Opinie

Laat ook christelijke kinderen lekker griezelen

De boycot van christelijke scholen op de Kinderboekenweek vanwege het thema ‘Gruwelijke Eng’ geeft geen pas, betogen de predikanten en . De Bijbel staat immers ook vol griezelverhalen.

Het Knikkende Knieën Kinderboekenbal 2017. Foto Levin de Boer / ANP

Verhalen over spoken en monsters horen niet bij het geloof, vinden een groot aantal christelijke basisscholen. Een directeur zei tegen de NOS: „Wij moeten kinderen niet confronteren met vampiers, monsters en ergere varianten. Dat is niet nodig. Wij willen vanuit ons christelijk geloof kinderen juist goede dingen laten weten en meegeven, en niet de dingen waarin kwaad geschiedt.”

Wij, twee predikanten, vinden de boycot van deze Kinderboekenweek (4-15 oktober) buitengewoon spijtig. Griezelen hoort namelijk bij de kindertijd. Dolfje Weerwolfje, De Boze Heks, De GVR, de Harry Potter-boeken, ze leren ons om te gaan met het kwaad. Verhalen over weerwolven en monsters die onder je bed liggen zijn weldadig voor kinderen. Magische toverwerelden kunnen ze helpen over de rand van hun angsten heen te kijken. In je fantasie kan immers alles. Met je fysieke kracht lukt het misschien nog niet, maar in je verbeelding kun je als kind wel tien draken verslaan als het moet. Overdrijving en humor zijn daarbij essentieel.

Door de tomeloze overdrijving in bijvoorbeeld de griezelverhalen uit de toverwereld van Harry Potter is de spanning goed uit te houden. Figuren als Haast-Onthoofde Henk en de reus Hagrid zijn eerder gezellig dan griezelig. De toverwereld in de boeken is ‘net echt’, maar daardoor ‘net niet echt’, geruststellend onecht eigenlijk. Het dolkomische geklungel van Hagrid, die een drakenei wil uitbroeden, laat de intense spanning in het griezelverhaal afvloeien.

Uiteindelijk komt het goed

De echte wereld is ook niet vrij van onverkwikkelijkheden als dood en geweld. Angst, ook voor het geweld in jezelf, is maar al te menselijk. Ook bij geloof (dat letterlijk vertaald ‘vertrouwen’ betekent) hoort het omgaan met deze angst. Door een kind tegen de boze buitenwereld te willen beschermen, als dat al zou kunnen, ontneem je het de kans om er op een veilige manier mee om te leren gaan.

Het terugkerende thema bij de jonge hoofdpersonen uit de Potter-reeks is het overwinnen van hun angst. Daarin zijn ze voorbeelden, rolmodellen. Als kind en tiener kun je meegroeien met Harry’s ongeplaveide weg naar de volwassenheid. Zelfs de grootste bangerik en slome duikelaar – hij is eeuwig zijn pad kwijt – in de Potterboeken, Marcel Lubbermans, stijgt door het dreigende gevaar als het ware boven zichzelf uit. Trouw en vriendschap zijn sterker dan het kwaad. Uiteindelijk komt het in elk griezelboek goed. Het jonge lezerspubliek weet dat, en in die wetenschap zijn ze best bereid de spanning een tijdje uit te houden.

Leren omgaan met het kwade

In de Bijbelverhalen gaat het er overigens niet anders aan toe. Als er een rode draad in de Bijbel te ontdekken valt, dan is het wel het overwinnen van angst door vertrouwen, van het kwaad door het goede en van de dood door liefde. Deze overwinning gebeurt niet zomaar, er gaat heel wat gegriezel aan vooraf. Denk aan de opstanding van Lazarus, of de genezing van een bezetene. In het verhaal van de storm op het meer zien de leerlingen van Jezus zelfs een spookverschijning. Het blijkt Jezus te zijn, die over het water (dat staat voor de dood) naar hen toekomt. Daarop stapt een van hen, Petrus, overboord met de reusachtige golven rondom hem. Je zit op het puntje van je stoel.

De Bijbelschrijvers hadden dus haarfijn door dat je met wat goede griezelverhalen niet alleen de aandacht weet te trekken van de lezer, maar dat je daarmee ook zijn of haar angsten kunt kanaliseren. Sterker nog, met een twist in het verhaal kun je de mens ook een mogelijkheid aanreiken om om te gaan met deze angst, en om deze zelfs te overwinnen.

Wij dagen christelijke scholen van harte uit, om alsnog mee te doen aan de Kinderboekenweek van dit jaar. Zij bieden de nodige ontspanning, en helpen om de verbeelding te ontwikkelen. En griezelverhalen passen naadloos binnen het Bijbelse principe dat je moet leren omgaan met het kwade voordat je toe kunt komen aan het goede. Laat ook de kinderen op christelijke scholen daarom volop griezelen!