SCP-directeur: ‘Dit akkoord rekent evengoed op participatie’

Kim Putters Directeur SCP

Rutte III heeft geluisterd naar zorgen van de burger, zegt SCP-directeur Putters. „Dat daar aandacht voor is, is belangrijk.”

Het regeerakkoord is door het Centraal Planbureau (CPB) doorgerekend op de financiële consequenties van beleid, maar de sociale en maatschappelijke gevolgen zijn onbekend – en moeilijk te meten. Kim Putters, directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), geeft een voorzet.

Het SCP polst vier keer per jaar de maatschappelijke onderstromen in de samenleving. Sluit dit akkoord daar op aan?

„Ja, zeker waar het nieuwe kabinet geld aan gaat besteden. Aan zorg, onderwijs, arbeid. Dat vinden Nederlanders belangrijk. Hoe het in de praktijk uitpakt, is een tweede vraag. Dat moeten we blijven volgen.”

Ook over immateriële zaken?

„Ja. De inleiding van het akkoord adresseert de immateriële zorgen van mensen. Gevoelens van onbehagen, onzekerheid over de toekomst. De partijen spreken ook de intentie uit zorgen over bijvoorbeeld veiligheid en immigratie niet groter te laten worden, de polarisatie niet ontwrichtend te laten zijn. Dat daar aandacht voor is, is belangrijk.”

Kan een regering die zorgen oplossen door ze te adresseren?

„Nee, niet alleen. Maar de partijen laten wel zien dat ze naar de burger luisteren. Het gaat over identiteit, het spreken van de taal, over wat nieuwkomers moeten doen om mee te komen. Daar schuilt vervolgens het gevaar dat maatregelen uitsluitend werken, terwijl ze een inclusieve samenleving voorstaan. Dat zie ik er wel in terug.”

Helpt het Wilhelmus verplichten?

„Het volkslied alleen is erg symbolisch. Maar ingebed in onderwijs en een breder historisch besef kan dat heel waardevol zijn: kinderen iets leren over de grond waarover ze naar school lopen. Historisch bewustzijn is een belangrijk bindmiddel voor een samenleving. Als dat wegebt, verdwijnt ook de kennis over wat je nodig hebt om in vrijheid te kunnen leven. Aandacht voor geschiedenis is cruciaal voor de toekomst van een land. Als het verplichten van het Wilhelmus daarvan onderdeel uitmaakt, is dat zeker niet verkeerd.”

Recent waarschuwde u voor de gevolgen van de participatiesamenleving. Dat woord komt in dit regeerakkoord niet voor. Hebben ze geluisterd?

„Het staat er misschien niet letterlijk, maar dit akkoord rekent evengoed op de participatie en zelfredzaamheid van mensen. Het blijft belangrijk ons af te vragen of we de mensen op ons netvlies hebben die niet zo makkelijk zelf hun weg vinden in deze maatschappij. Dat geldt niet alleen voor mensen met verstandelijke beperking, maar ook voor eenzame ouderen, verwarden.”

Deze coalitie zet vooral in op de middengroepen. Is er voldoende oog voor de onder- en de bovenkant van de samenleving?

„Er staan ontzettend veel maatregelen in dit akkoord, ook voor de meer kwetsbare groepen. Tegelijkertijd maakt dat het lastig te overzien hoe dit uiteindelijk voor de verschillende groepen uitpakt.”