Recensie

Pittige parel in jaren-30-stijl

Het handgetekende Cuphead is een bovenmaats lastige game, maar met een fascinerend historisch besef.

Een screenshot van een level van Cuphead, waarin het mannetje Cuphead het moet opnemen tegen een van de eindbazen. Studio MHR

Een dansende bloem met een spits, kwaadaardig gezicht strekt zich uit over het scherm, vervormt zich tot een gele spetter van baldadigheid. Een boze vogel, klemgezet in een vogelhuisje, die uiteenspat in veren en een klein mormel van een kuiken achterlaat. De visuele stijl van de game Cuphead slaat in als een bom. De visuals lijken direct uit de animatiefilms van begin jaren dertig geplukt, toen Amerikaanse animatoren nog in volle vrijheid, ongebonden aan gedragsregels – de Hays Code, een reeks richtlijnen over zedelijk gedrag waaraan Amerikaanse films moesten voldoen, stamt uit 1934 – de meest duistere en surrealistische tekenfilms creëerden, zoals Swing You Sinners (1930), waarin een jazzminnende hond naar de hel gejaagd wordt door demonen of de eerste Felix the Cat-tekenfilm (1919), waarin de kat zijn onbedoelde vaderschap op de meest morbide manier probeert te ontsnappen. Ook sexy Betty Boop (1930) werd toen geboren.

Die tijd was de inspiratiebron van broers Chad en Jared Moldenhauer die met hun studio MDHR sinds 2010 vrijwel non-stop aan de handgetekende personages (digitaal werden ze alleen ingekleurd) en omgevingen werkten. De achtergronden vol deinende bomen, torens in de wolken en een ondergrondse bar uit het hoogtepunt van de drooglegging in de jaren twintig maakten ze in aquarel. Het resultaat is een fantastische visuele hommage aan een tijd waarin zelfs Disney nog smerig mocht zijn.

Studio MHR
Studio MHR
Studio MDHR

Moeilijkheidsfetisjisme

Voor een gamer die van bovenmaats lastig houdt, is de game een feest. De missies waarop jouw kleine, onschuldige mannetje met een kopje als hoofd het moet opnemen tegen kleurrijke eindbazen vergen toewijding. Stap voor stap, en fout na fout, leer je elke zet van je tegenstander kennen. Telkens begin je – gelukkig met gepaste korte laadtijden – weer opnieuw aan de strijd. Elke keer boek je een beetje vooruitgang, krijg je in de vingers hoe het ritme van een tegenstander werkt, waar je wel en niet moet staan, hoe je moet springen. Wanneer je tegenstander uiteindelijk in elkaar zakt in een macaber doch bont karkas geeft dat je met recht een voldaan gevoel.

Ook de run ‘n’ gun-levels, waarin je een lastig obstakelconcours moet doorlopen, volgen ongeveer dit stramien. De afwisseling in stijlen tussen de twee speltypes houdt je op de been. Is dat nog niet genoeg, dan kan je ook een kennis vragen om als vriendje Mugman mee te spelen.

Levels bezoek je vanuit een mooie, geverfde bovenwereld vol met personages die bekend aandoen: drie stuks zuurstokken, bijvoorbeeld, die veel weghebben van Kwik, Kwek en Kwak uit de familie Duck. Hier tref je bovendien winkeltjes en bonuslevels die je kunnen voorzien van extra krachten. Zo zullen sommige vijanden gemakkelijker uit te schakelen zijn als je een langeafstandsprojectiel kan inzetten. Ook het vermogen om tijdelijk onaanraakbaar te zijn als je springt is behulpzaam. Die foefjes zullen je echter niet altijd redden. Goed nadenken over je krachten kan je een eind verder helpen, maar bij Cuphead komt het vooral aan op goede reflexen en veel training.

Een run’n’gun-level uit Cuphead met karakteristieke ‘multiples’: de specht heeft twee ogen, maar de animatoren tekenen er twee bij om de tekening in beweging een gevoel van snelheid mee te geven. Studio MHR

Sinds de game in de schappen ligt, woedt op gamefora opnieuw een fikse discussie over de waarde van moeilijkheidsfetisjisme. Cuphead is pittig; ondanks een ‘simpele modus’ blijft de game lastig voor beginners, die waarschijnlijk zo de latere levels mislopen waarin coole bijen je met kogels bestoken en een piraat in een Steamboat Willie-achtig schepenlevel je het leven zuur maakt. Jammer, dus.

Tegelijkertijd zorgt de moeilijkheidsgraad ervoor dat elke nieuwe prachtige plaat welverdiend aanvoelt. Bovendien heeft Cuphead meer weg van ritmespellen en zogenoemde bullet hell shooters – games waarbij de projectielen je om de oren vliegen – dan het legendarisch moeilijke Dark Souls waarmee het spel vergeleken wordt.

‘Cuphead’ heeft soms veel weg van zogenoemde bullet hell shooters, die het scherm vullen met enorme aantallen projectielen. Trailer Studio MDHR

De Moldenhauers hadden misschien iets langer na moeten denken over de indeling van de knoppen: de spring- en schietknoppen staan in de standaardinstelling veel te dicht op elkaar, aangezien je beide vaak tegelijkertijd moet gebruiken. Maar dit soort irritaties zijn met een snelle herindeling gemakkelijk te verhelpen. Cuphead is vooral een visueel pareltje met een fascinerend historisch besef.