Wat vindt u van het regeerakkoord? Doe mee met ons onderzoek

NRC-lezersonderzoek Bent u tevreden over het regeerakkoord of juist teleurgesteld? Gaan we – politiek gezien – mooie jaren tegemoet, of bent u juist somber gestemd? Deel uw mening met ons.

NRC wil graag weten wat u van het regeerakkoord vindt dat VVD, CDA, D66 en ChristenUnie dinsdag hebben gepresenteerd. Zo kunnen wij erachter komen welke thema’s u als lezer belangrijk vindt. Als u direct wilt meedoen, kunt u op onderstaande button klikken.

Wanneer u eerst nog een indruk wilt krijgen van de belangrijkste punten uit het akkoord, kunt u het overzicht hieronder doornemen en daarna doorklikken naar het onderzoek.

Het regeerakkoord samengevat in negen thema’s

1. Inkomen, belastingen, toeslagen


Drie belastingen dalen: de inkomsten-, vennootschaps- en vermogensbelasting. De dividendbelasting verdwijnt helemaal. Burgers gaan vooral de vereenvoudiging van de inkomstenbelasting merken. Er komen twee in plaats van drie belastingschijven (36,93 procent en 49,50 procent). Dat kan op jaarbasis al snel enkele honderden euro’s schelen. Ouderen krijgen een belastingvoordeel. Ook gaat er extra geld naar gezinnen met kinderen. Er wordt 1 miljard extra uitgetrokken voor hogere kinderbijslag en betere kinderopvangregelingen.

2. Gezondheid en welzijn


Het eigen risico van de ziektekostenverzekering blijft 385 euro, maar de premies stijgen verder. Wie straks ouder wordt, kan maximaal zes weken (grotendeels) betaald verlof opnemen; gedurende vijf weken daarvan is het loon zeventig procent. Ouders moeten daar vermoedelijk wel aan meebetalen. Er komt een landelijk beleid dat vechtscheidingen moet voorkomen. Wat betreft het levenseinde laat het kabinet onderzoeken hoe groot de groep ouderen is voor wie de huidige euthanasie-wetgeving te beperkt is, en wat daaraan moet gebeuren.

3. Wonen


De huren blijven met enkele procenten per jaar stijgen, net als in de voorgaande jaren. Lenen voor een koophuis wordt wellicht duurder. De belastingaftrek op de hypotheekrente gaat namelijk omlaag, al gaat dat in kleine stapjes. Dit wordt gecompenseerd door een verlaging van de belasting op de huurwaarde van het huis (eigenwoningforfait). Maar wie een huis heeft afbetaald, zoals veel 65-plussers, moeten wel weer het eigenwoningforfait gaan betalen. Dat kan flink oplopen. Iemand met een ‘afgelost’ huis en een inkomen van 70.000 euro moet uiteindelijk 1.485 euro betalen. Ook deze maatregel wordt gefaseerd ingevoerd gedurende dertig jaar. Om het woningtekort te verkleinen wil het kabinet regionale overheden meer armslag geven. Nieuwbouwhuizen mogen over een paar jaar geen gasaansluiting meer hebben, een van de klimaat-maatregelen.

4. Arbeidsmarkt en pensioenen


Ontslag wordt makkelijker dan nu: rechters krijgen meer handvatten om ontslag toe te kennen dan nu. De periode waarin tijdelijke contracten overgaan in een contract voor onbepaalde tijd, wordt verlengd van twee naar drie jaar. ZZPers die weinig verdienen - minder dan 15 a 18 euro per uur- moeten volgens het kabinet dezelfde rechten krijgen als gewone werknemers. Kleine bedrijven hoeven het ziekengeld voor een werknemer niet meer twee jaar door te betalen, maar slechts een jaar. Het kabinet wil het pensioenstelsel een minder collectieve zaak maken; straks is het de bedoeling dat werknemers hun eigen pensioen sparen, in een individuele ‘pensioenpot’.

5. Onderwijs en burgerschap


Wie straks gaat studeren is in een opzicht goedkoper uit: het collegegeld van ongeveer 1900 euro wordt in het eerste jaar gehalveerd. Maar voor wie nu studeert blijft het collegegeld gelijk. Plannen om het leenstelsel te schrappen gaan niet door.

Alle leerlingen krijgen les over het Wilhelmus en bezoeken het Rijksmuseum in Amsterdam en het gebouw van de Tweede Kamer in Den Haag. Iedereen die 18 wordt krijgt een boekje over de geschiedenis van Nederland. Jongeren kunnen maatschappelijke dienst gaan doen, maar dat is niet verplicht. 18-plussers die zes maanden vrijwilligerswerk doen, krijgen de voorkeur bij sollicitaties bij de overheid. De salarissen van onderwijzers in het basisonderwijs gaan omhoog, de werkdruk wordt verlaagd doordat er meer geld komt voor kleinere groepen.

6. Vervoer


Autosnelwegen en provinciale wegen worden verbreed en verbeterd; ook wordt er in het openbaar vervoer geïnvesteerd. Er komt hiervoor 2 miljard euro extra beschikbaar. Wie vaak verkeersboetes krijgt vanwege te hard rijden of fout parkeren, wordt gestraft met nog hogere boetes. Vliegen wordt duurder door een milieubelasting op vliegtickets.

7. Boodschappen

Die worden duurder: het btw-tarief voor boodschappen gaat van 6 naar 9 procent. Dat scheelt op een winkelkarretje met 30 euro aan boodschappen ruwweg een euro.

8. Leefomgeving en milieu


De coalitie wil de opwarming van het klimaat tegengaan met minder kolencentrales (uiterlijk in 2030 allemaal dicht), een kilometerheffing voor vrachtverkeer en belastingen op energie en vliegtickets. Al deze maatregelen die onderdeel worden van een nieuwe Klimaatwet, moeten zorgen voor 49 procent minder CO2 in 2030 (vergeleken met 1990). De kans dat er bij een nieuwe vluchtelingenstroom een azc in de buurt komt, wordt kleiner; het kabinet wil meer deals sluiten met allerlei landen zoals eerder met Turkije om vluchtelingen meer in de regio op te vangen. Om die landen daarbij te helpen wordt er zo’n 1,8 miljard euro extra aan ontwikkelingssamenwerking uitgegeven.

9. Andere belangrijke punten

Asiel en opvangbeleid
Op diverse locaties verspreid door het land mag bed-, bad- en broodopvang worden geboden aan uitgeprocedeerde asielzoekers. Vluchtelingen met een verblijfsstatus hebben in de eerste twee jaar in Nederland geen recht meer op zorgtoeslag, huurtoeslag en bijstand, maar krijgen dit in natura via bijvoorbeeld begeleiding. De voorlopige verblijfsvergunning voor toegelaten asielzoekers gaat van vijf naar drie jaar. Er komt een onderzoek naar een mogelijk alternatief voor het Vluchtelingenverdrag. Het kinderpardon wordt niet verruimd.

Defensie
Er komt 1,5 miljard extra voor beter materieel in het leger en aantrekkelijkere arbeidsvoorwaarden. Daarmee haalt Nederland nog steeds niet de NAVO-norm. Daarvoor zou 3,6 miljard extra nodig zijn.

Terreurbestrijding
De inlichtingendiensten krijgen extra geld voor cybersecurity en contraterrorisme. Terugkerende strijders uit Syrië en Irak worden langer vastgehouden.

Democratie
Het nieuwe kabinet wil af van (raadgevende) referenda, zoals die over het Oekraïne-verdrag, vorig jaar. De gekozen burgemeester komt wel dichterbij.

Softdrugs
Wietgebruikers in enkele gemeenten krijgen te maken met een experiment, waarbij de overheid zelf marihuana teelt. Dat moet de criminaliteit terugdringen, en kan betere wiet opleveren.

Politie
Voor de politie wordt 267 miljoen extra uitgegeven. Dit geld komt mede ten goede aan de wijkpolitie.

Pooierverbod
Om uitbuiting tegen te gaan, wordt het verboden financieel voordeel te halen uit de seksuele dienstverlening. Ook komt er een verplicht vergunningstelsel voor prostituees, en wordt het voor prostituees makkelijker gemaakt om uit de branche te stappen.