Recensie

Getekend door de Russische historie

Documentaire

Regisseur Aliona van der Horst maakt de geschiedenis van haar Russische familie overtuigend tastbaar.

Via animaties, brieven en armoedige troep die zijn bewaard in het familiehuisje van de regisseur wordt geschiedenis tastbaar.

‘Je spreekt wel Russisch, maar met het begrip van een buitenstaander. Met een volle buik begrijp je de hongerlijder niet”, zegt een Russische tante tegen Aliona van der Horst. De documentairemaker trekt vanuit Nederland naar het Russische platteland waar haar moeder en vijf tantes opgroeiden onder Stalin.

Van der Horsts moeder, die in de jaren zeventig haar Nederlandse echtgenoot volgde, heeft er recht op zes vierkante meter in een huisje waar het behang van de houten wanden krult. Je gelooft meteen dat in de winter het ijs er binnen tegen de muren stond, zoals Van der Horsts moeder beschrijft in de brieven waarin ze herinneringen ophaalt.

Via deze brieven, animaties en alle armoedige troep die zorgvuldig is bewaard in het huisje, wordt geschiedenis confronterend tastbaar in Liefde is Aardappelen. Hoe het moet zijn geweest voor de zes zussen om op te groeien met een moeder die zich kapotwerkte in een collectieve boerderij en een vader die ofwel aan het front was, ofwel dronken.

Van der Horsts familie speelde geen hoofdrol in grote historische ontwikkelingen in Rusland, maar is wel levenslang getekend door de consequenties hiervan. Door hongersnood en angst.

Lees ook een interview met de regisseur over haar documentaire

Door het huisje scharrelen ook een Russische emotionele nicht en wat nukkige neef die ieder op hun eigen manier proberen om te gaan met de trauma’s van hun moeders. Veelzeggender personages had de documentairemaker zich niet kunnen wensen. Van der Horst voert ook zichzelf veel actiever op dan bijvoorbeeld in Na de lente van 1968 – Een kleine liefdesgeschiedenis, de film die ze in 2000 maakte over de administratieve hel die haar Nederlandse vader en Russische moeder moesten doorstaan.

Dit zorgt ervoor dat Liefde is Aardappelen behalve een aangrijpend portret van Sovjet-Rusland ook enorm treffend de afstand schetst die tussen generaties kan ontstaan.