‘Door harde Brexit kan de Nederlandse economie vrijwel tot stilstand komen’

EU-uittreding

De Rabobank schetst een zwart scenario als de Britten geen nieuw handelsakkoord sluiten met de EU. Het CPB reageert kritisch.

Markt in Londen. Het VK is een belangrijke handelspartner voor Nederland. Foto Daniel LEAL-OLIVAS/AFP

De economische klap van de Brexit voor Nederland én voor het Verenigd Koninkrijk zal veel harder zijn dan gedacht. Dat schrijft de Rabobank in een donderdag gepubliceerd rapport. Nederland loopt door een ‘harde Brexit’ in totaal 25 à 30 miljard euro mis aan bbp in 2030. Dat berekenen vijf analisten van de bank. Het Centraal Planbureau (CPB) schatte vorig jaar in een rapport het totale bbp-verlies op 10 tot 16,5 miljard euro.

De gevolgen voor Nederland zijn in het Rabobank-scenario groter, omdat de bank ook de klap voor het VK zelf veel heftiger inschat dan bijvoorbeeld het Britse Nationaal Instituut voor Economisch en Sociaal Onderzoek (NIESR). NIESR schatte het verlies aan bbp tot 2030 bij een ‘harde Brexit’ op 3,2 tot 7,8 procent. De Rabobank-analisten denken dat het wel 18 procent kan zijn.

Bij een ‘harde Brexit’ sluiten de Britten geen nieuw handelsakkoord met de EU. Een Brexit-klap voor de Britse economie heeft direct effect op Nederland, want het VK is een belangrijke handelspartner voor Nederland.

„Als het effect van de Brexit op de Britse economie inderdaad zo groot is als de Rabobank schrijft, heeft dat zeer waarschijnlijk ook veel grotere effecten voor Nederland”, zegt econoom Johannes Bollen van het CPB, auteur van het CPB-rapport over de Brexit. „Maar de Rabobank komt wel veel hoger uit dan gerenommeerde instituten als de NIESR, de OESO en het Britse ministerie van Financiën. Ze moeten wel stevig in hun schoenen staan.”

De Rabobank denkt dat de Britse Brexit-klap groter is, omdat die leidt tot een groter verlies van arbeidsproductiviteit in het VK dan eerder is ingeschat. De bank houdt er zwaar rekening mee dat buitenlandse investeerders zich elders gaan vestigen, dat vooral hoog opgeleide EU-werknemers het land weer verlaten, en dat de investeringen in onderzoek en innovatie in het VK sterk zullen dalen. „Er zijn een heleboel knoppen waaraan je kunt draaien, en de Rabobank doet dat allemaal”, reageert Bollen van het CPB. „Maar het is lang niet zeker dat die effecten ook echt allemaal zullen optreden.”

In Nederland laat de Brexit-dip zich vooral voelen tussen 2018 en 2022. Bij een harde Brexit kan de Nederlandse economie in 2020 volgens de Rabobank nagenoeg tot stilstand komen. De groei van het bbp zou dan in dat jaar slechts 0,2 procent bedragen.

Alles hangt sterk af van hoe de Brexit uitpakt. Als het VK onderdeel blijft van de Europese interne markt (‘zachte’ Brexit) of als het VK en de EU wel een vrijhandelsverdrag weten te sluiten, zijn de economische gevolgen veel beperkter. Maar over een nieuw handelsverdrag wordt nog niet onderhandeld.