Band tussen Schiphol en KLM te innig

Concurrentie in de luchtvaart

Autoriteit Consument en Markt eist dat Schiphol en KLM stoppen met contact over andere maatschappijen op de luchthaven.

Boeing 747-400 landt op Chicago O'Hare Airport vanuit Amsterdam. Foto: vandervliet93

Schiphol en KLM hebben de afgelopen jaren samengewerkt om concurrerende luchtvaartmaatschappijen op Schiphol te dwarsbomen. In ieder geval easyJet en Emirates zijn hierdoor gedupeerd. Een standplaats van easyJet op Schiphol werd jarenlang vertraagd, een lounge van Emirates werd geweerd. Ook werd uitbreiding van Schiphol vertraagd omdat KLM bezwaar maakte tegen de investeringskosten.

Dat blijkt uit een onderzoek van de Autoriteit Consument en Markt (ACM). Het onderzoek komt waarschijnlijk donderdag naar buiten en is in bezit van NRC.

De mededingingsautoriteit stelt geen overtredingen vast. Wel is er volgens de ACM sprake van ‘mededingingsrisico’s’. Schiphol en KLM erkennen dat. Daarom hebben beide partijen aan de ACM toegezegd dat ze voortaan geen contact meer hebben over de groei van andere maatschappijen. Plannen voor investeringen, tarieven en marketing stelt Schiphol voortaan zelf vast, zonder bemoeienis van KLM. Zo wil de ACM een gelijk speelveld voor alle luchtvaartmaatschappijen garanderen op Schiphol, dat voor 70 procent eigendom is van de staat.

De toezeggingen gaan in per direct en zijn vijf jaar geldig. Volgens de ACM kan het overleg over derden leiden tot afzwakking van de concurrentie en nadelige gevolgen voor reizigers. Concurrentie leidt tot meer bestemmingen, lagere ticketprijzen en betere voorzieningen.

Pieter Elbers (KLM) en Jos Nijhuis (Schiphol) bij het ministerie van Infrastructuur en Milieu Foto: ANP/MARTIJN BEEKMAN

De relatie tussen Schiphol en KLM staat dit jaar onder druk. KLM verwijt Schiphol juist te weinig rekening te houden met de wensen van de home carrier. Volgens KLM-topman Pieter Elbers heeft Schiphol andere maatschappijen te veel ruimte gegeven, waardoor de luchthaven de komende drie jaar niet meer kan groeien. De afgesproken voorrang voor intercontinentale vluchten van KLM en diens partners is volgens Elbers genegeerd. In het regeerakkoord wordt dit ‘selectiviteitsbeleid’ bevestigd.

Het langverwachte onderzoek van de ACM naar mogelijke bevoordeling van KLM door Schiphol begon al in juli 2013. De luchthaven en de grootste klant spraken toen af om „nauw met elkaar samen te werken” om de hubfunctie van Schiphol te behouden. Bedoeld is de rol van Schiphol als wereldwijd knooppunt voor overstappende passagiers, gegroeid dankzij het netwerk van KLM. De ACM stelt vast dat deze hubfunctie niet afhankelijk is van het contact tussen Schiphol en KLM over andere luchtvaartmaatschappijen.