Ratten en “exponentiële” schimmelgroei in Brussels Justitiepaleis

Ondertussen in Brussel

„Bijna hallucinant”, zo omschrijft de Brusselse persrechter de rotzooi in de opslagplek van het Justitiepaleis. De politie zal zijn bewijsmateriaal elders moeten bewaren.

Foto Julie Warnand/epa

Dat het Justitiepaleis in Brussel onderhoud behoeft, zal niemand zijn ontgaan die het door vervuiling zwartgeblakerde gerechtsgebouw de afgelopen 28 jaar zag. Zolang staat het gebouw dat boven de stad uittorent namelijk al in de steigers. Zolang zelfs, dat de steigers onlangs ook aan restauratie toe waren. En niet alleen de buitenkant heeft last van de elementen. De situatie aan de binnenkant is zo erg dat de opslagplek van het paleis sinds woensdag gesloten is.

De kelder van het 19de-eeuwse bouwwerk, ooit het grootste ter wereld, ligt vol met bewijsstukken uit rechtszaken. Munitie, wapens, lichaamsdelen op sterk water, Picasso’s en computers verspreid over 12.000 vierkante meter. Maar voortaan moet de Brusselse politie dat bewijsmateriaal elders bewaren. De veiligheid en gezondheid van medewerkers staan op het spel, zegt Anouk Devenyns, persrechter van de Nederlandstalige Brusselse rechtbank. Nadat op maandag het Franstalige deel besloot de opslagplaats te sluiten, volgde haar deel dinsdag.

De situatie in de opslagruimtes is „bijna hallucinant”, zegt Devenyns. In een van de ruimtes zou het hout volledig verrot zijn en een stuk van het plafond ingestort. Ruimtes zijn overvol, kartonnen dozen tot het plafond opgestapeld. Er is waterschade: in een ruimte stond op een gegeven moment vier centimeter water. De luchtvochtigheid is ongezond hoog en er lopen ratten. Door schimmel, die begin dit jaar werd aangetroffen, maar nog steeds aanwezig is en volgens Devenyns „exponentieel groeit”, worden niet alleen bewijsstukken aangetast, maar zijn bepaalde plekken nu ook enkel nog toegankelijk met masker en speciale beschermende kleding.

Explosief materiaal

Dat laatste was de „druppel die de emmer deed overlopen”, maar het Justitiepaleis heeft al (veel) langer problemen met de opslag. Eerder dit jaar trok de hoogste rechter van België aan de bel omdat hij zich zorgen maakte over de hoeveelheid explosief materiaal in de kelders. De rechtbank heeft flink meer munitie en wapens liggen dan de bedoeling is, maar daarvoor zijn geen extra veiligheidsmaatregelen genomen, zei Jean de Codt toen. Milieuvergunningen ontbreken al jaren, net als cameratoezicht, sprinklers en brandwerende deuren. Bovendien zijn de sloten te forceren en hebben een aantal opslagruimtes ramen die op de straat uitkomen.

Toch verandert er weinig. De verantwoordelijken zeggen herhaaldelijk aan de bel te hebben getrokken bij de minister, de federale overheidsdienst Justitie en de eigenaar van het gebouw. Daar zijn besprekingen en vergaderingen mee geweest, maar „concrete oplossingen komen er niet, zeker niet op korte termijn”, aldus Devenyns. Luc Hennart, voorzitter van de Franstalige rechtbank van eerste aanleg in Brussel, sprak deze week tegen zender RTBF van „plakbandbeleid”. In juni zijn wat explosieven verwijderd en vernietigd, maar dat stelt volgens Devenyns „niks voor in vergelijking met de instroom”. Er wordt al langer gesproken over een andere opslagplaats, maar daar is nog altijd geen beslissing over genomen. Justitie gaf eerder aan actie te ondernemen tegen verdere besmetting met schimmel en afsluiting van de zone met vloerverzakkingen.

Niet genoeg, vinden Devenyns en haar collega. „Dit is een noodkreet”, zegt de persrechter. „We willen niet overdrijven of klagen, maar de ernst van de situatie moet wel ingezien worden. We kunnen toch niet wachten tot zich een arbeidsongeval voordoet?” Ze hoopt dat de sluiting maar van korte duur zal zijn. Als de oplossing maar niet zo lang op zich laat wachten als de uiterlijke restauratie. De steigers zullen volgens het laatste nieuws niet voor 2028 verdwenen zijn.