Zorg: meer geld voor ouderen, minder voor medicijnen

Regeerakkoord Het aanstaande kabinet-Rutte III zet het beleid van minister Schippers om zorguitgaven te beteugelen voort.

Foto Robin van Lonkhuijsen / ANP.

Het zuur voor de zorg zit goed verstopt in het regeerakkoord. De medisch-specialistische zorg, geestelijke gezondheidszorg, huisartsenzorg en wijkverpleging krijgen, net als tijdens Rutte II, te maken met een uitgavenplafond. Samen kunnen deze sectoren 1,9 miljard euro minder uitgeven – geld dat het kabinet in andere zorgsectoren kan investeren. Dit beleid werd door demissionair minister Edith Schippers (VVD, VWS) succesvol ingezet om de zorguitgaven te beteugelen en wordt nu doorgezet.

Het betekent minder geld voor deze zorgsectoren, terwijl de uitgaven voor de zorg in zijn geheel wel groeien. Tot 2021 mogen ziekenhuizen 700 miljoen euro minder uitgeven en gaat er 100 miljoen euro minder naar zowel de geestelijke gezondheidszorg als de wijkverpleging. Het Centraal Planbureau is kritisch op dit ‘zuur’, dat verstopt is in het zorghoofdstuk van het regeerakkoord. ,,Lagere zorguitgaven leiden tot minder zorg of lagere kwaliteit van zorg”, concludeert het CPB.

De overheid wil strenger worden bij de inkoop van medicijnen. Niet alleen gaan mensen meer betalen voor hun medicatie, ook gaat het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport strenger inkopen bij farmaceuten.

Dat kan jaarlijks 460 miljoen euro opleveren, maar het kan ook leiden tot grote ophef. Deze week bleek nog dat het ministerie er niet in is geslaagd succesvol te onderhandelen met een fabrikant van een medicijn voor taaislijmziekte – dat voor sommige patiënten verlichting van hun lijden zou kunnen betekenen. 750 patiënten krijgen daardoor geen medicijn. De fabrikant wilde niet minder geld vragen voor het medicijn (170.000 euro per patiënt, per jaar). Doordat het geen levensreddend medicijn is, vindt het ministerie het te duur dit te vergoeden. Zulke voor patiënten pijnlijke situaties gaan, afgaande op het regeerakkoord, vermoedelijk vaker voorkomen.

Benieuwd wat er verder nog in het regeerakkoord staat? Volg hier ons liveblog

Met het extra geld doet het nieuwe kabinet vooral veel voor ouderen. Zo wordt, was al bekend, 2,1 miljard euro geïnvesteerd in verpleeghuizen – vooral in extra en beter opgeleid personeel wordt geïnvesteerd. Doordat er simpelweg niet voldoende personeel in het verpleeghuis wil werken, wil het kabinet ook geld uitgeven aan ‘innovatieve werkwijzen’, zoals e-health – daarbij kan gedacht worden aan bijvoorbeeld online spreekuren van de huisarts.

Een bezuiniging van 188 miljoen euro op de langdurige zorg, die al was ingeboekt, wordt teruggedraaid. Mensen die aan gemeenten, thuiszorg en andere zorgaanbieders ‘eigen bijdragen’ moeten betalen, worden ontzien: er komt een abonnementstarief die de stapeling van eigen bijdragen moet tegengaan. Dit abonnement op hulp in huis en zorg vanuit de gemeente gaat 17,50 euro per maand kosten.

Hogere tabaksaccijns en aanpak alcoholmisbruik

Rutte III is niet bang in te grijpen in de leefwijze van mensen, en stelt 100 miljoen euro beschikbaar voor preventie. ,,We steunen de doelstelling om te komen tot een rookvrije generatie en verhogen de tabaksaccijns”, schrijven de vier partijen er bijvoorbeeld over. En: ,,Problematisch alcoholgebruik wordt aangepakt.”

Bij zorgverzekeraars was er weinig angst dat ze hun leidende rol in de zorg zouden verliezen, zo was de afgelopen weken te horen in bestuurskringen. Dat bleek terecht: uit het regeerakkoord blijkt dat zij hun scheidsrechtersrol behouden. Dit zeer tegen de zin van partijen zoals de PVV en de SP. Die laatste partij raakte een snaar met het plan voor een Nationaal Zorgfonds, waarin het opdoeken van de zorgverzekeraars wordt bepleit. 266.000 mensen schaarden zich er online achter.

Het eigen risico blijft jaarlijks 385 euro, maar mensen zullen een tientje meer moeten betalen aan de zorgpremie. Dit werd tijdens de onderhandelingen al bekend – het is na de ophef die daarover ontstond in de Tweede Kamer niet gewijzigd, blijkt nu.

Correctie: in een eerdere versie van dit bericht stond “linkse partijen als de PVV en SP”. Het woord “linkse” is uit die zin verwijderd. In een eerdere versie van dit bericht stond eveneens dat er minder geld naar de zorg gaat. Dat is niet juist: er gaat minder geld naar bepaalde zorgsectoren, terwijl de uitgaven voor de zorg in zijn geheel wel stijgen.