Woningmarkt stagneert door gebrek aan koophuizen

In het derde kwartaal werden nagenoeg evenveel woningen verkocht als in dezelfde periode in 2016, zo blijkt uit NVM-cijfers.

Door de combinatie van het tekort aan woningen en de aanhoudende vraag blijven de huizenprijzen stijgen. Foto Simon Trel

Gebukt onder het gewicht van het eigen succes lijkt de groei op de woningmarkt langzamerhand tot stilstand te komen. In het afgelopen kwartaal zijn nagenoeg hetzelfde aantal woningen verkocht als in dezelfde periode een jaar terug, blijkt uit nieuwe cijfers die makelaarsvereniging NVM donderdagochtend naar buiten heeft gebracht. De aangesloten makelaars van de NVM verhandelen zo’n 75 procent van alle koophuizen in Nederland.

NVM-makelaars verkochten in de maanden juli, augustus en september 40.973 woningen, 78 woningen meer dan in het derde kwartaal vorig jaar. Het zijn stabiel ogende cijfers, die echter de extremen van een oververhitte huizenmarkt verenigen. In grote steden als Amsterdam (-17 procent ten opzichte van het derde kwartaal vorig jaar), Delft (-16 procent) en Leiden (-14 procent) liep het aantal transacties flink terug. In de hoofdstad daalt het aantal verkochte woningen nu al ruim een jaar. In regio’s buiten de Randstad zoals zuidoost-Groningen en noord-Limburg werden juist ruim 30 procent meer woningen verkocht dan vorig jaar.

Moeten we vrezen voor een nieuwe implosie of zeepbel? En hoe zit het met de plannen van het nieuwe kabinet? Lees ook: 17 vragen en antwoorden over de koopwoningmarkt

Groeiend tekort

Het groeiende tekort aan koophuizen is de belangrijkste oorzaak voor de stagnatie. Halverwege het derde kwartaal stonden er nog 63.500 woningen te koop bij NVM-makelaars, 37 procent minder dan een jaar terug. In juni van dit jaar stonden er voor het eerst in dertien jaar minder dan 100.000 huizen te koop. Terwijl er steeds meer huishoudens op zoek zijn naar een koophuis, komen er te weinig nieuwbouwwoningen bij en zijn er ook steeds minder bestaande woningen beschikbaar. „Veel mensen zetten hun huis niet te koop voor ze een nieuwe woning hebben gevonden”, zegt NVM-voorzitter Ger Jaarsma in een verklaring. „Ze wachten op elkaar.”

Door de combinatie van het tekort aan woningen en de aanhoudende vraag blijven de huizenprijzen stijgen. Een gemiddelde koopwoning in Nederland kost inmiddels 264.000 euro, een recordbedrag. Ook worden woningen almaar sneller verkocht: de afgelopen drie maanden gemiddeld in 54 dagen. Een jaar geleden duurde dat nog 25 dagen langer.

Prikkel vóór hypotheekschuld

De NVM hoopt dat het nieuwe kabinet een regierol op zich zal nemen om ervoor te zorgen dat de woningmarkt in evenwicht blijft. De makelaarsvereniging noemt de maatregelen voor de woningmarkt die in het dinsdag gepresenteerde regeerakkoord staan alvast een goede zaak. Voorzitter Jaarsma: „De extreem lage rente en sterk stijgende woningprijzen maken dat de afbouw van de hypotheekrenteaftrek relatief weinig pijn doet, mits huizenbezitters fiscaal gecompenseerd worden.” Jaarsma noemde het afschaffen van de wet-Hillen, waarover eerder deze week ophef ontstond, „opvallend”. „Er komt nu een prikkel om toch een bepaalde hypotheekschuld aan te houden.” Nadat critici zich maandag roerden over de Hillen-regeling, die huizenbezitters met een (bijna) afgelost huis compenseert voor het eigenwoningforfait, werd de periode waarin deze wordt afgeschaft verlengd van 20 naar 30 jaar.

Bekijk ook het dossier: Regeerakkoord Rutte III