Kun je leven van klusjes?

Gig-economie In de VS kun je iemand inhuren om je Ikea-meubel in elkaar te zetten. Ook in Nederland zijn klusjesplatforms in opkomst.

Illustratie Studio NRC

Another day, another dollar is het levensmotto van Jermaine Ellis. Elk van zijn meer dan duizend YouTube-vlogs begint hij ermee. Daarin geeft hij een fascinerende inkijk in zijn leven als fulltime gig worker in San Francisco. Elke dag zoeft hij op zijn elektrische skateboard van de ene naar de andere klus. Gisteren was het dozen inpakken en eten bezorgen, vandaag brengt hij een auto van A naar B en staat hij voor iemand twee uur in een rij. Zo’n 35 dollar (30 euro) per uur verdient hij daarmee. Hij leeft ervan.

Die klussen krijgt Ellis binnen via TaskRabbit. Dat is een digitaal platform waarop mensen die wel geld maar geen tijd of vaardigheden hebben, oproepjes kunnen plaatsen voor hulp bij dingen die toch echt gedaan moeten worden. De was bijvoorbeeld, of het snoeien van de heg. Dat ene plankje ophangen of het in elkaar zetten van een Ikea-bureau. Eind september werd bekend dat Ikea TaskRabbit heeft overgenomen. Voor hoeveel geld willen beide partijen niet zeggen, maar de schattingen liggen rond de 120 miljoen dollar.

Want TaskRabbit is een hit. De afgelopen jaren surfte het mee op het succes van de deel- en gig-economie: mensen raken steeds meer gewend om spullen, diensten en huizen met andere particulieren uit te wisselen, in plaats van ze te huren of kopen van gevestigde bedrijven. Een paar miljoen gebruikers heeft TaskRabbit nu in de veertig Amerikaanse en Britse steden waarin het actief is. Zestigduizend daarvan zijn van top tot teen gescreende ‘taskers’ die de klussen doen. 10 procent verdient daar net als vlogger Ellis een volledig inkomen mee.

Jij snoeit de heg, ik bak een taart – dat principe

Twee start-ups in een

In Nederland gaat het allemaal wat minder hard. Uber en Airbnb hebben hier een flinke vinger in de pap, maar een vreemde je Ikea-meubels in elkaar laten zetten vinden we nog een beetje eng, zo lijkt het. Toch ziet onderzoeksbureau Kaleidos een trend: waar in 2013 nog maar 10 procent van de Nederlanders het geen probleem vond om klussen of spullen bij vreemden af te nemen, was dit vorig jaar 34 procent.

En dat merken ze bij de Nederlandse equivalenten van TaskRabbit, waarvan Croqqer en AnyJobby de bekendste zijn. Croqqer begon in 2013, heeft nu zo’n tienduizend gebruikers en groeit langzaam maar gestaag. Nieuwkomer AnyJobby heeft nog maar een paar honderd gebruikers, maar harkte onlangs wel z’n eerste investering binnen. „Nu kunnen we echt gaan schalen”, zegt AnyJobby-oprichter Niels van Straaten. Wie een dergelijk platform begint heeft eigenlijk twee start-ups in één volgens hem: „Je moet klussers én afnemers van die klussen aantrekken.”

Dat laatste is dus nog lastig. Zo zou ‘Jobber’ Axel Visser (46) uit Leiden best twee klussen per week willen klaren, maar dat waren er in het afgelopen halfjaar in totaal vijf. Een paar jaar geleden doekte hij zijn bedrijf dat campers bouwde op. Sindsdien heeft hij geen werk, maar wél een schuur vol gereedschap, dat hij uitleent via deelplatform Peerby. Hij stuitte op iemand die een kettingzaag nodig had voor een omgewaaide boom. Uitlenen ging het hem wat ver – toch gevaarlijk, zo’n ding – maar hij wilde zelf wel even komen zagen. „Wist je dat je hier ook geld mee kunt verdienen”, had die man toen gevraagd. Waarop Axel Visser zich inschreef bij AnyJobby. Zijn eerste klus was bij een fysiek gehandicapte man uit Den Haag, „ene Bert”. Zes uur lang zette Visser Ikea-meubels in elkaar, 225 euro kreeg hij ervoor. En het was hartstikke gezellig: „Bert bleef erbij zitten, en vroeg om de drie minuten of ik nog koffie wilde.”

Voor Axel Visser is het niet zo gek om anderen op die manier te helpen. Hij komt uit Twente, daar kennen ze het ‘naoberschap’ of nabuurschap: de mensen om je heen met raad en daad bijstaan. „Leuk meegenomen dat ik er af en toe wat geld mee verdien.”

Dat geldt ook voor Richard Thoolen (52) uit Werkhoven. Hij is webdesigner en was een paar jaar geleden op zoek naar manieren om zijn portfolio uit te breiden en de uurtjes die hij overhad te vullen. Via Google kwam hij bij Croqqer terecht. Op dat platform kunnen mensen ook vrijwillig klussen klaren, of iets anders ervoor ontvangen dan geld. Zo maakte Thoolen een site voor een stel met een shiatsu-massagepraktijk, in ruil voor zes behandelingen. En werd hij voor het maken van een webwinkel betaald in hippe onderbroeken, voor zijn zoon. Soms maakt hij een website voor geld, maar rijk wordt hij er niet van: via Croqqer werkt hij een stuk goedkoper dan voor andere opdrachtgevers, zegt Thoolen. Maar daar staan dan weer een groter klantenbestand en nieuwe ervaringen tegenover.

Lees meer over werken via deelplatforms: Alles voor die vijf sterren

Sociale cohesie verhogen

Bij Croqqer gaat het niet om „snelle euro’s”, vertelt oprichter Rob van de Star. Het is zijn missie om mensen bij elkaar te brengen, om zo „de sociale cohesie te verhogen”. „Jij snoeit de heg, ik bak een taart – dat principe.” Zo’n vier miljoen ‘inactieven’ telt Nederland nu, van wie veel niet op zoek zijn naar een baan, maar wél iets kunnen doen voor een buurtgenoot. Croqqer is een ‘Benefit Corporation’; het bedrijf ontving deze certificering omdat het bijdraagt aan maatschappij en milieu. Maar er wordt ook winst gemaakt: van de betaalde klussen – zo’n 50 procent van het totaal – ontvangt Croqqer 20 procent van het bedrag.

AnyJobby’s Niels van Straaten maakt bewust geen ruimte voor vrijwillige klussen. Dat komt zakelijker en professioneler over, denkt hij. Voor elke klus rekent hij 15 procent commissie, en die kosten gemiddeld 70 à 80 euro. Another day, another dollar – maar wél om AnyJobby te verbeteren. Met een mobiele app, bijvoorbeeld, en meer marketing voor meer klussen. En hij moet er natuurlijk ook zelf van kunnen leven.