Abbas: definitief akkoord over verzoening met Hamas

Egypte bemiddelde tussen de partijen die sinds 2007 al strijd voeren. Hamas hoopt met een akkoord de onvrede in Gaza tegen te gaan.

De Palestijnse premier Rami Hamdallah (Fatah, links) met Ismail Haniyeh, de hoogste leider van Hamas, begin oktober in Gaza-Stad. Foto Ibraheem Abu Mustafa/Reuters

De Palestijnse bewegingen Hamas en Fatah hebben een akkoord gesloten dat de twee partijen moet verzoenen. President Abbas van de Palestijnse Autoriteit noemt het het “definitieve akkoord om een eind te maken aan onze verdeeldheid”, meldt persbureau AFP.

Egypte bemiddelde bij de besprekingen, die twee dagen duurden en plaatsvonden in Kairo. Bij het ondertekenen werd bekendgemaakt dat er regering van “nationale eenheid” komt die het gezag zal vormen in Gaza. Per 1 december moet dat het geval zijn.

De onderhandelingen focusten zich op een aantal punten: de integratie van ambtenaren van Hamas in de ministeries van de Palestijnse Autoriteit, de herstructurering van de politie van Gaza en controle over de grenzen van Gaza. Afgesproken zou zijn dat 3.000 agenten van de Palestijnse Autoriteit geïntegreerd worden in de politiemacht van Hamas in Gaza.

De Palestijnse kant van de grens met Egypte komt onder controle van Fatah, mogelijk met steun van EU-grenstroepen. President Abbas zou ergens in de komende weken naar Gaza gaan, voor het eerst sinds 2007.

Ontwapenen

Belangrijk pijnpunt is wat er met de gewapende tak van Hamas van 25.000 man sterk gebeurt. Abbas eiste dat Hamas ook de militaire macht over Gaza overdraagt, maar Hamas zei zich niet te willen ontwapenen. Hierover is in deze ronde van onderhandelingen echter nog niet gesproken. Nu zouden commissies zich buigen over de details van het akkoord. In december wordt in Kairo bekeken hoe het staat met de implementatie ervan.

Het is zeker niet het eerste ‘verzoeningsakkoord’ dat Fatah en Hamas sinds 2007 gesloten hebben. In 2011 sloten de partijen, ook in Kairo, een akkoord dat moest leiden tot een Palestijnse regering waarin beide partijen vertegenwoordigd waren. Dat gebeurde uiteindelijk pas in 2014 na een nieuw akkoord. De eenheidsregering hield het slechts een jaar vol.

Blokkade

De laatste tijd werd de noodzaak voor Hamas om opnieuw tot verzoening met Fatah te komen veel groter. Fatah wordt door het Westen en Israël gezien als het wettelijke Palestijnse gezag. In 2007 stelde Israël een blokkade van de Gazastrook in, nadat Hamas Fatah er verdreef. Ook aan Egyptische zijde is de grens afgesloten.

Veel mensen in de Gazastrook hebben door de beperkte economische activiteit als gevolg van de blokkade geen werk. Water en elektriciteit zijn schaars, helemaal sinds de Palestijnse Fatah-president Abbas in juni besloot de elektrarekening aan Israël niet meer te betalen. Vanwege een diplomatieke crisis tussen Qatar en een paar Arabische landen onder leiding van Saoedi-Arabië dreigde Hamas het bovendien te moeten stellen zonder financiering van zijn belangrijkste geldschieter.

In aanloop naar overleg met Fatah besloot Hamas in september zijn regering in de Gazastrook te ontbinden en in te stemmen met verkiezingen in de Gazastrook en op de Westelijke Jordaanoever, die op termijn gehouden moeten worden. De Palestijnse premier Rami Hamdallah bezocht voor het eerst sinds 2014 met zijn kabinet de Gazastrook.

Twee regeringen

Hamas en Fatah raakten in een gewelddadig conflict verwikkeld na verkiezingen voor het parlement van de Palestijnse Autoriteit in 2006. De verkiezingen werden gewonnen door Hamas. Dat leidde een jaar later tot een gewapende strijd in de Gazastrook, waar Hamas als winnaar uitkwam.

Beide bewegingen zagen zichzelf als de ware vertegenwoordiger van de Palestijnse Autoriteit. De facto leidde het tot een Hamasregering in de Gazastrook en een Fatahregering op de Westelijke Jordaanoever.