‘De man van glas heeft het het langst volgehouden’

Afscheid Robben

Tegen Zweden speelde Arjen Robben zijn laatste duel in Oranje. Hij was in het veld een sensatie, erbuiten een voorbeeld.

Arjen Robben juicht na zijn tweede treffer tegen Zweden, dinsdagavond, zijn 37ste en laatste interlanddoelpunt. Foto Reuters

Het afscheid kwam acht maanden te vroeg, maar ging gepaard met de glans die hem toekwam. Twee doelpunten. Applaus. Dankliederen. Een lach, een traan. Twee zonen aan de arm bij een ereronde langs de tribunes. Nog één keer de handen op elkaar. Gevolgd door de langverwachte boodschap voor de camera die al klaar stond: ik stop.

Arjen Robben. Man van glas én international van allure. Voetballer van wereldklasse én aaibaar. Een haantje in het veld én de grootste criticus van alle elf. Uniek én dienstbaar.

Een fenomeen, kortom, wiens afscheid als international misschien wel het definitieve einde markeert van een succesvol tijdperk waarin mannen als hij het Nederlands elftal nog enige aanzien gaven. De val van Oranje is al enige tijd geleden ingezet, maar zolang Robben aan de aftrap verscheen, was er altijd hoop. Hoop dat Nederland weer kon swingen zoals in de topjaren met hem, Wesley Sneijder, Robin van Persie en Rafael van der Vaart. Je wist: Robben kan iets extra’s brengen. Oneindige dribbels met fraaie afloop. Jeugdig gepingel op de flank. Beroering. Sensatie.

Arjen Robben en zijn zoons op het veld. Foto Koen van Weel/ANP

Zelfs dinsdagavond in de Arena, in een wedstrijd die er op voorhand al niet meer toe deed, zorgde hij ervoor dat 45.000 toeschouwers enig perspectief hadden op een verrassing die niemand voor mogelijk hield. Met 7-0 van Zweden winnen om alsnog de WK-playoffs te halen bleef een utopie, maar alleen al de verbetenheid waarmee Robben (33) ten strijde trok, maakte het kwalificatieduel het aanschouwen waard. Achteraf zeker, toen bleek dat het voorlopig de laatste keer is geweest dat landgenoten hem binnen de landsgrenzen live in actie hebben kunnen zien.

Zijn besluit om zich volledig toe te leggen op zijn carrière bij Bayern München had Robben voor de wedstrijd tegen Zweden al genomen. „Maar ik vond het niet gepast om het vooraf al bekend te maken. Het moest niet om mij gaan. Ook omdat we theoretisch nog een kans hadden.”

Arjen Robben keerde eind 2016, na een jaar, terug bij Oranje. De aanvoerder scoorde wel, maar werd in de rust gewisseld na een ‘krampje’.

Vochtige ogen

Toch had het er alle schijn van dat interland nummer 96 zijn laatste duel in Oranje zou worden. Zeker toen de volksliederen klonken en de camera’s inzoomden op de vochtige ogen van een man die op dat moment besefte dat het erop zat. „Ik had het er gelijk moeilijk mee”, zei hij. Over zijn veertien jaar in Oranje: „Een mooie reis.”

Een reis vol vreugde die nog maar net was begonnen toen een van de meest opmerkelijke wedstrijden in zijn interlandcarrière plaatsvond, tijdens het EK 2004. Het was zijn eerste eindtoernooi, dat vooraf nog in gevaar was gekomen wegens twee zware hamstringblessures. In het tweede duel met Tsjechië zoefde het talent uit Bedum over de flanken en toch haalde bondscoach Dick Advocaat hem na 58 minuten naar de kant ten faveure van controleur Paul Bosvelt. Robben begreep het niet. Net als de zestien miljoen bondscoaches in het land. Nederland stond met 2-1 voor, maar verloor alsnog met 3-2.

De mislukte WK-kwalificatie eindigde dinsdagavond met het duel tegen Zweden. Oranje staat aan het einde van een tijdperk.

Maar gedenkwaardiger dan die ene fatale wissel zijn de vele eindtoernooien waarin hij met Oranje zo dichtbij de eindzege was. De WK-finale van 2010 waarin hij, helaas, de grootste kans van de wedstrijd niet benutte. Het WK 2014 waarin het afgeschreven Nederland onder leiding van Louis van Gaal alsnog derde werd. Nederland-Spanje op datzelfde WK: 5-1. Maar ook de achtste finale tegen Mexico waarin hij in de slotfase nog een strafschop verwierf.

„De man van glas heeft het het langst volgehouden”, zei Robben. Een kwinkslag was het, van een speler die ondanks een reeks blessures het langst onomstreden bleef van het kwartet grootheden waarvan hij er een was. Nog altijd zijn Robin van Persie en Wesley Sneijder niet officieel international af, maar anders dan hen is Robben in de nadagen van zijn loopbaan nog altijd een vaste waarde. Als de last man standing. Alleen Van der Vaart is definitief uit beeld.

Ergernis was er soms ook de voorbije maanden. Toen hij in zijn eentje na de zege tegen Bulgarije nog een ereronde liep. Of toen hij afgelopen weekeinde individueel met een apart busje vooruit naar het stadion in Borisov reed om een langere warming-up te doen. Overdreven? Dick Advocaat vond het eerder tekenend voor zijn instelling: op-en-top prof.

Bekijk ook een selectie uit de mooiste beelden uit de carrière van Arjen Robben.

Een wereldspeler

Medespelers waren dinsdag al even lovend. „Ik ben dankbaar dat ik met hem heb mogen spelen”, zei spits Bas Dost. „Iedereen is uiteindelijk te vervangen, maar bij hem zal het niet heel makkelijk zijn. Hij is een wereldspeler”, aldus doelman Jasper Cillessen. Verdediger Virgil van Dijk: „Ik heb veel van Arjen geleerd zonder dat hij het wist. Hij nam ons op sleeptouw.”

Robben deed dat in tijden van voor- en tegenspoed. De laatste jaren ging het bergafwaarts met Oranje, getuige het missen van zowel het EK als WK, maar de buitenspeler bleef dienstbaar, nooit te beroerd om naderhand een draak van een wedstrijd in alle eerlijkheid te analyseren.

Aan zijn afscheidswedstrijd hield hij een beter gevoel over dan aan de magere prestaties van de voorbije drie jaar. Van de twee goals die hij maakte, getuigde vooral de tweede treffer van grote klasse. „Als ik had mogen wensen, was dit de manier waarop ik afscheid wilde nemen. Ik wilde het nog één keer laten zien.”

Na zijn laatste perspraatje als speler van Oranje verdwijnt hij met zijn zoon aan de arm naar de uitgang. „Bedankt heren”, zegt hij. Maar er was maar één iemand die het verdiende om bedankt te worden.

Bekijk hieronder het afscheid van Arjen Robben: