‘Twaalf gemeenten laten aanvragers bijstand ten onrechte te lang wachten’

Ombudsman

Twaalf gemeenten hanteren een ‘zoektermijn’ voor wie bijstand wil. Dat is in strijd met de wet, aldus de Nationale Ombudsman.

Twaalf gemeenten hanteren ten onrechte een wachttermijn voor mensen die 27 jaar of ouder zijn en die een aanvraag voor een bijstandsuitkering doen. Binnen die termijn moeten ze naar werk zoeken. De gemeenten overtreden daarmee de Participatiewet die voorschrijft dat voor 27-plussers zo’n ‘zoektermijn’ niet geldt.

Dat blijkt uit onderzoek van de Nationale Ombudsman, dat woensdag wordt gepubliceerd. Het gaat om de gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht, Zwijndrecht, Barneveld, Deventer, Sittard-Geleen, Beek, Apeldoorn en Epe.

De Ombudsman roept deze gemeenten op om hun beleid in overeenstemming met de wet te brengen. Ombudsman Reinier van Zutphen in een begeleidend bericht: „Volgens de wet mag dit niet en financieel kwetsbare mensen worden zo in een nog moeilijkere positie gebracht. Wie geen geld voor zichzelf of zijn gezin kan verdienen, moet snel aanspraak kunnen maken op de bijstand.” 

Naast de gemeenten die een zoektermijn hanteren, zijn er gemeenten die dat niet doen, maar wel allerlei aanvullende voorwaarden stellen aan iemand die bijstand aanvraagt. Het gaat hier om 27 gemeenten.

Elke plaats stelt weer andere voorwaarden. Sommige gemeenten vragen aanvragers om naar één of meer voorlichtingsbijeenkomsten te komen. Andere willen dat aanvragers intakegesprekken krijgen.

Soms leiden die extra voorwaarden ook tot extra wachttijd. Bijvoorbeeld wanneer de aanvrager pas na zo’n verplicht gesprek het aanvraagformulier krijgt uitgereikt. Of als een gesprek pas wordt ingepland nadat de aanvrager zich persoonlijk heeft gemeld. De wachttijd loopt dan gemakkelijk met een paar weken op.

In het rapport van de Ombudsman verklaren sommige gemeenten dat een zoektermijn het financiële belang van de gemeente dient. Andere gemeenten stellen dat de termijn mensen stimuleert werk te zoeken.