt donderdag publiceerde. De mededingingsautoriteit onderzocht mogelijke bevoordeling van KLM door Schiphol. Conclusie: er was de afgelopen jaren te veel contact tussen Schiphol en KLM geweest over andere luchtvaartmaatschappijen op Schiphol. Met name easyJet en Emirates zijn hierdoor gedupeerd.

Maar, zo benadrukken luchthaven en luchtvaartmaatschappij, de ACM heeft geen overtredingen geconstateerd. Omdat de ACM mededingingsrisico’s ziet, hebben ze zich verbonden aan afspraken over hun samenwerking. De belangrijkste toezegging van beide partijen aan de ACM is dat ze geen contact meer zullen hebben over beperking van groeimogelijkheden van andere maatschappijen. Zo wil de ACM een gelijk speelveld voor alle maatschappijen garanderen.

Beter dan een boete

Waarom zijn er nieuwe afspraken nodig als er geen overtredingen zijn geconstateerd? Had de ACM na 4,5 jaar onderzoek iets concreets nodig als resultaat?

Zeker niet, zegt een woordvoerder van de ACM. „We kijken per situatie naar de meest effectieve oplossing. In dit geval willen we het beleid voor de toekomst verbeteren, dus kiezen we voor toezeggingen. Een boete betreft een specifieke overtreding in het verleden, dat is veel beperkter.”

Een voorbeeld van een overtreding is een prijsafspraak tussen concurrenten. Daar is hier geen sprake van.

De grootste verdienste van het ACM-onderzoek is helderheid, zeggen de betrokken partijen. „Iedereen weet nu waar hij aan toe is”, zegt Frank Allard, voorzitter van Barin, de koepelorganisatie van 53 maatschappijen op Schiphol. „We waren vooral benieuwd: wanneer legt de ACM dat ei? Dat is nu gelegd.” Een gemeenschappelijk standpunt over de kwestie heeft Barin niet, daar lopen de belangen van de leden te veel voor uiteen. Zowel KLM als easyJet en Emirates zijn lid.

EasyJet in Londen reageert afwachtend. „Net als de ACM geloven wij dat een gelijk speelveld op Schiphol leidt tot meer keuze en lagere prijzen voor Nederlandse consumenten. We gaan het onderzoek goed bestuderen.” Emirates in Dubai laat weten altijd voor concurrentie en keuze voor consumenten te zijn geweest. „We blijven graag bijdragen aan de bloeiende Nederlandse markt voor handel en toerisme.”

Schiphol laat zich te veel leiden door de wensen van KLM, vindt de ACM. Overleg over concurrenten van KLM op Schiphol mag niet meer. Lees ook: Schiphol en KLM: altijd ruzie maar toch te klef

Zullen de afspraken leiden tot een gelijk speelveld? De toezeggingen van Schiphol en KLM zijn het resultaat van langdurige onderhandelingen door juristen. Wat de ACM samenvat in drie toezeggingen, zijn in werkelijkheid 24 nauwkeurig geformuleerde punten die zo strak zijn afgebakend dat er veel ruimte buiten de afspraken overblijft.

Overleg over derden blijft mogelijk als KLM denkt dat voorzieningen voor andere maatschappijen „negatieve gevolgen voor de fysieke operatie” van KLM kan hebben. Dat is een term die zich breed laat interpreteren. Activiteiten op Schiphol raken al snel de ‘fysieke operatie’ van KLM. „We blijven natuurlijk altijd opkomen voor onze legitieme belangen”, erkent een KLM-woordvoerder.