‘Wij zijn toch ook Nederland?’

Interview John Jorritsma Brainport Eindhoven presenteert mooie groeicijfers en wil erkenning voor zijn belangrijke rol in de Nederlandse economie.

Een werknemer van chipmachinefabrikant ASML kleedt zich om. Met Philips en VDL behoort het tot de belangrijke bedrijven die in Eindhoven gevestigd zijn. Foto Joyce van Belkom/ANP

Het is dat er al een wandvullend schilderij van zwanen in een vijver achter hem hangt. Anders had de Eindhovense burgemeester John Jorritsma daar waarschijnlijk het vorige week verschenen onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) naar de industrie in zijn regio ingelijst opgehangen.

Hij is er trots op. „Het CBS bevestigt dat deze regio het kloppend hart is van de Nederlandse industrie en dat wij zelfs beter presteren dan Amsterdam en Rotterdam samen.”

De regio Eindhoven zet zichzelf al zo’n tien jaar als Brainport Eindhoven in de markt: een uniek economisch kerngebied van ‘kennisintensieve maakindustrie’, een plek waar bedrijven als ASML, Philips en VDL in nauwe samenwerking met kennisinstellingen en de regionale overheid voor innovatie zorgen. Denk bijvoorbeeld aan een techniek als fotonica, waardoor chips straks niet meer op elektriciteit maar op licht werken wat veel energie scheelt.

Op zijn werkkamer licht Jorritsma de Brainport Monitor 2017 toe, het ‘jaarverslag’ dat Brainport dinsdag presenteert.

Wat springt er voor u uit?

„Heel veel. Neem de internationale handel. In 2016 heeft de regio voor 25,5 miljard euro geëxporteerd, dat is een groei van bijna 11 procent terwijl landelijk de export met 2,5 procent groeide. God verhoede, maar als VDL om zou vallen, of ASML of Philips, dan heeft heel Nederland daar last van en niet zo’n heel klein beetje ook.”

U heeft dit jaar in Den Haag de Brainport Actieagenda overhandigd, een lobbydocument dat om 8,5 miljard vraagt. Wacht u met samengeknepen billen op het regeerakkoord ?

„Ik ben hier in september gekomen en een van mijn majeure opgaven was: lobby, lobby en lobby. Na een offensief van ons in de Kamer zijn wij na Schiphol en de Rotterdamse haven officieel de derde ‘mainport’ van Nederland. Ik verwacht dat dit ook in het regeerakkoord terugkomt.

„Wij zeggen: er moet extra geïnvesteerd worden in kennis, talent, ondernemerschap en vestigingsklimaat. Als je drie vooraanstaande economische kerngebieden hebt – Amsterdam, Rotterdam en Eindhoven – dan zul je die ook economisch moeten accommoderen. Dat gebeurt nu onvoldoende.”

Nederland behoort volgens onderzoek opnieuw tot de wereldtop van concurrerende economieën, bleek vorige maand. Brabant speelt daarin een grote rol. Lees ook: Helmond voorop in de vierde revolutie

Voelt u zich miskend?

„Wij zijn te trots op wat we doen om ons Calimero te voelen, maar het is wel van belang dat deze regio zo langzamerhand met de G4 [Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Den Haag, red.] uit de ruif mee gaat eten.”

Jorritsma legt uit dat de vier grootste gemeenten jaarlijks een extra bedrag krijgen om hun voorzieningen op peil te houden, variërend van 161 miljoen euro voor Amsterdam tot 48 miljoen euro voor Utrecht. De vijfde stad van het land, Eindhoven, wil ook zo’n extra vast bedrag.

Nu heeft de stad de grootste moeite om basale culturele voorzieningen – zoals het Muziekgebouw, zwembad en schaatsbaan – open te houden, laat staan dat er ruimte is om te investeren in extra faciliteiten die de stad aantrekkelijk maken voor kenniswerkers. „Er zijn geen rijksmusea beneden de rivieren. En volgens mij maken wij ook deel uit van Nederland.”

U hoopt dat u met het nieuwe kabinet een inhaalslag kunt maken?

„Wij concurreren qua kenniswerkers met steden als Stockholm en Shanghai. Om expats en hun partners hier te krijgen en te houden is een beter voorzieningenniveau cruciaal en daar kunnen wij niet in ons eentje voor zorgen. Peter Wennink, de topman van ASML , zei me eens dat hij hierover met een bewindspersoon had gesproken. Die had hem verteld: ‘Ach die expats zijn gewend om te reizen. Die kunnen toch ’s avonds de trein pakken naar Carré of het Concertgebouw?’”

Op de High Tech Campus in Eindhoven werken mensen van over de hele wereld. Lees ook: Buiten de stad, net als Silicon Valley